Liên Hợp Quốc cảnh báo: 52 triệu tấn nhựa thải ra đại dương mỗi năm
Đại dương - nguồn sống quan trọng của hành tinh - đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng do lượng rác nhựa thải ra ngày càng tăng. Liên Hợp Quốc vừa công bố báo cáo đánh giá sức khỏe đại dương giai đoạn 2021-2025, hé lộ những con số đáng báo động về ô nhiễm nhựa và tác động của nó tới hệ sinh thái biển toàn cầu.
Bối cảnh
Ngày 8 tháng 6, Liên Hợp Quốc công bố báo cáo Đánh giá đại dương thế giới lần thứ ba, do hơn 600 nhà khoa học từ 86 quốc gia thực hiện. Báo cáo tập trung đánh giá tình trạng sức khỏe của đại dương trong giai đoạn 2021-2025, cảnh báo về sự gia tăng đáng kể lượng nhựa thải ra biển so với báo cáo trước vào năm 2021.
Đại dương chiếm tới 70% diện tích bề mặt Trái Đất, đóng vai trò quan trọng trong điều hòa khí hậu, duy trì đa dạng sinh học và cung cấp nguồn thực phẩm, khoáng sản, năng lượng cho con người. Tuy nhiên, sự gia tăng dân số toàn cầu và các hoạt động công nghiệp đã gây áp lực lớn lên hệ sinh thái biển.
Diễn biến chính
Báo cáo chỉ ra rằng mỗi năm có hơn 52 triệu tấn nhựa được thải ra đại dương, tăng mạnh so với mức 4,8-12,7 triệu tấn trong báo cáo năm 2021. Trong đó, rác nhựa dùng một lần chiếm tới 40%, còn ngư cụ chiếm 15% tổng lượng rác thải.
Nhựa không chỉ tồn tại trên mặt nước mà đã xâm nhập sâu vào mọi tầng đại dương, kể cả các rãnh biển sâu nhất. Tầng nước mặt có khoảng 24.400 tỷ hạt vi nhựa - những mảnh nhựa siêu nhỏ dưới 5mm, phát sinh từ nhiều nguồn như lốp xe, quần áo, mỹ phẩm, sơn và các vật dụng nhựa khác.
Ô nhiễm vi nhựa ảnh hưởng đến hơn 4.000 loài sinh vật biển. Đáng chú ý, cá voi xanh - loài động vật có vú lớn nhất thế giới - có thể nuốt phải tới 10 triệu mảnh vi nhựa mỗi ngày, tương đương khoảng 43 kg nhựa.
Song song với ô nhiễm nhựa, biến đổi khí hậu và đánh bắt công nghiệp cũng đang đẩy hệ sinh thái biển vào tình trạng khủng hoảng. Nhiệt độ nước biển tăng nhanh, đặc biệt ở Đại Tây Dương và phía nam các đại dương Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương. Mức nước biển dâng cũng tăng tốc, từ 2 mm lên 4,3 mm mỗi năm trong giai đoạn 2015-2023.
Phân tích & Ý nghĩa
Ô nhiễm nhựa đại dương không chỉ là vấn đề môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế và sức khỏe con người. Với ngành kinh doanh nhỏ như nhà hàng, siêu thị hay dịch vụ làm đẹp của cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, việc tăng cường nhận thức và giảm thiểu sử dụng nhựa dùng một lần là cần thiết để góp phần bảo vệ môi trường.
Hiện nay, các nước đang nỗ lực đàm phán để xây dựng một hiệp ước nhựa toàn cầu nhằm hạn chế sản xuất và sử dụng nhựa, với vòng đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 3 năm 2027. Trong khi chờ đợi, việc đổi mới vật liệu và tìm kiếm các giải pháp thay thế bền vững cho nhựa dùng một lần là cấp bách, dù vẫn còn nhiều thách thức về chi phí và tính bền vững của các vật liệu thay thế.
Kết luận
Báo cáo của Liên Hợp Quốc nhấn mạnh đại dương không thể bị xem như nguồn tài nguyên vô tận. Sự hợp tác toàn cầu và hành động khẩn cấp là cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái biển, giữ gìn nguồn sống cho các thế hệ tương lai. Với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, đây cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm chung trong việc bảo vệ môi trường sống quanh ta.
Liên Hợp Quốc cảnh báo: 52 triệu tấn nhựa thải ra đại dương mỗi năm