Lào Cai và Hải Phòng thí điểm xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa với bộ tiêu chí mới
Việc xây dựng mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa đang được tỉnh Lào Cai và thành phố Hải Phòng triển khai thí điểm với những bộ tiêu chí cụ thể, nhằm hướng tới phát triển kinh tế - xã hội toàn diện, nâng cao chất lượng cuộc sống và xây dựng cộng đồng văn minh, hiện đại. Liệu mô hình này sẽ tạo ra những thay đổi gì cho người dân và chính quyền địa phương?
Bối cảnh
Xã hội chủ nghĩa là mô hình phát triển xã hội dựa trên nguyên tắc công bằng, dân chủ và phát triển bền vững, trong đó người dân được thụ hưởng thành quả phát triển toàn diện. Tại Việt Nam, khái niệm xã phường xã hội chủ nghĩa được Bộ Chính trị và Ban Bí thư đồng ý chủ trương khảo sát, lựa chọn địa điểm thí điểm nhằm cụ thể hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và xây dựng hệ thống chính quyền địa phương hiệu quả hơn.
Tỉnh Lào Cai, sau khi hợp nhất với Yên Bái thành tỉnh Lào Cai mới, đã được Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương gợi ý nghiên cứu mô hình này. Trong khi đó, Hải Phòng là thành phố lớn, có nền kinh tế phát triển nhanh, với nhiều thuận lợi về hạ tầng và nguồn lực, cũng đang xây dựng đề án triển khai mô hình xã hội chủ nghĩa giai đoạn 2026-2030.
Diễn biến chính
Tại Lào Cai, ông Dương Đức Huy, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh, cho biết địa phương đã xây dựng hệ thống tiêu chí xã phường xã hội chủ nghĩa dựa trên 5 nhóm chính: xây dựng con người mới; môi trường sống an toàn, hạnh phúc; phát triển hạ tầng; phát triển kinh tế - xã hội; và hệ thống kỹ thuật xã hội. Tỉnh đã hoàn thiện 48 tiêu chí chung, trong đó phường Lào Cai dự kiến áp dụng 72 tiêu chí cụ thể, còn xã Trấn Yên có 60 tiêu chí.
Phường Lào Cai được định hướng phát triển kinh tế cửa khẩu, du lịch, dịch vụ và logistics, trong khi xã Trấn Yên tập trung phát triển kinh tế nông nghiệp, chú trọng tín chỉ carbon và nông nghiệp sinh thái phục vụ du lịch. Tỉnh cam kết tiếp tục hoàn thiện bộ tiêu chí để áp dụng thực tiễn và đo đếm bằng các chỉ số cụ thể.
Ở Hải Phòng, ông Nguyễn Quang Phúc, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, cho biết thành phố đã tổ chức nhiều hội thảo với sự tham gia của các chuyên gia và thảo luận tại đại hội đảng bộ cơ sở để hoàn thiện đề án xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa. Đề án xác định 8 nhóm đặc trưng của mô hình, bao gồm mục tiêu dân giàu, thành phố vững mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; nhân dân làm chủ và thụ hưởng; nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại; nền văn hóa hiện đại, nhân văn; cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc; xã hội phát triển bền vững, bình đẳng; chính quyền kiến tạo, liêm chính, phục vụ nhân dân; và quốc phòng, an ninh vững mạnh.
Hải Phòng cũng xây dựng 6 nhóm tiêu chí về con người xã hội chủ nghĩa như yêu nước, trung thực, khát vọng cống hiến, đổi mới sáng tạo, đoàn kết, tự chủ và tự hào dân tộc. Trên cơ sở đó, thành phố phát triển 11 mô hình về xây dựng Đảng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và phát triển con người để triển khai thực tế.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc thí điểm xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa tại Lào Cai và Hải Phòng là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và xây dựng hệ thống chính quyền địa phương hiệu quả, minh bạch. Bộ tiêu chí đa dạng, bao gồm cả phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và con người, cho thấy sự toàn diện trong cách tiếp cận.
Đặc biệt, việc lựa chọn địa bàn thí điểm có tính đại diện, không quá đặc thù, như phường Lào Cai gắn với kinh tế cửa khẩu và xã Trấn Yên đại diện khu vực nông thôn, giúp mô hình có thể áp dụng rộng rãi và phù hợp với nhiều vùng miền khác nhau. Ở Hải Phòng, sự tập trung vào chỉ số hạnh phúc và sự hài lòng của người dân, cùng với yêu cầu nâng cao năng lực số của cán bộ cấp xã, thể hiện sự đổi mới trong quản lý và phát triển xã hội.
Kết luận
Mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa tại Lào Cai và Hải Phòng đang được xây dựng với bộ tiêu chí chi tiết, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội toàn diện và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Đây là bước thử nghiệm quan trọng để nhân rộng mô hình xã hội chủ nghĩa hiện đại, phù hợp với điều kiện phát triển mới của Việt Nam.
Lào Cai và Hải Phòng thí điểm xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa với bộ tiêu chí mới