Nga thành công trong ảnh hưởng bầu cử Armenia, tiếp tục có tiếng nói tại Quốc hội
Cuộc bầu cử quốc hội Armenia diễn ra vào cuối tuần qua đã mang lại chiến thắng cho Thủ tướng Nikol Pašinjan cùng đảng Dân sự của ông, mở ra cơ hội cho Armenia tiếp tục hướng tới quan hệ gần gũi hơn với Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, sự hiện diện của các lực lượng thân Nga trong quốc hội cũng cho thấy ảnh hưởng của Moskva vẫn rất mạnh mẽ tại quốc gia vùng Kavkaz này. Điều này đặt ra câu hỏi về tương lai chính trị và định hướng ngoại giao của Armenia trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và phương Tây.
Bối cảnh
Armenia là một quốc gia nhỏ nằm ở khu vực Nam Kavkaz, có vị trí chiến lược giữa châu Âu và châu Á, đồng thời là vùng đệm giữa Nga và các nước phương Tây. Sau khi Liên Xô tan rã, Armenia đã trải qua nhiều biến động chính trị và xung đột, đặc biệt là cuộc chiến tranh Nagorno-Karabakh với Azerbaijan. Thủ tướng Nikol Pašinjan lên nắm quyền từ năm 2018 sau một cuộc cách mạng dân sự, được xem là người thúc đẩy cải cách và hướng tới quan hệ chặt chẽ hơn với EU và các nước phương Tây.
Cuộc bầu cử quốc hội gần đây được tổ chức trong bối cảnh chính trị phức tạp, với sự cạnh tranh giữa các lực lượng thân phương Tây và thân Nga. Nga từ lâu vẫn là đồng minh truyền thống và có ảnh hưởng lớn tại Armenia, đặc biệt là về quân sự và kinh tế. Tuy nhiên, Armenia cũng muốn đa dạng hóa quan hệ quốc tế, trong đó có việc gia nhập EU, một quá trình được đánh giá là lâu dài và đầy thách thức.
Diễn biến chính
Trong cuộc bầu cử ngày Chủ nhật vừa qua, đảng Dân sự (Občanská smlouva) của Thủ tướng Pašinjan đã giành được 49,8% số phiếu, tiếp tục giữ vị trí lãnh đạo đất nước ít nhất trong vòng năm năm tới. Đảng đối lập thân Nga, Silná Arménie, do tỷ phú Nga gốc Armenia Samvel Karapetjan lãnh đạo, đứng thứ hai với 23,3% số phiếu. Ngoài ra, đảng Liên minh Armenia của cựu Tổng thống Robert Kočarjan cũng vượt qua ngưỡng với gần 10% phiếu bầu để có ghế trong quốc hội.
Đảng Prosperující Arménie của doanh nhân Gagik Carukjan đang chờ kết quả kiểm phiếu lại để xác định có đủ điều kiện vào quốc hội hay không. Kết quả này cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong chính trường Armenia giữa các lực lượng thân phương Tây và thân Nga.
Chuyên gia nhận định rằng chiến thắng của Pašinjan phần lớn do thiếu vắng một lựa chọn chính trị thay thế đáng tin cậy. Mặc dù nhiều cử tri của ông có thể vẫn còn phê phán, nhưng các lãnh đạo đối lập như Karapetjan, Kočarjan hay Carukjan lại không được lòng dân. Các đảng phái tự do, thân châu Âu khác tuy có tồn tại nhưng khá yếu và ít được biết đến.
Pašinjan được đánh giá là người đã ổn định tình hình đất nước, thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng tại thủ đô Yerevan và chống tham nhũng, dù tham nhũng vẫn còn tồn tại nhưng đã giảm đáng kể so với trước năm 2018. Chương trình chính trị của ông tập trung vào tiếp tục cải cách, duy trì hướng đi thân châu Âu và ký kết thỏa thuận hòa bình với Azerbaijan, điều mà ông gọi là xây dựng "Armenia thực tế" sau thất bại trong cuộc chiến Nagorno-Karabakh.
Tuy nhiên, Pašinjan không có đa số đủ để sửa đổi hiến pháp mà không cần tổ chức trưng cầu dân ý, điều này cần thiết để ký kết thỏa thuận hòa bình cuối cùng với Azerbaijan. Điều này tạo ra thách thức lớn cho ông trong việc thực hiện các cam kết chính trị đã đề ra.
Cuộc bầu cử được tổ chức rất chuyên nghiệp với sự giám sát của nhiều tổ chức quốc tế, trong đó có Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OBSE). Báo cáo sơ bộ đánh giá đây là cuộc bầu cử tự do, công bằng và minh bạch, điều không phải lúc nào cũng dễ dàng đối với các quốc gia trong khu vực hậu Xô Viết. Theo các chuyên gia, đây là lần tổ chức bầu cử chuyên nghiệp nhất trong lịch sử Armenia, với rất ít dấu hiệu can thiệp hay gian lận.
Phân tích & Ý nghĩa
Chiến thắng của Pašinjan và đảng Dân sự cho thấy người dân Armenia vẫn tin tưởng vào con đường cải cách và hướng về châu Âu, mặc dù Nga vẫn giữ vai trò quan trọng trong chính trị và an ninh quốc gia. Sự hiện diện của các lực lượng thân Nga trong quốc hội phản ánh thực tế địa chính trị phức tạp của Armenia, khi nước này phải cân bằng giữa các ảnh hưởng lớn từ Nga và phương Tây.
Việc Nga có tiếng nói trong quốc hội Armenia cũng đồng nghĩa với việc Moskva sẽ tiếp tục duy trì ảnh hưởng trong khu vực, đặc biệt khi Armenia là thành viên của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) do Nga dẫn đầu. Tuy nhiên, Thủ tướng Pašinjan cũng nhận thức rõ rằng việc gia nhập EU là một quá trình lâu dài, do đó ông vẫn giữ quan hệ với Nga, dù Moskva không chấp nhận sự hợp tác của Armenia với phương Tây.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, diễn biến chính trị tại Armenia có thể không ảnh hưởng trực tiếp, nhưng là minh chứng cho sự phức tạp trong quan hệ quốc tế và ảnh hưởng của các cường quốc lên các quốc gia nhỏ. Điều này cũng nhắc nhở về tầm quan trọng của việc hiểu rõ bối cảnh chính trị, luật pháp và ngoại giao khi sinh sống và làm việc tại các nước EU và khu vực lân cận.
Kết luận
Cuộc bầu cử quốc hội Armenia ngày 7-8 tháng 6 năm 2026 đã khẳng định vị thế của Thủ tướng Nikol Pašinjan và đảng Dân sự, đồng thời phản ánh sự hiện diện không thể phủ nhận của Nga trong chính trường Armenia. Armenia tiếp tục hướng tới quan hệ gần gũi với EU, nhưng vẫn phải duy trì mối quan hệ phức tạp với Nga trong bối cảnh địa chính trị khu vực. Đây là một bước ngoặt quan trọng cho tương lai chính trị và ngoại giao của Armenia trong những năm tới.
Nga thành công trong ảnh hưởng bầu cử Armenia, tiếp tục có tiếng nói tại Quốc hội