Khi nào chia sẻ bài báo bị phạt đến 30 triệu đồng?
Chia sẻ bài báo trên mạng xã hội là thói quen phổ biến của nhiều người, nhưng liệu hành động này có thể dẫn đến vi phạm bản quyền và bị xử phạt? Nghị định 174/2026 vừa có hiệu lực đã đặt ra nhiều câu hỏi về quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí. Vậy đâu là ranh giới giữa việc chia sẻ hợp pháp và vi phạm bản quyền?
Bối cảnh
Nghị định 174/2026, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, quy định về xử phạt hành chính đối với các hành vi vi phạm bản quyền trong lĩnh vực báo chí, văn học, nghệ thuật và xuất bản phẩm. Theo đó, việc cung cấp hoặc chia sẻ các tác phẩm này mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ có thể bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của các cơ quan báo chí và tác giả, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân về việc tôn trọng bản quyền trong thời đại số.
Trước khi nghị định được ban hành, nhiều người vẫn còn thói quen chia sẻ bài báo dưới nhiều hình thức khác nhau mà chưa rõ ràng về mặt pháp lý. Điều này dẫn đến sự hoang mang trong cộng đồng, đặc biệt là những người thường xuyên sử dụng mạng xã hội để cập nhật và lan truyền thông tin.
Diễn biến chính
Chiều ngày 24 tháng 6, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, đã có buổi họp báo giải đáp thắc mắc về các trường hợp chia sẻ bài báo có thể bị xử phạt. Ông nhấn mạnh rằng việc chia sẻ đường link bài báo trên mạng xã hội không bị coi là vi phạm bản quyền. Lý do là đường link chỉ là địa chỉ dẫn đến trang báo chính thức, không phải là tác phẩm báo chí trực tiếp.
Khi người dùng chia sẻ link, người khác sẽ được chuyển hướng đến trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung gốc. Do đó, hành động này không làm tổn hại đến quyền sở hữu trí tuệ của tác giả hay tòa soạn.
Tuy nhiên, nếu người dùng chia sẻ kèm theo một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo mà chưa được sự đồng ý của tòa soạn thì đây là hành vi vi phạm bản quyền. Trong trường hợp cơ quan báo chí không đồng ý cho phép chia sẻ, người vi phạm có thể bị xử phạt theo quy định.
Phân tích & Ý nghĩa
Ông Lê Quang Tự Do cũng đề cập đến một tình huống phức tạp hơn là việc "xào nấu" nội dung báo chí. Đây là hiện tượng phổ biến trên mạng xã hội, khi các KOL (người có ảnh hưởng) hoặc KOC (người tiêu dùng có ảnh hưởng) không sao chép nguyên văn bài báo mà lấy ý chính rồi viết lại bằng lời của mình để tránh bị kiện vi phạm bản quyền.
Ông cho biết, nếu thông tin được lấy từ nguồn phổ cập, nhiều cơ quan báo chí cùng đăng tải hoặc đã phổ biến rộng rãi trên mạng xã hội thì việc "xào nấu" không nhất thiết bị coi là vi phạm bản quyền. Ví dụ như tin tức về một vụ tai nạn giao thông hay thông tin thời tiết phổ biến như Hà Nội nóng 40 độ.
Ngược lại, nếu nội dung được lấy từ thông tin độc quyền, có tác nghiệp riêng biệt của một cơ quan báo chí, như phỏng vấn chuyên gia hay phân tích chuyên sâu, thì việc sao chép hoặc viết lại từ những thông tin này mà không được phép là vi phạm bản quyền. Đây là sản phẩm trí tuệ riêng của nhà báo và được pháp luật bảo vệ.
Ông Tự Do nhấn mạnh rằng trong lĩnh vực bản quyền rất khó để xác định chính xác từng trường hợp vi phạm, nhưng nguyên tắc chung là người tạo ra sản phẩm có quyền sở hữu bản quyền và quyền liên quan. Dù sử dụng cho mục đích phi thương mại hay thương mại, đều cần có sự cho phép của chủ sở hữu.
Kết luận
Nghị định 174/2026 đã làm rõ các quy định về việc chia sẻ bài báo và xử phạt vi phạm bản quyền, giúp người dân hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình trên môi trường mạng. Việc chia sẻ đường link bài báo là hợp pháp và được khuyến khích, trong khi chia sẻ nội dung bài báo hoặc sao chép thông tin độc quyền mà không được phép sẽ bị xử phạt nghiêm khắc. Đây là bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực báo chí tại Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Ông Lê Quang Tự Do chia sẻ thông tin tại buổi họp báo - Ảnh: TRẦN HUẤN
Khi nào chia sẻ bài báo bị phạt đến 30 triệu đồng?