Lãi suất thỏa thuận ngân hàng tăng mạnh, chạm ngưỡng 9% một năm
Thời gian gần đây, nhiều ngân hàng thương mại tại Việt Nam đã đẩy mạnh tăng lãi suất huy động theo hình thức thỏa thuận, đặc biệt với các khoản tiền gửi lớn từ vài trăm triệu đồng trở lên. Mức lãi suất cao nhất hiện đã chạm ngưỡng 9% một năm, tạo nên một cuộc đua lãi suất khá sôi động trên thị trường tiền gửi. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến xu hướng này và nó ảnh hưởng ra sao đến người gửi tiền cũng như nền kinh tế?
Bối cảnh
Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phục hồi và tăng trưởng tín dụng có xu hướng cao hơn so với huy động vốn, các ngân hàng thương mại đang phải đối mặt với áp lực huy động vốn để đáp ứng nhu cầu cho vay. Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước đến ngày 15 tháng 6, tăng trưởng tín dụng đạt 6,38% trong khi tăng trưởng huy động vốn chỉ đạt 4,3%. Sự mất cân đối này khiến các ngân hàng phải nâng lãi suất huy động để thu hút tiền gửi.
Lãi suất huy động niêm yết chính thức tại nhiều ngân hàng vẫn ở mức quanh 7% cho kỳ hạn 12-13 tháng, nhưng mức lãi suất thỏa thuận dành cho khách hàng gửi tiền lớn đã tăng lên mức cao hơn nhiều, thậm chí vượt 9% một năm. Đây là mức cao chưa từng thấy trong những năm gần đây, phản ánh sự cạnh tranh gay gắt trong việc huy động vốn.
Diễn biến chính
Đầu tháng 7, các ngân hàng như Saigonbank niêm yết lãi suất huy động cao nhất thị trường là 7,9% cho kỳ hạn 13 tháng không yêu cầu điều kiện số dư hay mã giới thiệu. SHB dẫn đầu với mức 7,8% cho kỳ hạn 12 tháng gửi trực tuyến. Các ngân hàng lớn như VietinBank, BIDV, Agribank vẫn duy trì lãi suất từ 6,5% đến 7%.
Tuy nhiên, ở nhóm lãi suất thỏa thuận, cuộc đua trở nên sôi động hơn từ cuối tháng 6, khi nhiều ngân hàng áp dụng các chương trình ưu đãi cộng thêm qua nhân viên chi nhánh. Ví dụ, ngân hàng số Cake trả lãi suất lên tới 8,9% một năm cho khách hàng mới hoặc người gửi hiện hữu từ 200 triệu đồng, sau khi cộng thêm ưu đãi 1,5 điểm phần trăm.
- VPBank áp dụng mức 8,6% cho một số khoản tiền gửi vài trăm triệu đồng.
- TPBank, Vikki Bank, HDBank, MBV cũng phổ biến mức 8,5% khi áp dụng mã ưu đãi.
- Sacombank từng trả lãi suất 8,8% không yêu cầu số tiền gửi tối thiểu.
- Với khoản tiền gửi từ một tỷ đồng trở lên, Sacombank và Nam A Bank còn trả lãi suất thỏa thuận vượt 9% một năm qua giới thiệu nhân viên chi nhánh.
Ngân hàng Nhà nước đã nhiều lần yêu cầu các ngân hàng không chạy đua lãi suất để giữ mặt bằng lãi vay thấp, nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, áp lực huy động vốn vẫn rất lớn do tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động, đồng thời các quy định mới về thanh khoản theo Basel III và tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn (SMLR) tăng từ 30% lên 40% cũng khiến các ngân hàng phải huy động nhiều vốn hơn.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc lãi suất thỏa thuận tăng mạnh phản ánh sự mất cân đối trong hệ thống ngân hàng, khi nhu cầu vốn cho vay tăng cao nhưng nguồn tiền gửi chưa theo kịp. Điều này khiến chi phí vốn của ngân hàng tăng lên, từ đó có thể gây áp lực tăng lãi suất cho vay, ảnh hưởng đến chi phí vay vốn của doanh nghiệp và người dân.
Đặc biệt, trong giai đoạn chuyển tiếp áp dụng các tiêu chuẩn thanh khoản theo Basel III, các ngân hàng phải tăng tỷ trọng nguồn vốn ổn định từ tiền gửi khách hàng, giảm sự phụ thuộc vào vốn thị trường. Điều này làm tăng nhu cầu huy động vốn dài hạn, khiến cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày càng gay gắt hơn, đặc biệt là với các khoản tiền gửi lớn có kỳ hạn dài.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những biến động lãi suất tại Việt Nam có thể không ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt hàng ngày, nhưng với những người có gửi tiền về quê hoặc kinh doanh liên quan đến thị trường Việt Nam, việc lãi suất tăng cao có thể tạo ra cơ hội sinh lời tốt hơn cho khoản tiền gửi lớn. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rủi ro khi ngân hàng tăng lãi suất để thu hút vốn có thể đi kèm với các chính sách tín dụng thắt chặt hơn trong tương lai.
Kết luận
Lãi suất huy động theo hình thức thỏa thuận tại các ngân hàng Việt Nam đang tăng lên mức cao kỷ lục, chạm ngưỡng 9% một năm cho các khoản tiền gửi lớn. Đây là hệ quả của sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn, cũng như các quy định mới về thanh khoản ngân hàng. Người gửi tiền và doanh nghiệp cần theo dõi sát sao diễn biến này để có quyết định tài chính phù hợp.
Hình ảnh từ bài viết
Giao dịch tại một ngân hàng thương mại. Ảnh: Thanh Tùng
Lãi suất thỏa thuận ngân hàng tăng mạnh, chạm ngưỡng 9% một năm