Mở rộng gần 1.000 km cao tốc Bắc Nam lên 6 làn xe: Bước tiến quan trọng cho giao thông Việt Nam
Việc mở rộng gần 1.000 km cao tốc Bắc Nam phía Đông lên 6 làn xe đang được đề xuất với tổng vốn đầu tư hơn 150.000 tỷ đồng. Đây là một bước đi quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và nâng cao an toàn giao thông trên hành lang huyết mạch Bắc - Nam. Vậy dự án này có những điểm gì đáng chú ý và ảnh hưởng ra sao đến phát triển kinh tế - xã hội?
Bối cảnh
Cao tốc Bắc Nam phía Đông hiện dài khoảng 1.375 km, với quy mô từ 2 đến 4 làn xe. Do hạn chế về nguồn lực trong giai đoạn đầu tư ban đầu, nhiều đoạn được xây dựng với 4 làn hạn chế, thiếu làn dừng khẩn cấp liên tục. Trong khi đó, nhu cầu vận tải hàng hóa và hành khách trên hành lang này ngày càng tăng nhanh, đặt ra nguy cơ ùn tắc và mất an toàn giao thông.
Chính phủ Việt Nam đã giao Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án mở rộng toàn tuyến lên 6 làn xe, nhằm tăng năng lực khai thác, đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn đường cao tốc và giảm thiểu tai nạn giao thông. Đây cũng là bước chuẩn bị cho sự phát triển kinh tế - xã hội, khi các cảng biển, khu công nghiệp và trung tâm logistics dọc tuyến ngày càng phát triển.
Diễn biến chính
Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc ngày 29 tháng 9, ông Lê Thắng, Giám đốc Ban Quản lý dự án 2 thuộc Bộ Xây dựng, trình bày phương án mở rộng cao tốc Bắc Nam phía Đông thành hai dự án thành phần theo khu vực địa lý:
- Dự án thành phần 1: Đoạn Mai Sơn - Cam Lộ dài 415 km, tổng mức đầu tư khoảng 72.185 tỷ đồng, dự kiến thu phí hoàn vốn trong 20 năm và đưa vào khai thác năm 2030. Đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt dài 50 km đang khai thác theo hợp đồng BOT sẽ không nằm trong dự án này.
- Dự án thành phần 2: Đoạn Quảng Ngãi - Dầu Giây dài 551 km, tổng mức đầu tư khoảng 78.224 tỷ đồng, thu phí hoàn vốn dự kiến trong 15 năm và cũng đưa vào khai thác năm 2030. Hai đoạn Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo đang thu phí theo hợp đồng BOT sẽ không được đưa vào dự án này.
Tổng chiều dài 15 đoạn thuộc hai dự án là 966 km, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 150.000 tỷ đồng. Các đoạn tuyến dự kiến được mở rộng đồng bộ lên 6 làn xe hoàn chỉnh, với tốc độ thiết kế từ 100 đến 120 km/h.
Phương án đầu tư áp dụng hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BOT (xây dựng - vận hành - chuyển giao). Theo đó, nhà đầu tư sẽ bỏ vốn xây dựng, sau đó được thu phí trong thời gian quy định để hoàn vốn, trước khi bàn giao lại cho Nhà nước.
Đáng chú ý, ba đoạn cao tốc đã đầu tư theo phương thức PPP gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo sẽ được xử lý riêng. Các nhà đầu tư hiện hữu sẽ được ưu tiên tiếp tục mở rộng các đoạn này, hoặc nếu không đủ khả năng, cơ quan quản lý sẽ xem xét chuyển sang đầu tư công.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc mở rộng cao tốc Bắc Nam lên 6 làn xe không chỉ giúp tăng năng lực vận tải, giảm ùn tắc mà còn nâng cao tiêu chuẩn an toàn giao thông. Quy mô 6 làn xe sẽ giúp phân luồng hiệu quả hơn, giảm nguy cơ tai nạn do mật độ giao thông cao trên các đoạn 4 làn hiện nay.
Theo dự báo của Ban Quản lý dự án 2, trong kịch bản tăng trưởng GDP hai con số và phát triển hạ tầng mới, mật độ vận chuyển hàng hóa bình quân sẽ tăng khoảng 9,4%, hành khách tăng 15,4%. Giai đoạn 2030-2050, lưu lượng giao thông trên các đoạn tuyến có thể tăng từ 55% đến 90%. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc mở rộng để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng lớn.
Bên cạnh đó, việc mở rộng cao tốc còn được kỳ vọng kích thích khoảng 235.000 tỷ đồng giá trị sản xuất trong nền kinh tế và tạo thêm khoảng 80.000 tỷ đồng giá trị gia tăng GDP. Đây là những con số thể hiện tầm quan trọng của hạ tầng giao thông đối với phát triển kinh tế quốc gia.
Kết luận
Phương án mở rộng gần 1.000 km cao tốc Bắc Nam phía Đông lên 6 làn xe với tổng vốn đầu tư hơn 150.000 tỷ đồng là một bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông Việt Nam. Dự án không chỉ nâng cao năng lực vận tải, an toàn giao thông mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường kết nối các trung tâm kinh tế, cảng biển và khu công nghiệp dọc hành lang Bắc - Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Cao tốc Bắc Nam đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt. Ảnh: Đức Hùng
Mở rộng gần 1.000 km cao tốc Bắc Nam lên 6 làn xe: Bước tiến quan trọng cho giao thông Việt Nam