Kinh tế Nga bên bờ suy thoái, giá dầu tăng do chiến tranh Iran không giúp cải thiện
Nga từng dựa rất nhiều vào dầu khí để duy trì ngân sách nhà nước, nhưng hiện nay nguồn thu này đang giảm sút nghiêm trọng do các lệnh trừng phạt quốc tế. Trong khi đó, cuộc chiến tại Iran đã làm giá dầu tăng cao, nhưng điều này không đủ để bù đắp thâm hụt ngân sách ngày càng lớn của Nga. Liệu nền kinh tế Nga có thể vượt qua giai đoạn khó khăn này?
Bối cảnh
Trong nhiều năm, nguồn thu từ dầu và khí đốt chiếm từ 30 đến 50% ngân sách liên bang của Nga. Đây là nguồn tài chính chủ chốt giúp chính phủ duy trì chi tiêu cho các hoạt động quốc gia. Tuy nhiên, kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine, các lệnh trừng phạt quốc tế đã làm giảm đáng kể doanh thu từ dầu khí, với mức giảm hơn 20% trong năm ngoái.
Cuộc chiến tại Iran gần đây đã làm tăng nhu cầu đối với nguồn dầu thô của Nga, khi các nguồn cung khác bị gián đoạn. Dù vậy, ngân sách Nga vẫn đối mặt với thâm hụt kỷ lục, cho thấy sự phụ thuộc quá lớn vào dầu khí và những khó khăn trong việc đa dạng hóa nền kinh tế.
Diễn biến chính
Theo báo cáo của hãng tin Bloomberg, trong bốn tháng đầu năm 2026, thâm hụt ngân sách Nga đã lên tới 5,9 nghìn tỷ rúp (khoảng 1,7 nghìn tỷ CZK), tương đương 2,5% GDP. Con số này đã vượt xa kế hoạch ban đầu của chính phủ, vốn dự kiến thâm hụt 3,8 nghìn tỷ rúp trong cả năm với tổng thu là 40,2 nghìn tỷ rúp và chi tiêu 44 nghìn tỷ rúp.
Chi tiêu cho quân đội và các lực lượng an ninh chiếm gần 40% tổng ngân sách, một tỷ lệ rất cao so với các quốc gia khác. Trước đây, Kremlin từng xem các khoản chi này như một động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng hiện nay nhiều chính trị gia Nga thừa nhận nguồn tăng trưởng này đã cạn kiệt.
Nền kinh tế Nga đã chậm lại rõ rệt, với mức tăng trưởng chỉ còn khoảng 1% trong năm 2025, giảm mạnh so với mức 4,9% năm 2024. Trong quý đầu năm 2026, nền kinh tế thậm chí giảm 0,2%, nguyên nhân được cho là do lãi suất cao, các lệnh trừng phạt và đồng rúp mạnh. Dự báo cả năm 2026 chỉ tăng trưởng khoảng 0,4%.
Để giữ vững khung tài chính, chính phủ Nga đã tăng một số loại thuế trong năm nay nhằm cân bằng nền kinh tế chiến tranh đang quá nóng. Ngoài ra, họ còn cân nhắc áp thuế đặc biệt đối với các nhà sản xuất hàng hóa và ngân hàng để bù đắp khoảng trống ngân sách. Tuy nhiên, Moskva cũng ghi nhận sự sụt giảm về việc làm và đầu tư, phản ánh những khó khăn kinh tế sâu sắc.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình hình tài chính hiện nay cho thấy Nga đang phải đối mặt với áp lực lớn khi nguồn thu từ dầu khí giảm sút do các lệnh trừng phạt, trong khi chi tiêu quốc phòng vẫn duy trì ở mức cao. Điều này khiến thâm hụt ngân sách tăng lên mức kỷ lục, đẩy nền kinh tế nước này vào bờ vực suy thoái.
Dù chiến tranh tại Iran làm giá dầu tăng, nhưng điều này không đủ để bù đắp cho sự sụt giảm doanh thu dài hạn của Nga. Việc tăng thuế và cân nhắc các biện pháp tài chính mới cho thấy chính phủ đang cố gắng kiểm soát tình hình, nhưng những dấu hiệu như giảm đầu tư và việc làm cảnh báo về nguy cơ kinh tế tiếp tục trì trệ.
Kết luận
Những con số và diễn biến gần đây cho thấy nền kinh tế Nga đang trải qua giai đoạn khó khăn chưa từng có kể từ khi chiến tranh tại Ukraine bùng nổ. Giá dầu tăng do xung đột ở Iran không thể cứu vãn tình hình tài chính đang ngày càng căng thẳng, đặt ra nhiều thách thức cho chính sách kinh tế và xã hội của Nga trong thời gian tới.
Kinh tế Nga bên bờ suy thoái, giá dầu tăng do chiến tranh Iran không giúp cải thiện