Nga lần đầu ngừng xuất khẩu nhiên liệu hàng không kể từ khi bắt đầu chiến tranh Ukraine
Chính phủ Nga vừa công bố lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu hàng không đến hết tháng 11 năm nay, đánh dấu lần đầu tiên kể từ khi cuộc chiến tại Ukraine bắt đầu. Quyết định này nhằm bảo đảm sự ổn định cho thị trường nội địa trong bối cảnh các nhà máy lọc dầu của Nga liên tục bị tấn công bởi các máy bay không người lái (dron) của Ukraine. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về tác động đối với ngành vận tải hàng không và thị trường năng lượng toàn cầu.
Bối cảnh
Cuộc chiến Nga – Ukraine đã kéo dài từ năm 2022, gây ra nhiều hệ lụy trên toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng và vận tải. Nga là một trong những nhà sản xuất dầu mỏ và nhiên liệu hàng không lớn trên thế giới. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, các nhà máy lọc dầu ở trung tâm nước Nga liên tục bị tấn công bởi các cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Ukraine. Những cuộc tấn công này đã làm gián đoạn sản xuất nhiên liệu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung trong nước và xuất khẩu.
Trước đó, từ ngày 1 tháng 4 đến hết tháng 7 năm 2026, Nga đã áp dụng lệnh cấm xuất khẩu xăng nhằm bảo vệ thị trường nội địa. Đến ngày 1 tháng 6, chính phủ Nga tiếp tục mở rộng lệnh cấm này sang nhiên liệu hàng không, cụ thể là kerosin, với thời hạn kéo dài đến cuối tháng 11. Đây là lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bùng nổ, Nga áp dụng biện pháp này đối với nhiên liệu hàng không.
Diễn biến chính
Theo thông báo chính thức, lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu hàng không được đưa ra nhằm đảm bảo sự ổn định cho thị trường nội địa trước tình trạng sản xuất bị gián đoạn do các cuộc tấn công của Ukraine. Các cuộc không kích bằng dron đã ảnh hưởng đến hầu hết các nhà máy lọc dầu ở khu vực trung tâm nước Nga, khiến các công ty dầu khí mất khoảng một phần tư công suất sản xuất nhiên liệu.
The Moscow Times cho biết, các nhà máy lọc dầu bị tấn công trước đây cung cấp hơn 30% tổng lượng nhiên liệu hàng không của Nga và khoảng 25% lượng dầu diesel. Trước đó, chính phủ Nga cũng đã nhiều lần hạn chế xuất khẩu xăng và dầu diesel để ưu tiên nhu cầu trong nước.
Đáng chú ý, năm 2023 Nga từng cân nhắc cấm xuất khẩu kerosin nhưng cuối cùng không thực hiện. Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã thay đổi khi các cuộc tấn công bằng dron ngày càng thường xuyên và gây thiệt hại lớn cho ngành lọc dầu.
Bên cạnh đó, giá nhiên liệu hàng không trên thế giới cũng tăng mạnh do sự gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, nơi Iran đã đóng cửa tuyến đường này từ đầu tháng 3. Tình trạng thiếu hụt và giá tăng khiến các hãng hàng không lớn ở châu Âu phải điều chỉnh lịch bay, hủy một số chuyến để giảm chi phí.
Phân tích & Ý nghĩa
Lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu hàng không của Nga phản ánh sự căng thẳng ngày càng tăng trong cuộc chiến và tác động sâu rộng đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Việc hạn chế xuất khẩu nhằm bảo vệ nguồn cung trong nước có thể làm giảm lượng nhiên liệu hàng không trên thị trường quốc tế, góp phần đẩy giá nhiên liệu lên cao hơn.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, điều này có thể gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí đi lại, đặc biệt là các chuyến bay quốc tế liên quan đến Nga hoặc các hãng bay châu Âu sử dụng nhiên liệu nhập khẩu từ Nga. Ngoài ra, ngành vận tải hàng không và các dịch vụ liên quan như du lịch, logistics cũng có thể chịu tác động do chi phí nhiên liệu tăng cao.
Kết luận
Việc Nga lần đầu tiên áp dụng lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu hàng không kể từ khi bắt đầu chiến tranh Ukraine cho thấy tình hình sản xuất nhiên liệu trong nước đang gặp nhiều khó khăn do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Biện pháp này nhằm ổn định thị trường nội địa nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cho thị trường năng lượng và vận tải hàng không toàn cầu trong thời gian tới.
Nga lần đầu ngừng xuất khẩu nhiên liệu hàng không kể từ khi bắt đầu chiến tranh Ukraine