Lộ trình giảm giờ làm dưới 48 tiếng mỗi tuần: Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt
Giảm giờ làm việc trong khu vực doanh nghiệp xuống dưới 48 tiếng mỗi tuần đang được nhiều chuyên gia và tổ chức công đoàn Việt Nam đề xuất trở thành quy định bắt buộc thay vì chỉ mang tính khuyến khích. Liệu đây có phải là thời điểm thích hợp để Việt Nam đặt ra lộ trình giảm giờ làm nhằm nâng cao đời sống người lao động và tăng năng suất lao động?
Bối cảnh
Hiện nay, quy định giờ làm việc tối đa cho người lao động trong khu vực doanh nghiệp vẫn giữ nguyên mức 48 tiếng mỗi tuần, được quy định từ Bộ luật Lao động năm 1994. Trong khi đó, khu vực công đã điều chỉnh xuống còn 40 giờ mỗi tuần từ năm 1999. Sự chênh lệch này tạo ra áp lực và bất cập trong việc cân bằng giữa năng suất lao động và chất lượng cuộc sống của người lao động.
Việc giảm giờ làm không chỉ là xu hướng chung trên thế giới mà còn là một bước tiến quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. Sau nhiều năm Đổi mới, đất nước đã có những bước phát triển vượt bậc về kinh tế, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực. Vì vậy, việc xây dựng lộ trình giảm giờ làm việc nhằm nâng cao đời sống lao động và phân bổ hợp lý thành quả phát triển là điều cần thiết.
Diễn biến chính
Sở Nội vụ tỉnh Sơn La đã góp ý vào dự thảo sửa đổi Bộ luật Lao động, đề xuất xây dựng lộ trình giảm giờ làm việc của người lao động trong doanh nghiệp xuống còn 40-44 giờ mỗi tuần, nhằm thống nhất với khu vực công. Đây cũng là kiến nghị được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và nhiều chuyên gia đưa ra trong những năm gần đây.
Luật sư Lê Đình Quảng, nguyên Phó ban Chính sách pháp luật Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, nhấn mạnh rằng việc giảm giờ làm việc nên được quy định cụ thể trong luật thay vì chỉ khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện. Ông cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam không nên đứng ngoài xu hướng giảm giờ làm việc của thế giới.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cũng đề xuất lộ trình giảm giờ làm việc theo từng bước, từ 48 giờ xuống 44 giờ rồi 40 giờ mỗi tuần, đồng thời để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh theo điều kiện thực tế. Ông nhấn mạnh việc giảm giờ làm cần đồng bộ với nâng cao năng suất lao động, đổi mới công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
- Báo cáo Điều tra lao động việc làm năm 2024 của Cơ quan thống kê quốc gia cho thấy giờ làm việc bình quân mỗi tuần của lao động đã tăng từ 42,2 giờ năm 2022 lên 42,5 giờ năm 2024.
- Khoảng 46% lao động làm việc từ 40-48 giờ, gần 29% làm việc trên 48 giờ mỗi tuần.
- Trong quý IV/2024, lao động khối FDI làm việc hơn 50 tiếng mỗi tuần, cao nhất so với khu vực ngoài nhà nước và nhà nước.
Phân tích & Ý nghĩa
Giảm giờ làm việc không chỉ giúp người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi, cân bằng cuộc sống mà còn là bước chuyển đổi quan trọng trong mô hình tăng trưởng kinh tế. Thay vì dựa nhiều vào số giờ làm việc, các nền kinh tế hiện đại hướng tới tăng năng suất lao động thông qua đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc và Bỉ cho thấy việc giảm giờ làm cần có lộ trình rõ ràng, linh hoạt và đồng bộ với các chính sách phát triển kinh tế xã hội. Điều này giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị, đầu tư máy móc và tổ chức lại sản xuất để thích ứng với thay đổi, tránh gây sốc cho thị trường lao động.
Kết luận
Việc đặt ra lộ trình giảm giờ làm việc dưới 48 tiếng mỗi tuần là bước đi cần thiết và phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới cũng như nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống người lao động tại Việt Nam. Lộ trình này không chỉ góp phần nâng cao năng suất lao động mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và nền kinh tế quốc gia.
Hình ảnh từ bài viết
Nữ công nhân trong chuyền may ở doanh nghiệp KCN Quang Châu, Bắc Ninh. Ảnh: Việt An
Lộ trình giảm giờ làm dưới 48 tiếng mỗi tuần: Cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp Việt