Ngân hàng Việt Nam đối mặt cơn khát vốn chưa từng có
Trong những tuần gần đây, nhiều nhân viên ngân hàng tại Việt Nam đang tích cực tìm kiếm khách gửi tiền, từ việc đăng tin trên mạng xã hội đến nhờ cậy người thân, đồng thời các nhà băng cũng đẩy mạnh phát hành trái phiếu và vay vốn nước ngoài. Tình trạng này phản ánh áp lực lớn về vốn huy động trong hệ thống ngân hàng, đặt ra nhiều thách thức cho hoạt động tín dụng và kinh doanh.
Bối cảnh
Việc huy động vốn là hoạt động thiết yếu của các ngân hàng, nhằm đảm bảo nguồn tiền để cho vay và duy trì thanh khoản. Tuy nhiên, trong nửa đầu năm 2026, nhiều ngân hàng tại Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc huy động đủ vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng tăng cao của nền kinh tế. Tình trạng này được thể hiện qua việc các nhân viên ngân hàng phải tích cực tìm kiếm khách gửi tiền, thậm chí cả những khoản tiền nhỏ cũng được chăm sóc kỹ lưỡng hơn trước.
Nguyên nhân chính là do nhu cầu tín dụng tăng nhanh, trong khi nguồn vốn huy động chưa kịp theo kịp. Theo số liệu đến giữa tháng 6, tổng tiền gửi tại các ngân hàng đạt khoảng 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 6,16% so với đầu năm, nhưng tín dụng lại tăng nhanh hơn, lên 20,15 triệu tỷ đồng, tương đương mức tăng 8,37%. Khoảng cách gần 2 triệu tỷ đồng giữa tín dụng và huy động khiến tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) toàn hệ thống lên tới khoảng 110%, mức cao nhất trong 8 năm qua.
Diễn biến chính
Trước áp lực huy động vốn, nhiều ngân hàng đã tăng mạnh lãi suất tiền gửi để thu hút khách hàng. Nhân viên ngân hàng như chị Vũ Tuyền, làm việc tại một ngân hàng chuyển giao bắt buộc, gần như túc trực trên các hội nhóm Facebook để mời khách gửi tiết kiệm với lãi suất trên 9,3% một năm. Các nhân viên khác cũng tích cực tương tác, trả lời hàng trăm bình luận về lãi suất và dịch vụ gửi tiền.
Không chỉ nhân viên kinh doanh, bộ phận tín dụng cũng chịu áp lực huy động vốn. Anh Quang Phùng, cán bộ tín dụng tại một ngân hàng quốc doanh chi nhánh TP HCM, cho biết anh phải rà soát lại danh sách khách vay trả góp để mời họ gửi tiết kiệm, đồng thời nhờ bạn bè, người thân hỗ trợ nhằm đạt chỉ tiêu huy động vốn cá nhân. Đây là điều chưa từng xảy ra trong những năm trước.
Để bù đắp thiếu hụt vốn, các ngân hàng cũng đẩy mạnh phát hành trái phiếu. Trong nửa đầu năm, các nhà băng huy động khoảng 120.000 tỷ đồng qua kênh này, chiếm gần 45% tổng giá trị phát hành riêng lẻ. Lãi suất trái phiếu cũng tăng lên, phổ biến ở mức trên 9-10%, cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với lãi suất tiền gửi tiết kiệm cùng kỳ hạn.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng thiếu vốn huy động khiến các ngân hàng phải tăng lãi suất đầu vào, từ đó kéo theo lãi suất cho vay cao hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đây cũng là nguyên nhân khiến các ngân hàng phải cạnh tranh gay gắt để thu hút tiền gửi, tạo áp lực lớn lên nhân viên và bộ phận tín dụng.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn đã xác nhận tình trạng huy động vốn còn eo hẹp, đồng thời cảnh báo về nguy cơ lệch pha kỳ hạn khi phần lớn vốn huy động là ngắn hạn (chiếm tới 80%), trong khi nhu cầu vay trung và dài hạn của doanh nghiệp rất lớn. Nếu tình trạng này kéo dài, hệ thống ngân hàng sẽ đối mặt với nhiều rủi ro thanh khoản và tài chính.
Nhóm phân tích SSI Research cũng nhận định việc nới lỏng kỹ thuật về tỷ lệ cho vay trên vốn huy động (LDR) chỉ là giải pháp tạm thời, chưa giải quyết được gốc rễ thiếu hụt vốn dài hạn. Giải pháp bền vững là phát triển các kênh huy động vốn dài hạn ngoài tín dụng ngân hàng, nhằm đảm bảo sự ổn định và bền vững cho hệ thống tài chính.
Kết luận
Áp lực huy động vốn đang trở thành thách thức lớn đối với các ngân hàng Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng cao và nguồn vốn huy động chưa đáp ứng đủ. Việc tăng lãi suất, đẩy mạnh phát hành trái phiếu và vay vốn nước ngoài là những biện pháp được áp dụng để bù đắp thiếu hụt. Tuy nhiên, để đảm bảo sự phát triển ổn định, hệ thống ngân hàng cần có các giải pháp dài hạn nhằm cân bằng nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro tài chính.
Hình ảnh từ bài viết
Nhân viên một ngân hàng ở TP HCM kiểm đếm tiền mặt. Ảnh: Thanh Tùng
Ngân hàng Việt Nam đối mặt cơn khát vốn chưa từng có