Manh mối từ lọ thủy tinh hé lộ danh tính liệt sĩ hy sinh 51 năm trước
Trong quá trình lấy mẫu ADN tại nghĩa trang liệt sĩ Vĩnh Hưng, tỉnh Tây Ninh, lực lượng chức năng bất ngờ phát hiện một lọ thủy tinh chứa mảnh giấy ghi danh tính liệt sĩ, mở ra hy vọng xác định chính xác người đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ. Đây là dấu hiệu quý giá trong công tác quy tập và xác minh danh tính liệt sĩ tại Việt Nam.
Bối cảnh
Nghĩa trang liệt sĩ Vĩnh Hưng - Tân Hưng, tỉnh Tây Ninh, là nơi an nghỉ của nhiều liệt sĩ hy sinh trong các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Việc lấy mẫu ADN từ các ngôi mộ nhằm phục vụ công tác quy tập, xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin là nhiệm vụ quan trọng của các cơ quan chức năng.
Chiến dịch "500 ngày đêm" quy tập và xác định danh tính liệt sĩ tại Tây Ninh được phát động từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, với mục tiêu lấy mẫu ADN từ hơn 18.500 ngôi mộ. Tính đến ngày 15/7, đã có hơn 12.000 mộ được lấy mẫu, chiếm hơn 65% tổng số, trong đó gần 10.000 mộ đủ điều kiện xét nghiệm.
Diễn biến chính
Cuối tháng 6, trong quá trình lấy mẫu ADN tại mộ số 552, hàng 17, khu B2 của nghĩa trang, lực lượng chức năng phát hiện một lọ thủy tinh chứa mảnh giấy đã rách nát do thời gian nhưng vẫn còn lưu giữ thông tin quan trọng. Trên mảnh giấy ghi tên liệt sĩ Trần Đức Vượng (hoặc Vương), quê thôn Tân Hồng, xã Tân Lạc, huyện Lục Ngạn, tỉnh Hà Bắc (nay thuộc Bắc Ninh), hy sinh ngày 14/3/1975.
Đại tá Trần Chí Công, Đội trưởng K73, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tây Ninh, cho biết trong quá trình quy tập, đơn vị từng phát hiện nhiều lọ penicillin được chôn cùng hài cốt liệt sĩ nhằm lưu giữ thông tin cá nhân. Tuy nhiên, do điều kiện môi trường ẩm ướt, phần lớn giấy tờ bên trong bị hư hỏng, khiến việc xác định danh tính gặp nhiều khó khăn.
Trường hợp phát hiện mảnh giấy trong lọ thủy tinh này được đánh giá rất quý giá vì vẫn còn lưu giữ thông tin, giúp kết nối với thân nhân liệt sĩ. Sau khi phát hiện, thông tin đã được chuyển về tỉnh Bắc Ninh để đối chiếu với hồ sơ liệt sĩ.
Bà Chu Thị Hòa, Trưởng ban Tổ chức - Chính sách, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Bắc Ninh, xác nhận các dữ liệu trên mảnh giấy trùng khớp với hồ sơ liệt sĩ Trần Đức Vượng mà Hội đang lưu giữ. Theo hồ sơ, ông Vượng sinh năm 1954, nhập ngũ tháng 12/1971, là hạ sĩ, lái xe thuộc Tiểu đoàn 12, Trung đoàn 4 và hy sinh trong một chuyến công tác ngày 14/3/1975.
Đáng chú ý, hồ sơ cũng ghi nhận liệt sĩ Nguyễn Đức Xây, cùng quê Lục Ngạn, Bắc Ninh, cũng hy sinh cùng ngày và là lái xe. UBND xã Vĩnh Hưng đã kiểm tra lại hồ sơ nghĩa trang và phát hiện mộ số 549 ghi tên liệt sĩ Nguyễn Đức Xây.
Hiện các thông tin liên quan đã được chuyển cho cơ quan chức năng hai địa phương để tiếp tục xác minh và hoàn thiện hồ sơ.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc phát hiện lọ thủy tinh chứa mảnh giấy ghi danh tính liệt sĩ là một bước tiến quan trọng trong công tác quy tập hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nhiều hài cốt được tìm thấy nhưng thiếu thông tin để xác định danh tính. Đây cũng là minh chứng cho sự tận tâm, trách nhiệm của các lực lượng trong việc bảo vệ, tôn vinh những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Đối với cộng đồng người Việt, đặc biệt là những gia đình có người thân là liệt sĩ, sự kiện này mang ý nghĩa lớn về mặt tinh thần, giúp kết nối quá khứ với hiện tại, đồng thời góp phần làm sáng tỏ lịch sử và ghi nhận công lao của các anh hùng liệt sĩ.
Kết luận
Manh mối từ lọ thủy tinh chứa danh tính liệt sĩ Trần Đức Vượng không chỉ giúp xác định chính xác một phần lịch sử hào hùng của dân tộc mà còn góp phần thúc đẩy công tác quy tập, xác minh danh tính liệt sĩ tại Tây Ninh và các địa phương liên quan. Đây là minh chứng cho sự kiên trì và trách nhiệm trong việc tri ân những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của đất nước.
Hình ảnh từ bài viết
Mảnh giấy trong lọ penicilin chứa một phần thông tin liệt sĩ. Ảnh: UBND xã Vĩnh Hưng
Thông tin liệt sĩ Trần Đức Vượng ở số thứ tự 42 trên bia tưởng niệm ở đài vinh danh các liệt sĩ huyện Lục Ngạn (cũ), Bắc Ninh. Ảnh: Chu Thị Hòa
Manh mối từ lọ thủy tinh hé lộ danh tính liệt sĩ hy sinh 51 năm trước