Kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não mở ra hy vọng cho trẻ điếc bẩm sinh phức tạp tại Việt Nam
Việc phục hồi thính giác cho trẻ em điếc bẩm sinh luôn là thách thức lớn trong y học. Liệu có giải pháp nào cho những trường hợp đặc biệt không thể dùng kỹ thuật cấy ốc tai điện tử thông thường? Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM đã ghi dấu ấn khi thực hiện thành công hai ca cấy điện cực thính giác thân não (ABI) đầu tiên tại Việt Nam, mở ra cánh cửa âm thanh cho những trẻ điếc bẩm sinh phức tạp.
Bối cảnh
Điếc bẩm sinh là tình trạng mất thính lực từ khi sinh ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng nghe và phát triển ngôn ngữ của trẻ. Trong số đó, có những trường hợp phức tạp hơn do dị dạng tai trong hoặc không có dây thần kinh ốc tai hai bên, khiến kỹ thuật cấy ốc tai điện tử truyền thống không thể áp dụng hiệu quả. Tại Việt Nam, trước đây các trường hợp này gần như không có lựa chọn điều trị phục hồi thính giác, hoặc phải ra nước ngoài với chi phí rất lớn.
Kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não (Auditory Brainstem Implant - ABI) được phát triển dành riêng cho nhóm bệnh nhân đặc biệt này. Thay vì kích thích dây thần kinh ốc tai như cấy ốc tai điện tử, ABI đưa tín hiệu điện trực tiếp đến nhân ốc tai ở thân não, vượt qua phần tai trong và dây thần kinh ốc tai bị thiếu hoặc tổn thương, tạo ra con đường tiếp nhận âm thanh mới cho người bệnh.
Diễn biến chính
Ngày 18-9, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng thông báo Bệnh viện Nhi đồng 1 đã thực hiện thành công hai ca cấy ABI đầu tiên tại Việt Nam. Đây là kết quả của hành trình hơn 20 năm phát triển chương trình can thiệp thính giác cho trẻ em, với hàng trăm ca cấy ốc tai điện tử đã được thực hiện, bao gồm cả bệnh nhi nước ngoài.
Tháng 12-2025, Bộ Y tế chính thức cho phép Bệnh viện Nhi đồng 1 triển khai thí điểm kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não. Hai bệnh nhi đầu tiên được chỉ định cấy ABI gồm một bé gái 40 tháng tuổi ở Hà Nội và một bé trai 19 tháng tuổi ở Đồng Nai, cả hai đều có dị dạng tai trong nghiêm trọng và không có dây thần kinh ốc tai hai bên, không đáp ứng với máy trợ thính hoặc cấy ốc tai điện tử.
Ngày 21 và 22-5-2026, hai ca phẫu thuật được thực hiện bởi ê kíp đa chuyên khoa của bệnh viện, phối hợp trực tiếp với các chuyên gia từ Cộng hòa Liên bang Đức. Kết quả phẫu thuật cho thấy cả hai trẻ đều có đáp ứng thần kinh thính giác trên tất cả các kênh kiểm tra, với trở kháng điện cực ở mức tốt, chứng tỏ điện cực được đặt đúng vị trí và hệ thống hoạt động ổn định.
Sau thời gian theo dõi vết mổ, thiết bị của hai trẻ được kích hoạt lần lượt vào ngày 16-7 và 9-9-2026. Kiểm tra sau kích hoạt cho thấy hệ thống điện cực hoạt động ổn định, không có dấu hiệu di lệch. Đặc biệt, cả hai trẻ bắt đầu nhận biết âm thanh từ môi trường xung quanh và phản ứng rõ ràng với âm thanh lớn như tiếng trống, đánh dấu bước tiến quan trọng trong phục hồi thính giác.
Phân tích & Ý nghĩa
Kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não là một trong những phương pháp phục hồi thính giác phức tạp nhất hiện nay, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa như phẫu thuật thần kinh, thính học, phục hồi chức năng và âm ngữ trị liệu. Thành công của hai ca đầu tiên không chỉ là dấu mốc y học mà còn mở ra cơ hội cho nhiều trẻ điếc bẩm sinh phức tạp tại Việt Nam được tiếp cận kỹ thuật tiên tiến, thay vì phải ra nước ngoài điều trị với chi phí cao.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt là các gia đình có con nhỏ bị điếc bẩm sinh, đây là tin vui lớn. Kỹ thuật này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và tâm lý khi phải đưa con ra nước ngoài điều trị, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập xã hội cho trẻ.
Kết luận
Việc Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM thực hiện thành công hai ca cấy điện cực thính giác thân não đầu tiên tại Việt Nam là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực phục hồi thính giác cho trẻ em điếc bẩm sinh phức tạp. Kỹ thuật này không chỉ mở ra cơ hội mới cho những trường hợp không thể áp dụng cấy ốc tai điện tử mà còn đánh dấu sự phát triển vượt bậc của y học Việt Nam trong chăm sóc sức khỏe trẻ em.
Hình ảnh từ bài viết
Ê kíp phẫu thuật cấy điện cực thính giác thân não (tháng 5-2026) - Ảnh: Sở Y tế TP.HCM
Hai trẻ điếc bẩm sinh phức tạp được mở cánh cửa âm thanh nhờ kỹ thuật đầu tiên ở Việt Nam - Ảnh 2.
Kỹ thuật cấy điện cực thính giác thân não mở ra hy vọng cho trẻ điếc bẩm sinh phức tạp tại Việt Nam