Nghề làm cốm truyền thống ở làng du lịch nổi tiếng Quảng Trị

2026-09-06

Nghề làm cốm truyền thống ở làng du lịch nổi tiếng Quảng Trị

Đầu tháng 9, khi lúa vụ hè thu sắp chín, người dân Tân Hóa, xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị lại tất bật thu hoạch lúa để làm cốm – một món ăn truyền thống đặc sắc của vùng quê. Đây không chỉ là nghề truyền thống mà còn góp phần giữ gìn văn hóa địa phương và phát triển du lịch làng nghề.

Nghề làm cốm ở làng du lịch tốt nhất thế giới

Bối cảnh

Tân Hóa, xã Kim Phú thuộc tỉnh Quảng Trị, nổi tiếng với nghề làm cốm truyền thống gắn liền với mùa vụ hè thu. Cốm là một loại thực phẩm làm từ lúa nếp non, được chế biến qua nhiều công đoạn thủ công tỉ mỉ. Nghề làm cốm không chỉ là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân mà còn là nét văn hóa đặc trưng thu hút khách du lịch đến trải nghiệm và thưởng thức.

Quảng Trị là tỉnh miền Trung, có khí hậu nhiệt đới gió mùa, thuận lợi cho việc trồng lúa. Vụ hè thu thường bắt đầu thu hoạch vào đầu tháng 9, thời điểm lúa chín vàng rực rỡ, tạo điều kiện thuận lợi để làm cốm – món ăn mang hương vị đồng quê đậm đà.

Diễn biến chính

Quy trình làm cốm ở Tân Hóa bắt đầu từ việc cắt lúa chín, sau đó đem về nhà để rang. Trước tiên, lúa được ngâm và rửa kỹ để loại bỏ các hạt lép, hạt đen. Những hạt chắc, nặng sẽ chìm xuống đáy, còn hạt lép nhẹ nổi lên trên được vớt bỏ. Công đoạn này giúp cho mẻ cốm thành phẩm có độ đồng đều và thơm ngon hơn.

Sau khi để ráo nước, lúa được cho vào chảo rang. Tùy theo kích thước chảo, mỗi mẻ rang có thể từ 3 kg đến gần 10 kg, mất từ 20 đến 40 phút. Người làm cốm phải canh lửa và đảo liên tục để hạt lúa chín đều mà không bị cháy, giữ được hương thơm tự nhiên và độ giòn đặc trưng.

Tiếp theo, lúa rang được phơi khô rồi đưa vào máy xay để tách vỏ trấu, lấy phần gạo bên trong. Trước đây, người dân thường giã bằng cối rồi sàng thủ công, mỗi ngày chỉ làm được vài kg, nhưng nay máy móc đã giúp rút ngắn thời gian và giảm công sức đáng kể.

Gạo sau khi tách vỏ tiếp tục được rang trong chảo để làm cốm. Mỗi mẻ khoảng 100 gram, khi gặp lửa, hạt gạo bung nở và tỏa mùi thơm đặc trưng. Người làm phải đảo liên tục để cốm không cháy, giữ được độ giòn, thơm và vị ngọt tự nhiên vốn có.

Phân tích & Ý nghĩa

Nghề làm cốm ở Tân Hóa không chỉ là một hoạt động sản xuất nông nghiệp đơn thuần mà còn là một phần quan trọng trong văn hóa ẩm thực và đời sống cộng đồng địa phương. Việc giữ gìn và phát triển nghề truyền thống này góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời tạo ra sản phẩm đặc trưng thu hút khách du lịch, thúc đẩy kinh tế địa phương.

Đặc biệt, trong bối cảnh phát triển du lịch làng nghề, nghề làm cốm ở Tân Hóa được xem là một điểm nhấn hấp dẫn. Khách tham quan không chỉ được thưởng thức cốm ngon mà còn có cơ hội trải nghiệm quy trình làm cốm truyền thống, từ đó hiểu hơn về cuộc sống và văn hóa của người dân miền Trung.

Kết luận

Nghề làm cốm ở Tân Hóa, xã Kim Phú, Quảng Trị là một nghề truyền thống quý giá, gắn bó mật thiết với mùa vụ hè thu và đời sống người dân địa phương. Qua những công đoạn tỉ mỉ và công phu, cốm không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng văn hóa, góp phần phát triển du lịch và kinh tế vùng quê.