Ngành điện máy khởi sắc với chu kỳ tăng trưởng mới
Ngành bán lẻ điện tử và điện máy tiêu dùng (ICT&CE) vừa trải qua giai đoạn khó khăn do nhu cầu thị trường giảm sút, nhưng hiện đang trên đà phục hồi mạnh mẽ. Liệu đây có phải là dấu hiệu cho một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành, và điều này ảnh hưởng thế nào đến người tiêu dùng cũng như các doanh nghiệp trong lĩnh vực?
Bối cảnh
Ngành điện tử tiêu dùng và điện máy bán lẻ là một phần quan trọng trong nền kinh tế hiện đại, phản ánh sức mua và xu hướng tiêu dùng của xã hội. Sau đại dịch COVID-19, nhiều ngành kinh tế, trong đó có bán lẻ điện tử và điện máy, đã chịu ảnh hưởng nặng nề do gián đoạn chuỗi cung ứng và giảm nhu cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, với sự phục hồi kinh tế trong hai năm gần đây, thị trường bắt đầu có dấu hiệu khởi sắc trở lại.
Tại Việt Nam, các doanh nghiệp lớn như Điện Máy Xanh (DMX), Thế Giới Di Động (MWG) và FPT Retail (FRT) là những đơn vị dẫn đầu thị trường bán lẻ điện tử và điện máy. Họ không chỉ cung cấp sản phẩm mà còn mở rộng sang các dịch vụ liên quan, tạo nên hệ sinh thái tiêu dùng đa dạng và tiện lợi cho khách hàng.
Diễn biến chính
Trong quý đầu năm 2026, các doanh nghiệp trong ngành ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu ấn tượng. Cụ thể:
- Điện Máy Xanh, bao gồm chuỗi bán lẻ cùng tên và chuỗi bán lẻ điện thoại, đạt mức tăng trưởng doanh thu 34% so với cùng kỳ năm trước.
- FPT Retail cũng có doanh thu mảng ICT tăng 31%.
- Digiworld (DGW), doanh nghiệp chuyên phân phối thiết bị, đạt mức tăng trưởng doanh thu tới 54%, trong đó laptop và máy tính bảng tăng 101,5%, thiết bị gia dụng tăng 80%, thiết bị văn phòng tăng hơn 92%.
Ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, Trưởng phòng Chiến lược đầu tư của SSI, nhận định sự phục hồi của ngành bán lẻ và tiêu dùng thường có độ trễ so với các ngành khác. Sau đại dịch, nền kinh tế đã tạo đáy và bước vào giai đoạn hồi phục, nên kết quả kinh doanh của nhóm bán lẻ mới bắt đầu khởi sắc rõ rệt trong những quý gần đây.
Ông Đoàn Văn Hiểu Em, CEO Điện Máy Xanh, cũng chia sẻ rằng bán lẻ thường hồi phục chậm hơn so với sản xuất và bất động sản, bởi các ngành này tạo việc làm và thu nhập trước, giúp người tiêu dùng có điều kiện tích lũy để quay lại mua sắm.
Báo cáo của Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) dự báo thị trường điện tử tiêu dùng sẽ tiếp tục mở rộng nhờ sức mua phục hồi, tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh và đô thị hóa diễn ra liên tục. Đồng thời, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số cũng tạo niềm tin lớn cho thị trường tiêu dùng.
SHS còn đánh giá tích cực về việc "làm sạch" thị trường, kiểm soát hàng giả và thuế thương mại điện tử, giúp các thương hiệu chuyển sang nhập khẩu chính thống. Điều này tạo điều kiện cho người tiêu dùng dễ dàng sở hữu thiết bị hiện đại với giá hợp lý hơn.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự hồi phục của ngành điện máy không chỉ dựa vào các yếu tố bên ngoài như kinh tế vĩ mô và chính sách mà còn nhờ vào nỗ lực tái cấu trúc và nâng cao năng lực vận hành của chính các doanh nghiệp. Điện Máy Xanh, chiếm khoảng 55% thị phần cả nước, từ năm 2024 đã tập trung vào nâng cao hiệu quả tại từng cửa hàng thay vì mở rộng điểm bán ồ ạt.
Chiến lược "xoay vào bên trong" này giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, nâng cao hiệu quả nhân sự và chi phí. Ví dụ, cơ chế thu nhập của nhân viên được chuyển từ cố định sang gắn với hiệu quả bán hàng, đồng thời áp dụng mô hình chia sẻ hiệu quả kinh doanh trong việc thuê mặt bằng. Kết quả là dù đóng bớt 24 cửa hàng so với cùng kỳ năm 2025, Điện Máy Xanh vẫn đạt mức tăng trưởng doanh thu trên cùng cửa hàng (SSSG) lên tới 34%.
Tương tự, FPT Retail cũng đóng cửa thêm 2 điểm bán để nâng cao hiệu quả tổng thể, nhưng doanh thu mảng ICT vẫn tăng 31%, với doanh thu bình quân tháng trên mỗi điểm bán cải thiện đáng kể.
Sự phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp được thể hiện qua việc mỗi đơn vị chọn cho mình một "trụ cột" tăng trưởng riêng. Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh hướng tới xây dựng hệ sinh thái trọn vòng đời sản phẩm, mở rộng sang dịch vụ lắp đặt, sửa chữa và tài chính tiêu dùng, trong đó chương trình trả chậm chiếm tới 38% doanh thu.
FPT Retail tập trung tối ưu trải nghiệm mua sắm và áp dụng mô hình kinh tế chia sẻ, xây dựng ứng dụng kết nối thợ lắp đặt với khách hàng, đảm bảo thời gian phục vụ nhanh chóng trong các đợt cao điểm.
Trong khi đó, Digiworld khai thác các mảng ngách như thiết bị văn phòng và thiết bị gia dụng, hưởng lợi từ xu hướng đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI và đa dạng hóa sản phẩm.
Kết luận
Chu kỳ tăng trưởng mới của ngành điện máy tiêu dùng tại Việt Nam đang được củng cố bởi sự phục hồi nhu cầu, chính sách kinh tế thuận lợi và chiến lược tái cấu trúc hiệu quả của các doanh nghiệp lớn. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho các nhà bán lẻ mà còn tạo điều kiện cho người tiêu dùng tiếp cận các sản phẩm công nghệ hiện đại với giá cả hợp lý hơn, góp phần thúc đẩy thị trường tiêu dùng phát triển bền vững.
Hình ảnh từ bài viết
Nhân viên một cửa hàng Thế Giới Di Động đang hướng dẫn khách hàng sử dụng sản phẩm. Ảnh: MWG
Nhân viên một cửa hàng FPT Shop đang giới thiệu sản phẩm thiết bị gia dụng. Ảnh: FRT
Ngành điện máy khởi sắc với chu kỳ tăng trưởng mới