Ký ức đại tá Trần Thanh Hòa về trận đánh Biệt khu 24 Tết Mậu Thân 1968
Đại tá Trần Thanh Hòa, nguyên Tiểu đội trưởng Đội trinh sát Trung đoàn 24A, Mặt trận Tây Nguyên, vừa trở lại Nghĩa trang liệt sĩ Kon Tum để thắp hương tưởng nhớ đồng đội trước khi cơ quan chức năng Quảng Ngãi khai quật khu vực nghi có mộ tập thể 70-90 chiến sĩ hy sinh trong trận đánh Biệt khu 24. Ông bày tỏ mong muốn được tìm thấy hài cốt các đồng đội đã nằm lại trên chiến trường.
Bối cảnh
Trong Tết Mậu Thân 1968, Trung đoàn 24A thuộc Bộ Tư lệnh Mặt trận B3 Tây Nguyên được giao nhiệm vụ chủ lực tấn công thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum. Mục tiêu chính là Biệt khu 24, Khu 40 và Khu 41 – những vị trí quan trọng của liên quân Mỹ và Việt Nam Cộng hòa, gồm khu huấn luyện sĩ quan và khu hậu cần. Đây là một phần trong chiến dịch tổng tấn công và nổi dậy của quân giải phóng trên toàn miền Nam Việt Nam.
Trung đoàn được chia thành ba tiểu đoàn: Tiểu đoàn 4 làm mũi chủ công đánh vào Biệt khu 24; Tiểu đoàn 5 tấn công Khu 40 và 41; Tiểu đoàn 6 giữ vai trò dự bị. Đại tá Trần Thanh Hòa khi đó là tiểu đội trưởng đội trinh sát, nhiệm vụ của ông là chuẩn bị đường đi, đánh dấu hướng tiến quân và dẫn đầu đội hình tiếp cận mục tiêu.
Diễn biến chính
Ngày 29 tháng Chạp năm Mậu Thân, các đơn vị xuất phát từ Đăk Tô, tập kết tại khu vực Đăk Cấm, cách trung tâm thị xã Kon Tum khoảng 10 km, rồi hành quân trong đêm để bất ngờ tấn công. Ban đầu, đội hình di chuyển qua những nương rẫy cũ của người dân nên giữ được tốc độ khá tốt. Tuy nhiên, khi đến khu vực trường bắn, bộ đội phải vượt qua những cánh rẫy mới phát với cây cối ngổn ngang, khiến hành quân bị chậm khoảng 5-10 phút so với kế hoạch.
Đáng chú ý, pháo DKB (pháo tự hành do Liên Xô sản xuất) khai hỏa sớm hơn dự kiến, khiến các mũi tiến công chưa kịp áp sát mục tiêu đã bị phát hiện và báo động. Tiểu đoàn 4 chia làm ba hướng tấn công vào Biệt khu 24, nhưng khi hai mũi tiếp cận hàng rào thì pháo sáng bắn lên dày đặc, máy bay C-47 quần thảo trên không, cùng hỏa lực pháo, cối, xe tăng và thiết giáp từ các trận địa xung quanh phản kích dữ dội.
Pháo sáng khiến toàn bộ khu vực sáng rực, làm cho Tiểu đoàn 4 tổn thất nặng ngay từ hàng rào phòng thủ đầu tiên. Trong ba mũi tấn công, chỉ có một mũi thọc sâu được vào bên trong Biệt khu 24 và giao chiến liên tục, còn hai mũi khác bị chặn ngoài hàng rào, phải đào công sự bám trụ chờ đợi đợt tấn công tiếp theo.
Đêm mùng một Tết, trung đoàn tổ chức đột phá lần nữa nhưng hỏa lực phản kích vẫn rất mạnh, các mũi ngoài hàng rào không thể tiến vào bên trong. Mũi thọc sâu tiếp tục giao chiến suốt hai ngày, và toàn bộ chiến sĩ trong mũi này đã hy sinh, không ai thoát ra được.
Phân tích & Ý nghĩa
Trận đánh Biệt khu 24 là một trong những trận đánh ác liệt trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968 tại Tây Nguyên, thể hiện sự quyết tâm và hy sinh to lớn của Trung đoàn 24A. Với hơn 200 cán bộ, chiến sĩ hy sinh, trong đó nhiều người nằm lại bên trong Biệt khu 24 chưa được tìm thấy hài cốt, trận đánh để lại nỗi đau và ký ức ám ảnh cho những người còn sống sót như đại tá Trần Thanh Hòa.
Việc khai quật khu vực nghi có mộ tập thể 70-90 liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Kon Tum, dựa trên thông tin từ một cựu binh Mỹ từng tham chiến tại đây, mở ra hy vọng tìm lại hài cốt các đồng đội, giúp các gia đình có thể yên tâm phần nào về người thân đã hy sinh. Đây cũng là minh chứng cho sự phối hợp, tìm kiếm lịch sử và sự trân trọng đối với những người đã ngã xuống trong cuộc chiến.
Kết luận
Đại tá Trần Thanh Hòa cùng nhiều cựu chiến binh và các cơ quan chức năng đang nỗ lực tìm kiếm, khai quật hài cốt các liệt sĩ hy sinh trong trận đánh Biệt khu 24 tại Kon Tum. Cuộc tìm kiếm không chỉ là việc hồi sinh ký ức lịch sử mà còn là sự tri ân sâu sắc đối với những người đã ngã xuống, đồng thời giúp các gia đình liệt sĩ có thể nhận lại phần mộ của người thân sau nhiều thập kỷ chờ đợi.
Hình ảnh từ bài viết
Đại tá Trần Thanh Hòa trong Nghĩa trang liệt sĩ Kon Tum, trên đường Trường Chinh, nơi diễn ra cuộc tìm kiếm khu vực nghi có mộ tập thể 70-90 liệt sĩ. Ảnh: Phạm Linh
Bức ảnh rãnh nước khả năng trở thành mộ tập thể của các liệt sĩ do cựu binh Mỹ cung cấp. Một số hình ảnh nhạy cảm được cắt và làm mờ so với bản gốc.
Chuyên gia quét radar ở phía đông Nghĩa trang liệt sĩ Kon Tum, giao giữa đường Trường Chinh và Hàm Nghi, nơi người dân từng phát hiện mộ liệt sĩ. Ảnh: Phạm Linh
Ký ức đại tá Trần Thanh Hòa về trận đánh Biệt khu 24 Tết Mậu Thân 1968