Khởi công phục dựng điện Kính Thiên tại hoàng thành Thăng Long sau 15 năm nghiên cứu
Điện Kính Thiên, một biểu tượng lịch sử quan trọng của hoàng thành Thăng Long, vừa được khởi công dự án phục dựng vào trưa ngày 29 tháng 9 tại Hà Nội. Đây là kết quả của hơn 15 năm nghiên cứu kỹ lưỡng về lịch sử, khảo cổ và kiến trúc nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới này. Dự án không chỉ thu hút sự quan tâm trong nước mà còn có sự tham gia của các chuyên gia quốc tế.
Bối cảnh
Hoàng thành Thăng Long, tọa lạc tại trung tâm Hà Nội, là di tích lịch sử có giá trị văn hóa và khảo cổ đặc biệt quan trọng của Việt Nam. Nơi đây từng là trung tâm chính trị, hành chính và văn hóa của nhiều triều đại phong kiến, trong đó điện Kính Thiên là chính điện của cấm thành thời Lê, được xây dựng từ năm 1428 dưới thời vua Lê Thái Tổ và hoàn thiện dưới thời Lê Thánh Tông. Đây là nơi diễn ra các nghi lễ trọng đại của triều đình, thể hiện quyền lực và sự trang nghiêm của vương triều.
Tuy nhiên, qua nhiều biến cố lịch sử, điện Kính Thiên đã không còn nguyên vẹn. Năm 1816, vua Gia Long cho xây điện Long Thiên trên nền điện Kính Thiên làm hành cung, nhưng đến năm 1886, công trình này bị phá để xây dựng công trình quân sự của Pháp. Hiện tại, chỉ còn lại nền điện và thềm bậc đá chạm rồng thế kỷ XV. Khu trung tâm hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2010, khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa của khu di tích.
Diễn biến chính
Buổi lễ khởi công dự án phục dựng điện Kính Thiên được tổ chức bởi UBND TP Hà Nội trong khuôn khổ Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực diễn ra từ ngày 27 tháng 9 đến 1 tháng 10, với sự tham gia của nhiều đại biểu trong nước và quốc tế. Dự án có kinh phí hơn 1.680 tỷ đồng, do Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội làm chủ đầu tư và Tập đoàn Sun Group thi công, dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026-2030.
Phạm vi dự án rộng khoảng 10.700 m2, bao gồm nền điện Kính Thiên, sân Đan Trì, các sân phía đông, tây, nam, sân vườn phía bắc đến nhà D67. Các hạng mục chính gồm bảo quản, tu bổ, phục hồi các thành phần gốc; phục dựng điện Kính Thiên và không gian liên quan; đồng thời xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.
Đáng chú ý, dự án được chuẩn bị kỹ lưỡng sau khoảng 15 năm nghiên cứu về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc và di sản phi vật thể, đồng thời so sánh với các công trình, di tích trong khu vực để đảm bảo tính khoa học và độ tin cậy của tư liệu. Chủ tịch UBND TP Hà Nội, ông Vũ Đại Thắng, nhấn mạnh trong lễ khởi công rằng tiến độ thi công phải được đảm bảo nhưng không được đánh đổi tính xác thực, toàn vẹn và an toàn của di sản. Mọi phát hiện khảo cổ mới hoặc vấn đề chưa đủ cơ sở khoa học sẽ được khoanh vùng, tham vấn ý kiến chuyên gia, tránh tự ý xử lý gây ảnh hưởng đến giá trị vĩnh cửu của di tích.
Phân tích & Ý nghĩa
Dự án phục dựng điện Kính Thiên không chỉ là một công trình bảo tồn vật chất mà còn là sự khôi phục giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần của một biểu tượng quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Việc hợp tác chặt chẽ giữa Việt Nam, UNESCO, Hội đồng Di tích và Di chỉ quốc tế (ICOMOS) cùng các chuyên gia quốc tế thể hiện sự nghiêm túc trong việc bảo tồn di sản theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời giữ gìn tính xác thực và toàn vẹn của di tích.
Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới, ông Lazare Eloundou Assomo, đánh giá cao quá trình nghiên cứu và đối thoại trong dự án, cho rằng giá trị của hoàng thành Thăng Long không chỉ nằm ở dấu tích khảo cổ mà còn ở các lớp lịch sử, ký ức và truyền thống được lưu giữ, gắn bó mật thiết với người dân Hà Nội. Dự án phục dựng điện Kính Thiên mở ra giai đoạn hợp tác mới, tiếp tục nghiên cứu và đối thoại nhằm phát huy giá trị di sản trong tương lai.
Kết luận
Dự án phục dựng điện Kính Thiên tại hoàng thành Thăng Long là bước tiến quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới của Việt Nam. Qua hơn 15 năm nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng, dự án không chỉ góp phần phục hồi một công trình lịch sử quan trọng mà còn khẳng định cam kết bảo vệ di sản với tiêu chuẩn khoa học và quốc tế, đồng thời giữ gìn mối liên hệ bền vững giữa di sản và cộng đồng người dân Hà Nội.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham quan khu trưng bày trong Trung tâm hoàng thành Thăng Long sau khi bấm nút khởi công dự án phục dựng. Ảnh: Thế Bằng
Ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP Hà Nội, phát biểu tại lễ khởi công. Ảnh: Thế Bằng
Khởi công phục dựng điện Kính Thiên tại hoàng thành Thăng Long sau 15 năm nghiên cứu