Người dân thu gọn mâm cúng Tết Đoan Ngọ do chi phí tăng cao
Tết Đoan Ngọ, diễn ra vào mùng 5 tháng 5 âm lịch, là dịp lễ truyền thống quan trọng với nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, năm nay thị trường các mặt hàng phục vụ cho dịp này ghi nhận sự thay đổi rõ nét khi người dân không còn chi tiêu lớn cho mâm cúng cầu kỳ mà chuyển sang lựa chọn các set lễ nhỏ gọn, tiết kiệm hơn. Điều này đặt ra câu hỏi về tác động của chi phí tăng cao và xu hướng tiêu dùng mới trong ngày lễ truyền thống.
Bối cảnh
Tết Đoan Ngọ là ngày lễ truyền thống của người Việt, thường được tổ chức với các mâm cúng gồm trái cây đầu mùa, bánh tro, cơm rượu nếp, xôi và hoa tươi. Đây là dịp để tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong sức khỏe và mùa màng bội thu. Trước đây, nhiều gia đình thường chuẩn bị mâm cúng lớn, đa dạng với nhiều món lễ vật nhằm thể hiện sự thành kính và đầy đủ.
Tuy nhiên, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao và áp lực tài chính, nhiều người đã thay đổi cách chuẩn bị mâm cúng. Việc chuyển sang các set lễ nhỏ gọn, giá cả phải chăng hơn đang trở thành xu hướng phổ biến, phù hợp với nhu cầu của các gia đình trẻ và người bận rộn.
Diễn biến chính
Tại nhiều cửa hàng chuyên kinh doanh đồ lễ truyền thống, các mâm cúng được thiết kế sẵn với nhiều mức giá khác nhau, phổ biến từ 200.000 đến 600.000 đồng. Các set này vẫn giữ nguyên các lễ vật truyền thống như trái cây đầu mùa, bánh tro, cơm rượu nếp, xôi và hoa tươi nhưng với số lượng vừa phải hơn.
Chị Oanh, cư trú tại phường Gia Định, cho biết chị chọn một set trị giá 400.000 đồng gồm mận hậu, vải thiều, xôi hạt sen, hoa sen, cơm rượu nếp và bánh ú tro. Chị chia sẻ: "Năm ngoái tôi đặt mâm cúng lớn cho thịnh soạn nhưng cúng xong dùng không hết nên năm nay chuyển sang mâm nhỏ hơn". Theo chị, việc thu gọn mâm cúng không làm mất đi ý nghĩa của ngày lễ bởi các món đặc trưng vẫn được giữ nguyên.
Chị Minh Hằng, chủ một cửa hàng đồ lễ tại phường Thông Tây Hội, cho biết các set từ 200.000 đến 500.000 đồng được khách hàng lựa chọn nhiều nhất, đặc biệt phù hợp với các gia đình trẻ và người bận rộn. Trong khi đó, chị Lan Anh, chủ cửa hàng trái cây tại phường Nhiêu Lộc, nhận thấy sức mua chậm hơn so với mọi năm khi khách thường chờ sát ngày mới đặt hàng.
Nguyên nhân một phần do chi phí đầu vào tăng đáng kể. Giá vải thiều loại một hiện ở mức 140.000-145.000 đồng/kg, tăng so với mức 80.000-100.000 đồng/kg cùng kỳ năm ngoái do ảnh hưởng của thời tiết và sâu bệnh. Nhiều loại trái cây đặc sản khác như mận hậu cũng tăng giá do nguồn cung cuối vụ giảm. Giá hoa tươi tăng khoảng 20% vì thời tiết mưa nhiều khiến tỷ lệ hao hụt cao.
Theo các tiểu thương, áp lực chi phí khiến giá một số mâm cúng tăng 10-15% so với năm ngoái, chủ yếu ở các set sử dụng nhiều trái cây đặc sản hoặc hoa tươi. Chị Hoàng Loan, chủ cơ sở kinh doanh tại phường Xuân Hòa, cho biết sức mua năm nay khá chậm, với số đơn hàng giảm khoảng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhiều người tiêu dùng lựa chọn tự mua nguyên liệu và chuẩn bị mâm cúng tại nhà để tiết kiệm chi phí.
Điều này khiến các sản phẩm bán lẻ như bánh ú tro, cơm rượu nếp, xôi cốm hạt sen và xôi gấc đậu xanh trở thành điểm sáng của thị trường. Mặc dù giá tăng từ 10-20% tùy loại, lượng tiêu thụ vẫn tích cực, với hàng nghìn sản phẩm được bán ra chỉ trong vài ngày gần lễ.
Phân tích & Ý nghĩa
Xu hướng thu gọn mâm cúng Tết Đoan Ngọ phản ánh sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của người dân trước áp lực chi phí tăng cao. Việc lựa chọn các set lễ nhỏ gọn, giá cả hợp lý giúp người dân vẫn giữ được nét truyền thống trong ngày lễ mà không gây lãng phí thức ăn hoặc chi tiêu quá mức.
Đây cũng là tín hiệu cho thấy sự linh hoạt và thích nghi của thị trường đồ lễ truyền thống với nhu cầu đa dạng của khách hàng, đặc biệt là các gia đình trẻ và người bận rộn. Việc tăng giá nguyên liệu đầu vào do thời tiết và sâu bệnh tác động cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá cả và sức mua trong dịp lễ.
Kết luận
Tết Đoan Ngọ năm nay ghi nhận sự thay đổi rõ nét trong cách người dân chuẩn bị mâm cúng, với xu hướng thu gọn và tiết kiệm hơn. Mặc dù chi phí đầu vào tăng, các set lễ nhỏ gọn vẫn giữ được các món truyền thống, giúp người dân vừa thể hiện lòng thành kính vừa phù hợp với điều kiện kinh tế hiện tại.
Hình ảnh từ bài viết
Mâm cúng tại cửa hàng của chị Lan Anh ở phường Nhiêu Lộc. Ảnh: Lan Anh
bánh tro, cơm rượu nếp bán trên đường Lê Đức Thọ, phường An Hội Đông, TP HCM. Ảnh: Thi Hà
Người dân thu gọn mâm cúng Tết Đoan Ngọ do chi phí tăng cao