Khan hàng xăng dầu cục bộ: Vì sao doanh nghiệp bán cầm chừng chờ tăng giá?
Thời gian gần đây, nhiều cửa hàng xăng dầu tại Việt Nam ghi nhận tình trạng khan hàng cục bộ, thậm chí phải tạm ngừng bán hoặc bán cầm chừng. Điều này đặt ra câu hỏi liệu có phải doanh nghiệp đang găm hàng chờ tăng giá hay thực sự nguồn cung đang gặp khó khăn? Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, ông Trần Hữu Linh, đã có những chia sẻ quan trọng về vấn đề này.
Bối cảnh
Thị trường xăng dầu Việt Nam đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các biến động quốc tế, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu chấm dứt. Đây là khu vực quan trọng trong chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, nên bất ổn tại đây khiến nguồn cung của các doanh nghiệp đầu mối trở nên khó khăn hơn. Đồng thời, nhu cầu tiêu thụ tại một số địa bàn tăng nhanh, cùng với xu hướng dịch chuyển về hệ thống các đầu mối lớn, đã tạo áp lực lớn lên khâu vận chuyển và phân phối xăng dầu trong nước.
Trong bối cảnh đó, một số cửa hàng xăng dầu tại Hà Nội và miền Nam đã phải tạm ngừng kinh doanh hoặc bán cầm chừng do không có đủ hàng để cung cấp. Đây là hiện tượng khan hàng cục bộ, không phải là tình trạng thiếu hụt toàn quốc nhưng cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến người tiêu dùng và doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.
Diễn biến chính
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết nguyên nhân chính là do các doanh nghiệp đầu mối gặp khó khăn trong việc tạo nguồn xăng dầu, bởi tình hình xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung nhập khẩu. Ngoài ra, nhu cầu tăng nhanh tại một số khu vực cũng khiến áp lực vận chuyển và phân phối trở nên căng thẳng hơn.
Đáng chú ý, ông Linh cũng không loại trừ khả năng một số doanh nghiệp có hành vi bán cầm chừng, tức là giữ lại hàng chờ tăng giá để thu lợi nhuận cao hơn. Tuy nhiên, để xác nhận thực trạng này, các cơ quan chức năng đã trực tiếp kiểm tra các cửa hàng xăng dầu, đo lượng xăng dầu còn lại trong bồn bể và xem xét các giấy tờ liên quan. Kết quả cho thấy nhiều cửa hàng phải tạm ngừng kinh doanh thực sự do không mua được hàng từ nhà cung cấp.
Tại miền Nam, tình trạng tương tự cũng diễn ra tại một số cửa hàng xăng dầu ở Đồng Nai. Một cửa hàng cho biết mức chiết khấu mà doanh nghiệp nhận được trong những ngày qua rất thấp, thậm chí có thời điểm chỉ 0 đồng/lít, khiến họ khó có thể bù đắp chi phí vận chuyển, nhân công, điện nước và thuế. Việc nhập hàng theo hạn mức nhỏ cũng làm tăng chi phí, nên doanh nghiệp phải gom hàng nhiều ngày mới đủ một chuyến xe lớn để vận chuyển, dẫn đến việc bán cầm chừng khi không có hàng liên tục.
Thương nhân đầu mối phía Nam cho biết nguồn hàng nhập khẩu đang gặp khó khăn, nên họ phải cố gắng duy trì trong hệ thống và ưu tiên san sẻ cho các đơn vị có hợp đồng lâu năm. Do yêu cầu tồn kho tối thiểu 20 ngày theo quy định, doanh nghiệp không thể tăng cung ứng nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu tăng thêm.
Phân tích & Ý nghĩa
Theo nghị định quản lý kinh doanh xăng dầu của Việt Nam, các thương nhân đầu mối có trách nhiệm tạo nguồn, đảm bảo cung ứng tối thiểu và duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu 20 ngày. Thương nhân phân phối và đại lý bán lẻ cũng có quyền lấy hàng từ nhiều nguồn, đồng thời phải giám sát hoạt động trong hệ thống của mình để đảm bảo nguồn cung ổn định.
Tuy nhiên, dù có quy định rõ ràng về trách nhiệm và quyền hạn, tình trạng khan hàng cục bộ vẫn xảy ra. Bộ Công Thương đã phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu gần 31,8 triệu m³/tấn cho 33 thương nhân đầu mối trong năm 2026, trong đó 26 thương nhân phải thực hiện nhiệm vụ tạo nguồn theo hạn mức phân giao. Một số doanh nghiệp cho biết họ đã hoàn thành chỉ tiêu cho nửa năm đầu 2026, nhưng do khó khăn về nguồn hàng và vốn, họ phải giảm bớt hoạt động tạo nguồn trong những tháng tiếp theo.
Điều này cho thấy thị trường xăng dầu đang chịu áp lực kép: vừa phải đáp ứng yêu cầu dự trữ và phân phối theo quy định, vừa phải đối mặt với khó khăn trong nhập khẩu và vận chuyển. Tình trạng bán cầm chừng có thể là hệ quả của việc thiếu hụt nguồn hàng thực sự, nhưng cũng không loại trừ yếu tố doanh nghiệp tận dụng cơ hội để chờ đợi tăng giá.
Kết luận
Tình trạng khan hàng xăng dầu cục bộ tại Việt Nam hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Xung đột quốc tế làm gián đoạn nguồn cung, áp lực vận chuyển và phân phối tăng cao, cùng với việc doanh nghiệp phải duy trì tồn kho theo quy định, đã tạo nên những khó khăn trong việc cung ứng xăng dầu. Mặc dù có nghi vấn về việc doanh nghiệp bán cầm chừng chờ tăng giá, các cơ quan chức năng đã kiểm tra và xác nhận nhiều cửa hàng thực sự không có hàng để bán. Đây là vấn đề cần được tiếp tục theo dõi và xử lý để đảm bảo ổn định thị trường, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến người tiêu dùng và kinh tế chung.
Hình ảnh từ bài viết
Cửa hàng xăng dầu tạm ngưng bán hàng tại Hà Nội - Ảnh: N.AN
Khan hàng xăng dầu cục bộ: Giải mã nghi vấn của Cục trưởng ‘bán cầm chừng chờ tăng giá’? - Ảnh 2.
Khan hàng xăng dầu cục bộ: Vì sao doanh nghiệp bán cầm chừng chờ tăng giá?