Khủng hoảng nhân sự tại các công ty điện mặt trời Trung Quốc năm 2025
Ngành điện mặt trời Trung Quốc đang trải qua một cuộc khủng hoảng nhân sự nghiêm trọng khi hơn 40.000 lao động bị sa thải trong năm 2025. Điều này đặt ra câu hỏi vì sao trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tái tạo tăng mạnh, các nhà sản xuất lại phải thu hẹp quy mô hoạt động đến vậy?
Bối cảnh
Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất và lắp đặt điện mặt trời, với các công ty lớn như Longi Green Energy, Trina Solar, Jinko Solar, JA Solar và Tongwei. Tuy nhiên, ngành này đang đối mặt với tình trạng dư thừa công suất nghiêm trọng. Dù nhu cầu toàn cầu về năng lượng mặt trời tăng mạnh, đặc biệt khi chiến sự Trung Đông làm dấy lên nhu cầu năng lượng sạch, các nhà sản xuất Trung Quốc vẫn thua lỗ kéo dài. Điều này khiến họ phải cắt giảm nhân sự để tiết kiệm chi phí.
Việc dư thừa công suất có nghĩa là các công ty đã thiết kế và sản xuất nhiều tấm pin mặt trời hơn so với nhu cầu thực tế trên thị trường. Điều này dẫn đến giá bán sản phẩm giảm sâu, khiến các doanh nghiệp không thể có lợi nhuận dù sản lượng tăng cao.
Diễn biến chính
Theo phân tích của Reuters dựa trên báo cáo từ các doanh nghiệp hàng đầu, tổng số nhân viên của 5 công ty điện mặt trời lớn nhất Trung Quốc đã giảm từ hơn 194.500 người năm 2024 xuống còn hơn 154.000 người vào cuối năm 2025. Như vậy, chỉ trong một năm, hơn 40.500 nhân sự đã bị sa thải, tương đương khoảng 20% lực lượng lao động.
Nhân sự bị cắt giảm chủ yếu thuộc các bộ phận sản xuất, nghiên cứu và phát triển (R&D) và hành chính. Trước đó, năm 2024, các công ty này cũng đã giảm hơn 30% nhân sự, khiến tổng số lao động mất việc trong hai năm lên tới gần một nửa.
Một nỗ lực hợp nhất doanh nghiệp và nâng giá sản phẩm polysilicon – nguyên liệu thô quan trọng trong sản xuất tấm pin mặt trời – đã thất bại do thiếu sự đồng thuận trong ngành. Điều này khiến tình trạng thua lỗ và dư thừa công suất tiếp tục kéo dài.
Nhà phân tích Alan Lau của Jefferies nhận định: "Cách duy nhất để nhanh chóng giải quyết vấn đề này là thực hiện kế hoạch hợp nhất năm ngoái. Nếu không, chỉ có động đất hay thiên tai bất ngờ mới có thể khiến một nửa công suất đột nhiên biến mất".
Cheng Wang từ Morningstar dự báo việc cắt giảm nhân sự có thể vẫn tiếp diễn trong năm nay do các cải cách cơ chế giá tại Trung Quốc làm giảm nhu cầu lắp đặt điện mặt trời. Theo Jefferies, công suất lắp đặt năm 2026 dự kiến giảm xuống còn 150-200 GW, thấp hơn nhiều so với kỷ lục 315 GW năm 2025. Xuất khẩu pin và tấm pin mặt trời cũng giảm 10% trong 8 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc cắt giảm nhân sự giúp các công ty tiết kiệm chi phí hoạt động nhưng không thể giải quyết tận gốc vấn đề thua lỗ khi sản phẩm được bán dưới giá thành. Giá bán module pin mặt trời bình quân của 5 nhà sản xuất hàng đầu Trung Quốc đã giảm mạnh từ 350 USD một kW năm 2019 xuống còn 130 USD năm 2025.
Lợi nhuận trước lãi vay và thuế (EBIT) của ngành cũng giảm sâu, từ mức -8% năm 2024 xuống -13% năm 2025. Điều này cho thấy dù có cắt giảm chi phí, các doanh nghiệp vẫn không thoát khỏi cảnh thua lỗ.
Cheng Wang nhận định tình trạng dư thừa công suất sẽ còn kéo dài sang năm 2027, khi các tiêu chuẩn mới về mức tiêu hao năng lượng tại Trung Quốc có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Những dự án không đáp ứng tiêu chuẩn này có thể bị buộc đóng cửa, giúp loại bỏ công suất dư thừa và cải thiện tình hình ngành trong tương lai gần.
Kết luận
Ngành điện mặt trời Trung Quốc đang trong giai đoạn khó khăn với việc sa thải hàng chục nghìn nhân sự do dư thừa công suất và thua lỗ kéo dài. Dù nhu cầu toàn cầu tăng cao, các nhà sản xuất vẫn phải đối mặt với áp lực giảm giá và cạnh tranh khốc liệt. Những cải cách và tiêu chuẩn mới được kỳ vọng sẽ giúp ngành này sớm vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.
Khủng hoảng nhân sự tại các công ty điện mặt trời Trung Quốc năm 2025