Mạng lưới Nga lợi dụng kẽ hở trừng phạt từ Gabon đến Maldives

2026-09-14

Mạng lưới Nga lợi dụng kẽ hở trừng phạt từ Gabon đến Maldives

Liệu có thể tưởng tượng một thiên đường du lịch như Maldives lại trở thành điểm trung chuyển quan trọng cho các hoạt động né tránh trừng phạt quốc tế? Cuộc điều tra mới đây của tờ The Wall Street Journal (WSJ) đã hé lộ một mạng lưới phức tạp, trong đó các công ty Nga sử dụng các kẽ hở pháp lý và vị trí địa lý đặc biệt của Maldives để vận chuyển hàng hóa bị cấm, trong đó có cả linh kiện quân sự, về Nga.

Od Gabonu po Maledivy. Ruské sítě využívají „díry“ v sankcích

Bối cảnh

Trong bối cảnh các biện pháp trừng phạt quốc tế ngày càng được thắt chặt nhằm hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ và hàng hóa quân sự của Nga, các mạng lưới vận chuyển đã phải tìm kiếm những con đường mới để né tránh kiểm soát. Maldives, một quốc đảo nhỏ bé ở Ấn Độ Dương nổi tiếng với du lịch, đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi này. Trước đó, các tuyến vận chuyển cũng từng sử dụng các quốc gia như Gabon ở châu Phi hay Singapore ở châu Á.

Maldives nằm ở vị trí chiến lược trên tuyến đường biển Ấn Độ Dương, gần các tuyến vận tải quốc tế quan trọng. Điều này giúp các công ty Nga có thể vận chuyển hàng hóa từ các nước phương Tây, Trung Quốc và các khu vực khác đến Maldives, rồi từ đó chuyển tiếp về Nga mà không bị kiểm soát chặt chẽ.

Diễn biến chính

The Wall Street Journal dựa trên các tài liệu và phỏng vấn với các quan chức phương Tây cho biết, các công ty vận tải và trung gian địa phương như Freight Care và Go Investment đã tham gia vào việc chỉnh sửa giấy tờ vận chuyển để hàng hóa không chính thức nhập cảnh Maldives mà chỉ lưu lại sân bay. Điều này giúp tránh các thủ tục hải quan nghiêm ngặt và kiểm tra kỹ lưỡng.

Mỗi ngày, các chuyến bay thương mại của hãng hàng không lớn nhất Nga, Aeroflot, đều hạ cánh tại sân bay Male, thủ đô Maldives. Tại đây, các nhóm trung gian phối hợp với các công ty logistics liên quan đến Nga để làm thủ tục thông quan cho hàng hóa có nguồn gốc từ Mỹ, châu Âu và Trung Quốc.

Hàng hóa được chuyển lên các chuyến bay Aeroflot quay trở lại Moscow, với các giấy tờ vận chuyển đặc biệt không nêu rõ tên công ty bán hàng.
Sân bay thường chứa đầy các linh kiện máy bay, thiết bị điện tử và các sản phẩm có thể dùng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự, gọi là hàng hóa hai chiều (dual-use).
Trong số hàng hóa này có vi mạch dùng cho hệ thống dẫn đường tên lửa, thiết bị quang học phục vụ vệ tinh do thám, và các bộ phận máy bay như đinh tán, vít dùng trong tiêm kích hoặc tên lửa tầm xa.
Khi về Nga, các linh kiện này được phân phối cho các công ty bị trừng phạt, trong đó có hãng hàng không nội địa lớn S7 Airlines và các công ty con chuyên bảo trì đội bay.

Phân tích & Ý nghĩa

Việc sử dụng Maldives làm trung gian cho thấy sự tinh vi và đa dạng trong cách Nga vận chuyển hàng hóa bị cấm, vượt xa các tuyến vận chuyển truyền thống qua Trung Quốc hay Trung Á. Đây là minh chứng cho thấy các biện pháp trừng phạt dù nghiêm ngặt vẫn có thể bị khai thác qua các kẽ hở pháp lý và địa lý.

Hàng hóa hai chiều, tức có thể dùng cho cả mục đích dân sự và quân sự, là một trong những thách thức lớn nhất trong kiểm soát xuất khẩu. Việc các linh kiện này được chuyển qua Maldives và sau đó về Nga cho thấy mạng lưới vận chuyển không chỉ phục vụ mục đích thương mại mà còn hỗ trợ các ngành công nghiệp quân sự bị trừng phạt, làm suy yếu hiệu quả của các biện pháp quốc tế.

Kết luận

Cuộc điều tra của WSJ đã phơi bày một phần mạng lưới phức tạp mà Nga sử dụng để né tránh trừng phạt quốc tế, với Maldives đóng vai trò trung tâm bất ngờ. Điều này đặt ra thách thức lớn cho cộng đồng quốc tế trong việc kiểm soát và ngăn chặn dòng chảy hàng hóa nhạy cảm, đồng thời cảnh báo về sự cần thiết của các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn tại các điểm trung chuyển trên toàn cầu.