Khởi nghiệp từ sổ đỏ, xây dựng thương hiệu cá thát lát 28 tỷ đồng
Bà Nguyễn Kim Thùy đã trải qua hành trình khởi nghiệp đầy gian nan khi mượn sổ đỏ của ông nội chồng để vay vốn chỉ 2,5 triệu đồng. Từ những bước đi đầu tiên trong nuôi cá trê lai, bà không ngừng nỗ lực vượt qua thất bại để tạo dựng thương hiệu cá thát lát Kỳ Như, hiện có doanh thu lên đến 28 tỷ đồng mỗi năm. Câu chuyện của bà là minh chứng cho sự kiên trì và sáng tạo trong kinh doanh nông nghiệp tại Việt Nam.
Bối cảnh
Vào năm 1993, khi mới bắt đầu cuộc sống gia đình, bà Nguyễn Kim Thùy ở xã Thạnh Hòa đã tận dụng con mương bỏ trống sau nhà chồng để nuôi cá trê lai. Gia đình bà chủ yếu làm ruộng và trồng vườn, không có vốn đầu tư lớn. Trong bối cảnh đó, bà mượn sổ đỏ của ông nội chồng để vay ngân hàng 2,5 triệu đồng mua cá giống và thức ăn. Đây là số tiền nhỏ nhưng lại là bước đệm quan trọng để bà bắt đầu hành trình kinh doanh cá của mình.
Khó khăn trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là nghề nuôi cá, luôn đòi hỏi sự kiên trì và đầu tư kỹ thuật. Việc nuôi cá không chỉ phụ thuộc vào vốn mà còn cần kiến thức về môi trường nước, kỹ thuật chăm sóc và phòng chống dịch bệnh. Trong khi đó, nhiều hộ nông dân Việt Nam vẫn còn hạn chế về vốn và kỹ thuật, khiến việc mở rộng sản xuất gặp nhiều rủi ro.
Diễn biến chính
Ban đầu, bà Thùy đã thu được thành công bước đầu khi lứa cá đầu tiên bán được 6 triệu đồng, đủ để trả lại sổ đỏ và tiếp tục đầu tư. Nhận thấy hiệu quả của nghề nuôi cá so với trồng lúa, bà cùng chồng mượn đất của cha mẹ ruột để đào ao mở rộng sản xuất. Không có tiền thuê máy móc, họ tự tay đào ao trong nhiều tháng. Sau đó, họ hàng cũng cho mượn ao miễn phí, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển.
Tuy nhiên, khi quy mô nuôi cá lớn hơn, gia đình bà gặp phải khó khăn lớn khi dịch bệnh bùng phát khiến cá chết hàng loạt, gần như mất trắng. Ngân hàng không tiếp tục cho vay khi đến kỳ đáo hạn, buộc bà phải vay mượn bên ngoài để trả nợ. Trong lúc khó khăn, sự giúp đỡ của người thân với việc thế chấp sổ đỏ và cho vay vàng đã giúp bà không bỏ cuộc.
Sau khi trả hết nợ, bà chuyển hướng kinh doanh sang mở quán ăn chuyên các món chế biến từ cá, đặc biệt là cá thát lát. Bà học hỏi và chế biến đa dạng món ăn, từ chả cá thát lát đến cá rút xương tẩm gia vị, được khách hàng ưa chuộng. Dù ban đầu quán phục vụ đông khách, công việc kéo dài khiến bà kiệt sức, nên năm 2014, bà cùng chồng chuyển sang thu mua cá thát lát tại chợ Bình Điền (TP HCM).
Năm 2015, khi giá cá thát lát giảm mạnh và nhiều hộ nuôi gặp khó khăn về đầu ra, bà quyết định chế biến sản phẩm thay vì chỉ bán cá nguyên liệu. Bà đăng ký thương hiệu cá thát lát Kỳ Như, đầu tư bao bì, xét nghiệm mẫu và công bố sản phẩm. Các sản phẩm đầu tiên gồm cá thát lát nạo, chả cá và cá tẩm gia vị.
Bà còn nghiên cứu sản phẩm cá thát lát rút xương để phù hợp với người cao tuổi và trẻ em, thử nghiệm nhiều công thức và điều chỉnh theo phản hồi khách hàng. Ban đầu, việc tiếp cận thị trường gặp nhiều khó khăn khi đối tác chỉ đặt hàng với số lượng nhỏ.
Năm 2018, bà học hỏi mô hình sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) tại Bến Tre và quyết định xây dựng chuỗi sản xuất từ vùng nuôi đến chế biến và tiêu thụ. Năm 2019, Hợp tác xã Kỳ Như được thành lập với 11 thành viên, đến nay đã tăng lên 56 người, với vùng nuôi khoảng 16 ha, trong đó gia đình bà có 5 ha.
Hợp tác xã cung cấp con giống, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu cá cho thành viên với giá thu mua cao hơn thị trường từ 2.000 đến 10.000 đồng mỗi kg, giúp người nuôi ổn định đầu ra và hợp tác xã chủ động nguồn nguyên liệu chế biến. Mỗi năm, các thành viên sản xuất khoảng 1.000 tấn cá thát lát, trong đó 40% được chế biến thành sản phẩm OCOP đạt chuẩn.
Phân tích & Ý nghĩa
Câu chuyện của bà Nguyễn Kim Thùy không chỉ là hành trình cá nhân mà còn phản ánh thực trạng và tiềm năng phát triển ngành nuôi cá đặc sản tại Việt Nam. Việc mượn sổ đỏ để vay vốn là hình thức phổ biến trong nông nghiệp, giúp người dân có vốn đầu tư ban đầu nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu sản xuất không hiệu quả.
Thương hiệu cá thát lát Kỳ Như với các sản phẩm đạt chuẩn OCOP góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, tạo đầu ra ổn định cho người nuôi và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Việc xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ giúp kiểm soát chất lượng và tăng sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và xuất khẩu.
Mô hình nuôi cá trên cạn bằng bể nổi kết hợp hệ thống lọc nước mà bà Thùy thử nghiệm đầu năm 2026 là bước tiến kỹ thuật giúp kiểm soát môi trường nuôi, hạn chế dịch bệnh và phù hợp với hộ ít đất sản xuất. Đồng thời, hợp tác xã tạo việc làm cho phụ nữ địa phương với thu nhập ổn định, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững.
Kết luận
Từ khoản vay nhỏ mượn sổ đỏ, bà Nguyễn Kim Thùy đã vượt qua nhiều thử thách để xây dựng thương hiệu cá thát lát Kỳ Như với doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm. Câu chuyện của bà là minh chứng cho sức mạnh của ý chí, sự sáng tạo và tinh thần hợp tác trong phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Bà Nguyễn Kim Thùy cho cá thát lát ăn. Ảnh: An Minh
Nhân công sơ chế cá thát lát tại hợp tác xã. Ảnh: An Minh
Khởi nghiệp từ sổ đỏ, xây dựng thương hiệu cá thát lát 28 tỷ đồng