Khai thác khoáng sản: Phát hiện nhiều nơi kê khai nộp thuế gian dối
Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra công tác quản lý thăm dò, khảo sát, quy hoạch, cấp phép, khai thác và vận chuyển khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại một số tỉnh phía Nam. Kết quả cho thấy nhiều mỏ khai thác đã kê khai nộp thuế thấp hơn so với khối lượng thực tế, gây thất thu ngân sách nhà nước.
Bối cảnh
Khai thác khoáng sản là ngành kinh tế quan trọng, cung cấp nguyên liệu xây dựng thiết yếu cho phát triển hạ tầng và xây dựng đô thị. Tuy nhiên, hoạt động này đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ từ các cơ quan nhà nước để đảm bảo khai thác hợp pháp, bảo vệ môi trường và thu đúng thuế, phí theo quy định.
Tại Việt Nam, các cơ quan như Sở Tài nguyên và Môi trường, cơ quan thuế và các đơn vị liên quan phối hợp quản lý hoạt động khai thác khoáng sản. Việc kê khai sản lượng khai thác và nộp thuế đúng quy định là bắt buộc nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách và công bằng trong kinh doanh.
Diễn biến chính
Thanh tra Chính phủ đã kiểm tra hồ sơ kê khai thuế, phí của 14 mỏ khoáng sản tại các tỉnh Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu. Qua đối chiếu với báo cáo kiểm kê trữ lượng do chủ đầu tư nộp cho cơ quan tài nguyên, phát hiện sự chênh lệch lớn giữa khối lượng kê khai nộp thuế và khối lượng thực tế khai thác.
- Tại Bình Phước, mỏ đá xây dựng xã Tiến Hưng, TP Đồng Xoài có chênh lệch hơn 600.000 m³ đất bóc thải.
- Mỏ đá xã Đồng Tâm, huyện Đồng Phú chênh gần 97.000 m³ đá và 101.000 m³ đất bóc thải.
- Mỏ đá Tân Hưng, huyện Đồng Phú chênh 49.000 m³ đá, mỏ đá xã Lộc An chênh 6.600 m³ đá và 81.000 m³ đất bóc thải.
- Tại Đồng Nai, mỏ đá xây dựng Tân Cang 3, TP Biên Hòa chênh 80.000 m³ đá và 204.000 m³ vật liệu san lấp. Mỏ đá Tân Cang 5 chênh 42.000 m³ đá, mỏ đá Thiện Tân 5 chênh gần 22.000 m³ đá.
- Mỏ đá Soklu 4, huyện Thống Nhất có 7.619 m³ vật liệu san lấp được báo cáo với Sở Tài nguyên và Môi trường nhưng chưa kê khai nộp thuế, phí.
- Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, nhiều mỏ đá như núi Ông Trịnh, ấp 4 xã Tóc Tiên và mỏ đá Lô 11C Phú Mỹ cũng có chênh lệch từ hàng chục nghìn đến gần 100.000 m³.
Nguyên nhân một phần do việc áp dụng sai hệ số nở rời khi quy đổi từ đá nguyên khối sang đá nguyên khai, dẫn đến chênh lệch khoảng 91.000 m³ đá chưa kê khai nộp thuế, phí.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự chênh lệch giữa sản lượng khai thác thực tế và số liệu kê khai nộp thuế phản ánh việc phối hợp chưa hiệu quả giữa Sở Tài nguyên và Môi trường với cơ quan thuế tại các địa phương. Theo quy định, cơ quan thuế phải chuyển thông tin sản lượng khai thác cho cơ quan tài nguyên để đối chiếu, nếu phát hiện sai phạm thì cơ quan tài nguyên thực hiện các biện pháp nghiệp vụ xác định sản lượng thực tế và chuyển thông tin cho cơ quan thuế xử lý.
Tuy nhiên, kết luận thanh tra cho thấy cơ chế phối hợp này chưa được thực hiện tốt, dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước. Tổng số tiền tạm tính thất thu từ các sai phạm tại 13 mỏ được kiểm tra là hơn 13,5 tỉ đồng. Trong đó, riêng số tiền giảm thu ngân sách do chênh lệch sản lượng khai thác là gần 11,23 tỉ đồng, còn lại do xác định trữ lượng khoáng sản chưa đầy đủ để tính tiền cấp quyền khai thác.
Kết luận
Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ trách nhiệm thuộc về UBND các tỉnh Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, các sở Tài nguyên và Môi trường, Tài chính, Xây dựng cùng các tổ chức, cá nhân liên quan trong việc quản lý khai thác khoáng sản. Các hậu quả về kinh tế có thể được khắc phục thông qua việc rà soát, xác định lại và thu nộp bổ sung theo quy định.
Hình ảnh từ bài viết
Phó tổng Thanh tra Chính phủ Lê Sỹ Bảy ký ban hành kết luận về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong công tác quản lý nhà nước về địa chất, khoáng sản tại một số địa phương - Ảnh: TTCP
- Ảnh 2.
Khai thác khoáng sản: Phát hiện nhiều nơi kê khai nộp thuế gian dối