Kinh tế TP.HCM 5 tháng đầu năm 2026: Công nghiệp và thương mại tăng trưởng mạnh, vốn đầu tư công giải ngân chậm
Trong 5 tháng đầu năm 2026, kinh tế TP.HCM tiếp tục thể hiện sức bật mạnh mẽ với sự tăng trưởng ấn tượng ở các lĩnh vực công nghiệp và thương mại. Tuy nhiên, điểm nghẽn trong giải ngân vốn đầu tư công vẫn là thách thức lớn, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án phát triển hạ tầng quan trọng của thành phố.
Bối cảnh
TP.HCM là trung tâm kinh tế lớn nhất của Việt Nam, đóng góp quan trọng vào GDP cả nước. Năm 2026, thành phố tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo và thương mại nhằm duy trì đà tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu. Việc giải ngân vốn đầu tư công là yếu tố then chốt để phát triển hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành kinh tế phát triển bền vững.
Trong khi đó, các yếu tố như giá nhiên liệu tăng cao và biến động địa chính trị tại Trung Đông cũng tác động đến chi phí sản xuất và xây dựng, gây áp lực lên tiến độ các dự án đầu tư công của thành phố.
Diễn biến chính
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026 từ Thống kê TP.HCM, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) ước tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vai trò đầu tàu với mức tăng 11,8%. Bốn ngành công nghiệp trọng điểm của thành phố còn đạt mức tăng trưởng cao hơn, lên tới 13,4%, vượt 2,4 điểm phần trăm so với mức tăng chung.
Hoạt động thương mại cũng có bước tiến đáng kể với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 800.000 tỉ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng 16%, đặc biệt nhóm hàng đá quý, kim loại quý tăng mạnh tới 49,3%. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy sức mua của người dân được kích cầu hiệu quả qua các chương trình khuyến mãi và kích thích tiêu dùng.
Song song đó, TP.HCM thu hút hơn 3,8 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài trong 5 tháng đầu năm, trong đó hoạt động góp vốn, mua cổ phần chiếm phần lớn với 2,33 tỉ USD. Số doanh nghiệp thành lập mới cũng tăng mạnh với gần 25.000 doanh nghiệp và tổng vốn đăng ký đạt 151.641 tỉ đồng, lần lượt tăng 29,1% và 26,1% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công lại chưa đạt kỳ vọng. Tính đến ngày 21-5, TP.HCM mới giải ngân được 23.620 tỉ đồng, tương đương 16% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 30% đặt ra cho quý 1.
Nguyên nhân chính là do công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm như vành đai 2 còn chậm, mới đạt khoảng 61%. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông (Ban Giao thông) cho biết mặt bằng giải tỏa bị phân mảnh, không liên tục, ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Dự án vành đai 3 đoạn qua Bình Dương cũng gặp khó khăn do biến động giá vật liệu xây dựng, đặc biệt là giá nhiên liệu tăng mạnh từ cuối tháng 2-2026 do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Điều này làm tăng chi phí sản xuất đá xây dựng, vận chuyển vật liệu, vận hành thiết bị và nhân công, gây áp lực lớn cho các nhà thầu. Ngoài ra, tình trạng khan hiếm nguồn cung nhựa đường nhập khẩu và bê tông nhựa cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công.
Dù vậy, cơ quan quản lý dự báo từ tháng 6, khi giá nhiên liệu ổn định trở lại, nguồn cung vật liệu sẽ được cải thiện, giúp bù đắp phần sản lượng bị chậm trong thời gian qua.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 5 tháng năm 2026 tăng 4,33%, chủ yếu do nhóm giao thông tăng 6,07% và hàng ăn, dịch vụ ăn uống tăng 5,7%, gây áp lực lên chi phí sinh hoạt của người dân.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và thương mại cho thấy nền kinh tế TP.HCM đang có sức sống tốt, nhờ khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp và hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ. Điều này tạo tiền đề vững chắc cho phát triển kinh tế bền vững, thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
Ngược lại, việc giải ngân vốn đầu tư công chậm trễ là điểm nghẽn lớn, ảnh hưởng đến tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm như vành đai 2 và vành đai 3. Đây là những công trình quan trọng giúp giảm ùn tắc giao thông, thúc đẩy phát triển khu vực phía đông TP.HCM và vùng lân cận. Việc chậm giải phóng mặt bằng và chi phí vật liệu tăng cao là những thách thức cần được giải quyết nhanh chóng để không làm gián đoạn tiến trình phát triển chung.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những diễn biến này phản ánh xu hướng kinh tế tích cực của TP.HCM, đồng thời cảnh báo về áp lực chi phí sinh hoạt tăng cao, có thể ảnh hưởng tới nguồn thu nhập và chi tiêu của người thân ở quê nhà. Ngoài ra, các dự án hạ tầng chậm tiến độ cũng có thể tác động gián tiếp tới môi trường đầu tư và kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam trong nước.
Kết luận
5 tháng đầu năm 2026, TP.HCM ghi nhận nhiều điểm sáng trong phát triển công nghiệp và thương mại, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc giải ngân vốn đầu tư công còn chậm, đặc biệt ở các dự án hạ tầng trọng điểm, là thách thức cần được khắc phục để đảm bảo sự phát triển bền vững của thành phố trong thời gian tới.
Hình ảnh từ bài viết
24.784 doanh nghiệp được cấp phép thành lập mới với tổng vốn đăng ký đạt 151.641 tỉ đồng trong 5 tháng đầu năm - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Kinh tế TP.HCM 5 tháng đầu năm: Công nghiệp và thương mại bứt phá, áp lực dồn lên đầu tư công - Ảnh 2.
Từ ngày 1-1 đến 30-4, TP.HCM tiếp nhận 52.192 trường hợp nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp và đã ban hành quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp cho 45.706 lao động đủ điều kiện - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Kinh tế TP.HCM 5 tháng đầu năm: Công nghiệp và thương mại bứt phá, áp lực dồn lên đầu tư công - Ảnh 4.
Kinh tế TP.HCM 5 tháng đầu năm 2026: Công nghiệp và thương mại tăng trưởng mạnh, vốn đầu tư công giải ngân chậm