Nga vượt xa mức thâm hụt ngân sách dự kiến trong năm 2026
Chi tiêu quốc phòng và an ninh chiếm gần 40% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nga, khiến ngân sách nhà nước rơi vào thâm hụt nghiêm trọng. Liệu điều này sẽ ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế và đời sống xã hội của người dân, trong đó có cộng đồng người Việt tại châu Âu?
Bối cảnh
Nga đang trong tình trạng ngân sách thâm hụt sâu do chi phí dành cho chiến tranh, quốc phòng và an ninh nội địa tăng cao. Theo các phân tích, gần 40% GDP của nước này được chi cho các mục tiêu này, một con số rất lớn so với các quốc gia khác. Điều này khiến các khoản chi cho các lĩnh vực khác như dịch vụ xã hội, đầu tư phát triển bị cắt giảm mạnh.
Chiến tranh và các hoạt động quân sự không mang lại giá trị tiêu dùng trực tiếp mà chủ yếu duy trì việc làm và thu nhập trong ngành công nghiệp quốc phòng. Tuy nhiên, chi tiêu lớn này cũng làm tăng lạm phát và áp lực lên ngân sách nhà nước.
Diễn biến chính
Renat Sulejmanov, đại biểu quốc hội Nga, nhận định rằng việc dành tới 40% ngân sách liên bang cho quốc phòng và an ninh khiến các khoản đầu tư và phát triển kinh tế bị hạn chế nghiêm trọng. Ông nhấn mạnh: "Xe tăng và đạn dược không có giá trị tiêu dùng, chúng chỉ duy trì việc làm và lương trong ngành quốc phòng, đồng thời làm tăng lạm phát và giảm các khoản chi cho dịch vụ xã hội và đầu tư".
Alexandra Prokopenková, cựu quan chức ngân hàng trung ương Nga, bày tỏ sự hoài nghi về khả năng cắt giảm chi tiêu quốc phòng. Bà cho biết Bộ Tài chính Nga cần tiền cho chiến tranh nên dù có xảy ra gì đi nữa, chi tiêu cho quốc phòng và an ninh sẽ không bị giảm, mà thay vào đó các khoản chi cho đấu thầu công, trợ cấp doanh nghiệp và tài trợ các tổ chức công sẽ bị cắt giảm.
Tháng 2 năm nay, Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov đã đề nghị chính phủ đóng băng các khoản chi dự kiến ở những lĩnh vực khác để bù đắp chi phí chiến tranh tăng cao. Ông cũng thừa nhận rằng các dự trữ tài chính của Nga đã gần cạn kiệt và sẽ phải tiếp tục cắt giảm chi tiêu ở các lĩnh vực khác.
Tính đến cuối tháng 4, ngân sách Nga đã thâm hụt khoảng 5,9 nghìn tỷ rúp. Mặc dù ngân sách thường không đều trong năm và kết quả cuối năm có thể khả quan hơn, các nhà phân tích đồng thuận rằng Nga sẽ không thể giữ được mức thâm hụt dự kiến mà sẽ vượt xa con số này.
Dù giá dầu và khí đốt tăng do xung đột ở Trung Đông, nguồn thu từ xuất khẩu năng lượng không đủ để bù đắp thâm hụt. Tháng 4, Nga thu được thặng dư khoảng 200 tỷ rúp từ xuất khẩu dầu khí, nhưng tháng 3 lại hụt thu tương đương. Ngoài ra, đồng rúp mạnh lên khiến thu nhập quy đổi sang ngoại tệ giảm, trong khi giá dầu hiện đang giảm nhẹ.
Phân tích & Ý nghĩa
Chi tiêu quốc phòng chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách Nga cho thấy ưu tiên của chính phủ trong việc duy trì chiến tranh và an ninh, bất chấp áp lực tài chính ngày càng lớn. Điều này dẫn đến việc cắt giảm các khoản chi cho dịch vụ xã hội và đầu tư phát triển, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và tăng trưởng kinh tế dài hạn.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, tình hình này có thể gián tiếp tác động qua các kênh kinh tế và chính trị. Ví dụ, giá năng lượng biến động sẽ ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt và kinh doanh, trong khi các chính sách ngoại giao và kinh tế của Nga có thể ảnh hưởng đến quan hệ thương mại và di cư trong khu vực.
Kết luận
Tình trạng thâm hụt ngân sách vượt xa dự kiến của Nga trong năm 2026 phản ánh sự ưu tiên chi tiêu quốc phòng và an ninh ở mức cao nhất, gây áp lực lớn lên các lĩnh vực khác của nền kinh tế. Đây là một thách thức lớn không chỉ cho Nga mà còn có thể ảnh hưởng đến các quốc gia và cộng đồng liên quan, trong đó có người Việt tại châu Âu.
Nga vượt xa mức thâm hụt ngân sách dự kiến trong năm 2026