Khi nào được đóng một lần bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu?
Nhiều người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện tại Việt Nam gặp khó khăn khi thiếu thời gian đóng bảo hiểm xã hội để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Vậy khi nào có thể đóng một lần cho những năm còn thiếu? Quy định mới nhất của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định 159/2025/NĐ-CP đã làm rõ vấn đề này, giúp người dân hiểu đúng và tránh nhầm lẫn giữa việc đóng bù và đóng một lần.
Bối cảnh
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng tại Việt Nam, giúp người lao động có thu nhập ổn định khi về hưu. Tuy nhiên, nhiều người tham gia BHXH tự nguyện gặp trường hợp gián đoạn đóng bảo hiểm do nhiều lý do khác nhau như thay đổi công việc, khó khăn tài chính hoặc chưa hiểu rõ quy định pháp luật.
Tại Hà Nội, cơ quan Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội gần đây tiếp nhận nhiều trường hợp đề nghị truy đóng thời gian gián đoạn hoặc đóng một lần cho những năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Tuy nhiên, theo quy định mới nhất, không phải ai cũng được giải quyết theo yêu cầu này.
Diễn biến chính
Bà Dương Thị Minh Châu, Trưởng phòng tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia BHXH TP Hà Nội, cho biết Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 159/2025/NĐ-CP quy định rõ ràng rằng người tham gia BHXH tự nguyện không được truy đóng cho khoảng thời gian gián đoạn chưa tham gia. Điều này có nghĩa là nếu người tham gia dừng đóng trong một khoảng thời gian thì phần thời gian trống đó sẽ không thể đóng bù lại.
Ví dụ, có trường hợp tham gia BHXH tự nguyện từ năm 2018 nhưng gián đoạn một năm vào năm 2024. Người này muốn đóng bù thời gian còn thiếu để đủ điều kiện đóng một lần cho những năm còn thiếu nhằm hưởng lương hưu. Tuy nhiên, thời gian gián đoạn không thuộc diện được truy đóng, nên người đó phải tiếp tục tham gia đến khi đủ điều kiện đóng một lần (phải có ít nhất 10 năm đóng BHXH trở lên).
Đáng chú ý, những người gần đến tuổi nghỉ hưu cần lưu ý phương thức đóng bảo hiểm xã hội. Ví dụ, nếu một người chọn đóng BHXH tự nguyện theo phương thức 36 tháng, trong thời gian này dù đã đủ tuổi nghỉ hưu và có ít nhất 10 năm đóng BHXH, người đó vẫn chưa thể đóng một lần cho những năm còn thiếu nếu kỳ đóng 36 tháng đã đăng ký chưa kết thúc.
Theo quy định, người tham gia chỉ được xem xét đóng BHXH một lần cho thời gian còn thiếu khi đến tuổi nghỉ hưu nhưng tối đa không quá 5 năm (60 tháng), đồng thời phải hoàn thành phương thức đóng đã đăng ký trước đó (ví dụ 12 tháng hoặc 36 tháng). Bà Châu nhấn mạnh người dân cần phân biệt rõ giữa việc đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu và việc truy đóng cho khoảng thời gian đã gián đoạn, vì đây là hai trường hợp khác nhau, không thể thay thế cho nhau.
Phân tích & Ý nghĩa
Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính công bằng và minh bạch trong việc hưởng chế độ lương hưu. Việc không cho phép truy đóng cho thời gian gián đoạn nhằm tránh tình trạng lợi dụng chính sách để hưởng quyền lợi không đúng quy định, đồng thời khuyến khích người tham gia duy trì việc đóng BHXH liên tục.
Đối với cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc và châu Âu, những ai tham gia BHXH tự nguyện tại Việt Nam cần lưu ý các quy định này để lên kế hoạch đóng bảo hiểm phù hợp, tránh gián đoạn kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi về sau. Việc hiểu rõ quy định cũng giúp người lao động và du học sinh Việt Nam ở nước ngoài chủ động hơn trong việc quản lý hồ sơ bảo hiểm và chuẩn bị thủ tục khi về nước nghỉ hưu.
Kết luận
Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cần nắm rõ quy định không được truy đóng cho thời gian gián đoạn và chỉ được đóng một lần cho thời gian còn thiếu khi đến tuổi nghỉ hưu, tối đa không quá 5 năm. Việc này giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, đồng thời tránh nhầm lẫn và mất quyền lợi khi rút BHXH một lần.
Hình ảnh từ bài viết
Nhiều người có cơ hội hưởng lương hưu nhờ cơ chế đóng bù một lần - Ảnh minh họa: TTO
Bà Dương Thị Minh Châu - Trưởng phòng tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội - Ảnh: NAM TRẦN
Khi nào được đóng một lần bảo hiểm xã hội để hưởng lương hưu?