Ngóng lãi suất giảm, khi nào chi phí vay mới hạ nhiệt?

0001-01-01

Ngóng lãi suất giảm, khi nào chi phí vay mới hạ nhiệt?

Lãi suất ngân hàng đang ở mức cao, tạo sức ép lớn lên tăng trưởng kinh tế do chi phí vốn tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến đầu tư và tiêu dùng. Người vay, doanh nghiệp và nhà đầu tư đều nóng lòng chờ đợi thời điểm lãi suất hạ nhiệt để giảm bớt gánh nặng tài chính. Vậy thực tế, khi nào lãi suất mới có thể giảm xuống?

Bối cảnh

Lãi suất cao khiến chi phí vay vốn tăng, làm giảm sức mua trên thị trường chứng khoán và giao dịch bất động sản. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các nhà đầu tư mà còn tác động tiêu cực đến các ngành kinh doanh nhỏ và vừa, trong đó có nhiều doanh nghiệp Việt tại Séc và các nước EU. Việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh tỉ giá USD biến động do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất USD cũng khiến việc giảm lãi suất trong nước trở nên khó khăn hơn.

Đặc biệt, áp lực lạm phát đang ở sát mức mục tiêu 4,5%, cùng với nhu cầu thanh toán tăng cao vào cuối năm, khiến mặt bằng lãi suất khó có thể giảm mà có thể còn tăng nhẹ. Các ngân hàng cũng phải cạnh tranh huy động vốn bằng cách tăng lãi suất tiền gửi, làm tăng chi phí vốn đầu vào và hạn chế khả năng giảm lãi suất cho vay.

Diễn biến chính

Ông Bùi Nguyên Khoa, Phó giám đốc Trung tâm Phân tích và nghiên cứu của Chứng khoán BIDV (BSC), cho biết dư địa để Ngân hàng Nhà nước kéo giảm lãi suất hiện nay là rất hạn chế. Một trong những nguyên nhân chính là sự tăng lãi suất USD của Fed, khiến Việt Nam phải thận trọng để tránh tạo áp lực lên tỉ giá và thị trường ngoại hối.

Ông Lê Văn Thành, cố vấn nghiên cứu tài chính tại Công ty Dữ liệu WiGroup, phân tích rằng cần tách biệt giữa lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước và lãi suất trên thị trường gồm huy động, cho vay và liên ngân hàng. Lãi suất huy động phụ thuộc vào nhu cầu vốn và thanh khoản của từng ngân hàng, trong khi lãi suất điều hành được quyết định dựa trên bức tranh kinh tế vĩ mô rộng lớn hơn, bao gồm tăng trưởng, lạm phát và tỉ giá.

Ông Thành cũng nhấn mạnh rằng khả năng Ngân hàng Nhà nước tăng lãi suất điều hành là không cao, dù Fed có thể tiếp tục nâng lãi suất trong năm tới. Việt Nam từng duy trì ổn định lãi suất điều hành trong giai đoạn Fed tăng lãi suất năm 2018, vì chính sách tiền tệ trong nước phải phù hợp với điều kiện kinh tế và mục tiêu riêng của Việt Nam.

Bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng phân tích khách hàng cá nhân tại Chứng khoán Yuanta Việt Nam, dự báo mặt bằng lãi suất sẽ duy trì ở mức cao và đi ngang đến cuối năm 2026 do nhu cầu vốn trung và dài hạn cho đầu tư công và các dự án lớn vẫn cao. Bà cho rằng lãi suất có thể nhích nhẹ đầu năm 2027 trước khi có cơ hội giảm rõ rệt hơn vào quý 2 đến quý 3 năm 2027, tùy thuộc vào thanh khoản trong nước và chính sách tiền tệ của Fed.

Ông Khoa cũng cho biết một số yếu tố như đẩy nhanh giải ngân đầu tư công cuối năm và phân bổ hạn mức tín dụng mới vào năm 2027 có thể giúp giảm áp lực thanh khoản và tạo điều kiện cho lãi suất bớt căng thẳng trong giai đoạn đầu năm 2027. Tuy nhiên, việc giảm mạnh lãi suất vẫn còn khó khăn do nhu cầu vốn tăng cao và hạn mức tín dụng tại một số ngân hàng đã gần giới hạn.

Phân tích & Ý nghĩa

Lãi suất cao không chỉ làm tăng chi phí vay vốn mà còn ảnh hưởng đến sức mua và hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, trong đó có nhiều doanh nghiệp Việt Nam tại Séc và các nước châu Âu. Việc duy trì lãi suất ở mức cao kéo dài sẽ khiến các doanh nghiệp nhỏ, nhà hàng, siêu thị và các ngành dịch vụ gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận vốn và mở rộng kinh doanh.

Đồng thời, áp lực lãi suất cao cũng làm giảm động lực đầu tư vào thị trường chứng khoán và bất động sản, hai kênh đầu tư phổ biến của người Việt tại nước ngoài. Việc Ngân hàng Nhà nước giữ lãi suất điều hành ổn định trong bối cảnh Fed tăng lãi suất cho thấy chính sách tiền tệ Việt Nam đang hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững, đồng thời kiểm soát lạm phát và ổn định tỉ giá.

Kết luận

Lãi suất ngân hàng hiện đang chịu nhiều áp lực từ yếu tố quốc tế và trong nước, khiến việc giảm lãi suất trong ngắn hạn trở nên khó khăn. Dự báo đến cuối năm 2026, mặt bằng lãi suất vẫn duy trì cao, với khả năng giảm rõ rệt hơn chỉ xuất hiện từ quý 2 đến quý 3 năm 2027. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp và người vay vốn, đặc biệt là cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, khi chi phí vay vốn và đầu tư vẫn sẽ ở mức cao trong thời gian tới.