Người Anh sau 10 năm Brexit: Hầu hết đều hối tiếc quyết định rời EU
Đã tròn một thập kỷ kể từ khi người dân Anh quyết định rời Liên minh châu Âu (EU) trong cuộc trưng cầu dân ý lịch sử năm 2016. Ban đầu được xem là bước ngoặt lớn, nhưng giờ đây đa số người Anh lại cảm thấy quyết định này là sai lầm. Tại sao Brexit lại gây nhiều tranh cãi đến vậy và điều này ảnh hưởng thế nào đến đời sống, kinh tế của nước Anh cũng như quan hệ với EU?
Bối cảnh
Ngày 23 tháng 6 năm 2016, người Anh đã tham gia cuộc trưng cầu dân ý quyết định việc rời khỏi Liên minh châu Âu (EU) hay tiếp tục ở lại. Brexit, viết tắt của "British Exit", là thuật ngữ chỉ việc nước Anh rút khỏi EU, một liên minh chính trị và kinh tế gồm 27 quốc gia châu Âu. Trước đó, Anh đã là thành viên EU trong suốt 47 năm, từ năm 1973.
Thủ tướng lúc bấy giờ, David Cameron, đã gọi cuộc trưng cầu này là "sự kiện một lần trong đời" nhằm giải quyết dứt điểm mối quan hệ căng thẳng giữa Anh và EU. Tuy nhiên, sau gần ba năm đàm phán phức tạp và thay đổi hai thủ tướng, Anh chính thức rời EU vào cuối tháng 1 năm 2020.
Diễn biến chính
Ban đầu, nhiều người Anh kỳ vọng Brexit sẽ giúp giảm nhập cư và loại bỏ các quy định phức tạp của EU, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, thực tế lại khác xa mong đợi:
- Cuộc khảo sát của các tổ chức YouGov và Statista cho thấy từ giữa năm 2021, đa số người Anh cho rằng Brexit là sai lầm. Đến tháng 12 năm 2021, hơn 60% người được hỏi đánh giá tiêu cực về Brexit.
- Thương mại giữa Anh và EU giảm đáng kể sau Brexit. Mặc dù không còn thuế quan và hạn ngạch, nhưng các thủ tục hành chính phức tạp hơn đã làm giảm lượng hàng hóa nhỏ và gây khó khăn cho chuỗi cung ứng.
- Trung tâm tài chính London mất khoảng 40.000 việc làm, trong khi thành phố Dublin của Ireland lại hưởng lợi khi thu hút được khoảng 10.000 việc làm trong lĩnh vực tài chính chuyển từ London sang.
Quá trình Brexit bắt đầu từ lời hứa của David Cameron trong cuộc bầu cử năm 2015, khi ông cam kết tổ chức trưng cầu dân ý nếu đảng Bảo thủ của ông thắng cử. Kết quả trưng cầu năm 2016 cho thấy 51,9% người Anh ủng hộ rời EU, với tỷ lệ tham gia lên tới 72%.
Sau nhiều tranh cãi và trì hoãn, Anh chính thức rời EU vào tháng 1 năm 2020, trở thành quốc gia đầu tiên rút khỏi liên minh này.
Phân tích & Ý nghĩa
Giai đoạn chuyển tiếp sau Brexit cho phép Anh vẫn giữ quyền tiếp cận thị trường chung và liên minh hải quan của EU trong khi các điều khoản tương lai được đàm phán. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán gặp nhiều khó khăn, đặc biệt về quyền đánh bắt cá và các quy định cạnh tranh kinh tế.
Luật thị trường nội địa Anh năm 2020 gây tranh cãi khi EU cho rằng nó vi phạm thỏa thuận Brexit, dẫn đến việc Ủy ban châu Âu khởi kiện Anh. Mặc dù vậy, hai bên đã đạt được thỏa thuận thương mại và hợp tác vào ngày 24 tháng 12 năm 2020, có hiệu lực từ đầu năm 2021, thay đổi sâu sắc quan hệ thương mại, du lịch và pháp lý giữa Anh và EU.
Vấn đề biên giới Ireland vẫn là điểm nóng, bởi biên giới giữa Bắc Ireland (thuộc Anh) và Cộng hòa Ireland (thành viên EU) trở thành biên giới ngoài EU, gây nhiều tranh cãi và đòi hỏi các giải pháp phức tạp như Khung Windsor năm 2023 để giảm bớt kiểm tra biên giới.
Kết luận
Sau một thập kỷ, Brexit vẫn là chủ đề gây tranh cãi sâu sắc tại Anh. Đa số người dân hiện nay hối tiếc quyết định rời EU do những tác động tiêu cực về kinh tế và xã hội. Xu hướng mong muốn quay lại EU, được gọi vui là "brejoin", ngày càng được nhắc đến trong các cuộc thảo luận công khai.
Người Anh sau 10 năm Brexit: Hầu hết đều hối tiếc quyết định rời EU