Người cao tuổi tại Séc được phép chấm dứt tiết kiệm hưu trí không phạt từ tháng 8
Từ tháng 8 năm 2026, những người đã được hưởng lương hưu tại Cộng hòa Séc sẽ có thể kết thúc hợp đồng tiết kiệm hưu trí mà không phải chịu bất kỳ khoản phạt nào, dù chưa đủ thời gian tiết kiệm tối thiểu theo quy định trước đây. Quyết định này mở ra cơ hội cho hàng trăm nghìn người cao tuổi có thể rút tiền tiết kiệm một cách dễ dàng hơn, sau khi trợ cấp nhà nước dành cho nhóm này bị ngừng chi trả từ tháng 7 năm 2024.
Bối cảnh
Từ ngày 1 tháng 7 năm 2024, chính phủ Séc đã ngừng chi trả khoản trợ cấp nhà nước cho những người tham gia tiết kiệm hưu trí (penzijní spoření) đã được hưởng lương hưu, bao gồm cả lương hưu chính thức và lương hưu sớm. Trước đó, khoản trợ cấp này nhằm khuyến khích người dân tích lũy tiền cho tuổi già. Tuy nhiên, khoảng 200 nghìn người cao tuổi vẫn giữ hợp đồng tiết kiệm hưu trí đã ký trước ngày 29 tháng 12 năm 2023, nhưng không thể chấm dứt hợp đồng mà không bị phạt nếu chưa tiết kiệm đủ 5 năm theo quy định cũ.
Điều này khiến nhiều người cao tuổi rơi vào tình thế khó xử: hoặc tiếp tục duy trì tiết kiệm mà không nhận được trợ cấp, hoặc chấm dứt hợp đồng và chịu mất một phần tiền đã tích lũy. Đây là vấn đề đáng chú ý trong bối cảnh dân số già hóa và nhu cầu quản lý tài chính cá nhân của người cao tuổi ngày càng tăng.
Diễn biến chính
Luật mới sửa đổi quy định dành cho những khách hàng đã ký hợp đồng tiết kiệm hưu trí trước ngày 29 tháng 12 năm 2023 và đã được hưởng lương hưu, nhưng chưa chấm dứt hợp đồng tiết kiệm. Theo đó, từ ngày 1 tháng 8 năm 2026, tất cả những người này có thể kết thúc hợp đồng tiết kiệm hưu trí bất kể đã tiết kiệm được bao lâu, nghĩa là không còn bắt buộc phải đủ 5 năm tiết kiệm như trước.
Hiện còn khoảng 100 nghìn người cao tuổi chưa đủ thời gian 5 năm tiết kiệm theo quy định cũ. Ngoài ra, có nhóm người đã từng chấm dứt hợp đồng trước đây khi chưa đủ 5 năm tiết kiệm và phải hoàn trả lại toàn bộ khoản trợ cấp nhà nước đã nhận. Những người này, khoảng 16 nghìn người, nay có thể gửi đơn bằng văn bản đến công ty quản lý tiết kiệm hưu trí cuối cùng mà họ tham gia để được hoàn trả lại số tiền trợ cấp đã phải nộp lại.
Thêm vào đó, khoảng 100 người cao tuổi khác đã mất cả khoản trợ cấp nhà nước lẫn tiền tiết kiệm cá nhân do chưa tích lũy đủ 2 năm. Họ cũng được quyền yêu cầu hoàn trả tiền trong thời hạn nộp đơn từ ngày 1 tháng 8 năm 2026 đến ngày 1 tháng 2 năm 2027. Sau thời hạn này, quyền yêu cầu hoàn trả sẽ hết hiệu lực. Việc chấm dứt hợp đồng tiết kiệm và hoàn trả tiền không diễn ra tự động mà khách hàng phải chủ động liên hệ với công ty quản lý tiết kiệm hưu trí.
Phân tích & Ý nghĩa
Quyết định này thể hiện sự điều chỉnh chính sách nhằm khôi phục niềm tin của người cao tuổi vào hệ thống tiết kiệm hưu trí và sự công bằng trong chính sách nhà nước. Bộ Tài chính Séc ước tính khoản chi trả một lần cho việc hoàn trả trợ cấp sẽ khoảng 60 triệu Kč, được xem là khoản đầu tư hợp lý để duy trì sự minh bạch và thiện chí trong quan hệ giữa nhà nước và người dân.
Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (đảng ANO) nhấn mạnh rằng chính phủ trước đây đã đặt người tiết kiệm hưu trí là người cao tuổi vào tình thế khó khăn khi buộc họ phải chọn giữa việc tiếp tục tiết kiệm mà không nhận trợ cấp hoặc chấm dứt tiết kiệm và chịu phạt. Theo bà, việc sửa đổi luật nhằm bảo vệ quyền lợi của những người đã ký hợp đồng trước khi luật mới có hiệu lực, tránh thay đổi điều kiện một cách đột ngột và bất lợi cho người dân.
Đây cũng là hệ quả của gói biện pháp tài chính năm 2023 do chính phủ của Thủ tướng Petr Fiala (đảng ODS) đề xuất, trong đó có việc ngừng trợ cấp cho người đã nhận lương hưu. Mục tiêu của chính sách này là khuyến khích người dân tích lũy tiết kiệm cho tuổi già thay vì dựa vào trợ cấp nhà nước.
Kết luận
Việc cho phép người cao tuổi tại Séc chấm dứt tiết kiệm hưu trí mà không bị phạt từ tháng 8 năm 2026 là bước đi quan trọng nhằm giải quyết những bất cập trong chính sách tiết kiệm hưu trí hiện hành. Quy định mới giúp người cao tuổi có thêm quyền chủ động trong quản lý tài chính cá nhân, đồng thời củng cố niềm tin vào hệ thống tiết kiệm hưu trí và công bằng xã hội.
Người cao tuổi tại Séc được phép chấm dứt tiết kiệm hưu trí không phạt từ tháng 8