Nghị định mới mở rộng mua điện xanh trực tiếp cho trạm sạc và trung tâm dữ liệu
Việc mua bán điện trực tiếp (DPPA) đang được mở rộng phạm vi áp dụng tại Việt Nam, lần đầu tiên cho phép các trung tâm dữ liệu và trạm sạc xe điện tham gia. Điều này đánh dấu bước tiến quan trọng trong phát triển năng lượng tái tạo và hỗ trợ quá trình chuyển đổi số, điện hóa giao thông đang diễn ra mạnh mẽ.
Bối cảnh
Việt Nam đang trong giai đoạn đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo nhằm giảm phát thải khí nhà kính và đáp ứng các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu. Cùng với đó, quá trình chuyển đổi số và điện hóa giao thông tạo ra nhu cầu điện năng sạch ngày càng tăng, đặc biệt ở các trung tâm dữ liệu và hạ tầng sạc xe điện. Trước đây, khách hàng sử dụng điện lớn chủ yếu mua điện qua Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), khiến việc tiếp cận điện xanh còn hạn chế.
Để tháo gỡ khó khăn này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 243/2026 sửa đổi các nghị định về phát triển năng lượng tái tạo, mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA). Đây là cơ chế cho phép khách hàng sử dụng điện lớn được mua điện trực tiếp từ các nhà máy điện tái tạo mà không phải qua EVN, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn điện sạch, giảm chi phí và thúc đẩy thị trường năng lượng tái tạo phát triển theo cơ chế thị trường.
Diễn biến chính
Theo Nghị định 243/2026, ngoài các khách hàng sử dụng điện lớn cho sản xuất, lần đầu tiên các trung tâm dữ liệu (data center) và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sạc, đổi pin cho phương tiện giao thông điện được tham gia cơ chế DPPA. Đây là nhóm khách hàng có nhu cầu điện ngày càng tăng nhanh trong bối cảnh chuyển đổi số và điện hóa giao thông.
Bên cạnh đó, nghị định cũng cho phép các đơn vị bán lẻ điện tại các mô hình khu, cụm như khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao tham gia cơ chế DPPA. Các đơn vị này có thể mua điện trực tiếp từ các nhà máy năng lượng tái tạo và cung cấp lại cho khách hàng sử dụng điện lớn trong khu vực, hoặc tự đầu tư nguồn năng lượng tái tạo để bán điện trực tiếp.
Hiện tại, Samsung Thái Nguyên (SEVT) và Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 là hai đơn vị đầu tiên hoàn tất thủ tục kỹ thuật và pháp lý để vận hành theo cơ chế DPPA. Trong đó, SEVT đóng vai trò bên mua điện, còn TTC Đức Huệ 2 là bên bán điện.
Theo khảo sát cuối năm 2023 của Bộ Công Thương, có khoảng 20 doanh nghiệp lớn mong muốn mua điện trực tiếp với tổng nhu cầu gần 1.000 MW. Đồng thời, có 24 dự án năng lượng tái tạo với công suất 1.773 MW đã đăng ký bán điện qua cơ chế DPPA, và 17 dự án khác với công suất 2.836 MW đang cân nhắc tham gia.
Phân tích & Ý nghĩa
Cơ chế DPPA mở rộng không chỉ giúp các doanh nghiệp lớn và các trung tâm dữ liệu, trạm sạc xe điện tiếp cận nguồn điện xanh với giá cạnh tranh hơn mà còn thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo theo hướng thị trường, giảm sự phụ thuộc vào EVN. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu về giảm phát thải và chuyển đổi năng lượng sạch.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, những chính sách như vậy ở Việt Nam cũng có thể được xem là tín hiệu tích cực về việc Việt Nam đang đi theo xu hướng phát triển bền vững. Đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ, logistics hay sản xuất có thể tận dụng nguồn điện xanh này để nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu về môi trường trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Kết luận
Nghị định 243/2026 đánh dấu bước tiến quan trọng trong chính sách năng lượng của Việt Nam khi mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp cho các nhóm khách hàng mới như trung tâm dữ liệu và trạm sạc xe điện. Đây là động thái thúc đẩy mạnh mẽ phát triển năng lượng tái tạo và hỗ trợ quá trình chuyển đổi số, điện hóa giao thông, góp phần xây dựng nền kinh tế xanh và bền vững.
Nghị định mới mở rộng mua điện xanh trực tiếp cho trạm sạc và trung tâm dữ liệu