Kiểm toán Nhà nước Séc: Tiền hỗ trợ phục hồi bệnh viện sau Covid sử dụng chưa hiệu quả
Gần 19 tỷ korun tiền hỗ trợ từ EU dành cho các bệnh viện tại Cộng hòa Séc trong giai đoạn 2020-2023 đã được sử dụng một phần không đúng mục đích hoặc không hiệu quả. Vậy nguyên nhân do đâu và điều này ảnh hưởng thế nào đến hệ thống y tế cũng như cộng đồng người Việt tại Séc?
Bối cảnh
Trong giai đoạn 2020-2023, Cộng hòa Séc nhận được gần 19 tỷ korun từ công cụ đầu tư của Liên minh châu Âu mang tên REACT-EU, nhằm hỗ trợ phục hồi kinh tế và xã hội sau đại dịch Covid-19. Chính phủ Séc quyết định dành phần lớn số tiền này cho các dự án y tế, đặc biệt là tăng cường khả năng ứng phó của các bệnh viện chủ chốt trước các tình huống khẩn cấp như đại dịch hay thảm họa.
REACT-EU là một phần trong gói cứu trợ của EU, hỗ trợ các quốc gia thành viên vượt qua khủng hoảng do Covid-19 gây ra, tập trung vào các lĩnh vực như y tế, việc làm, và phát triển kinh tế bền vững.
Diễn biến chính
Kiểm toán Nhà nước Séc (NKÚ) đã tiến hành kiểm tra việc sử dụng khoản tiền này tại các bộ ngành như Bộ Y tế (MZd) và Bộ Phát triển Địa phương (MMR), cũng như tại một số bệnh viện được hỗ trợ.
- Kết quả cho thấy các bệnh viện đã mua sắm thiết bị y tế, nhưng một phần trong số đó không cần thiết hoặc không được sử dụng hiệu quả. Ví dụ, một số bệnh viện thuộc hệ thống Krajská zdravotní như Rumburk, Litoměřice và Teplice đã mua máy X-quang di động (rentgen s C-ramenem) chủ yếu dùng trong phòng mổ, nhưng trong năm 2024 chỉ thực hiện từ 2 đến 8 ca sử dụng thiết bị này.
- Trong khi đó, các máy X-quang cố định khác lại được sử dụng với tần suất cao hơn nhiều, trung bình hơn 400 ca mỗi năm.
- Có trường hợp bệnh viện mua máy quang phổ học quang học (optický spektrometr) nhưng sau 21 tháng vẫn chưa đưa vào sử dụng chính thức.
- Bộ Phát triển Địa phương phản hồi rằng các thiết bị được mua nhằm chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp không thể dự đoán trước, do đó không thể coi là mua thừa hay không cần thiết.
- Quy trình kiểm soát việc mua sắm do Bộ Y tế và cơ quan quản lý chương trình IROP thực hiện, đặc biệt với các thiết bị có giá trị trên 5 triệu korun.
- Do thời gian sử dụng khoản tiền chỉ trong vòng chưa đầy ba năm, các bộ ngành ưu tiên mua sắm thiết bị hơn là đầu tư dài hạn vào chất lượng và năng lực ứng phó khẩn cấp.
Phân tích & Ý nghĩa
Kết quả kiểm toán của NKÚ cho thấy đây là một cơ hội chưa được tận dụng hết để nâng cao chất lượng và khả năng ứng phó của hệ thống y tế Séc. Việc mua sắm thiết bị không đồng đều, có thiết bị ít được sử dụng hoặc chưa đưa vào vận hành, phản ánh sự thiếu hiệu quả trong quản lý và phân bổ nguồn lực.
Điều này cũng cho thấy sự khó khăn trong việc dự đoán chính xác nhu cầu thiết bị y tế trong các tình huống khẩn cấp không lường trước được, như đại dịch hay các sự cố y tế khác. Bộ Phát triển Địa phương nhấn mạnh rằng mục tiêu chính của khoản hỗ trợ là tạo ra sự linh hoạt và khả năng phản ứng nhanh chóng trong tương lai, dù không thể đo lường chính xác từng loại thiết bị cần thiết.
Với cộng đồng người Việt tại Séc, đặc biệt những ai làm việc trong ngành y tế, kinh doanh dịch vụ liên quan hoặc có người thân cần chăm sóc sức khỏe, việc nâng cao năng lực bệnh viện là điều quan trọng. Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn lực chưa hiệu quả có thể ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ y tế và khả năng đáp ứng trong các tình huống khẩn cấp.
Kết luận
Kết quả kiểm toán của NKÚ cho thấy khoản tiền hỗ trợ phục hồi bệnh viện sau đại dịch Covid-19 tại Séc đã được sử dụng một phần không hiệu quả, chưa phát huy hết tiềm năng nâng cao năng lực y tế. Đây là bài học quan trọng cho các cơ quan quản lý trong việc phân bổ và kiểm soát nguồn lực công, nhằm đảm bảo sự chuẩn bị tốt hơn cho các tình huống khẩn cấp trong tương lai.
Kiểm toán Nhà nước Séc: Tiền hỗ trợ phục hồi bệnh viện sau Covid sử dụng chưa hiệu quả