Người Séc Muốn Có Con Nhưng Bị Cản Trở Bởi Nhà Ở, Công Việc và Thiếu Trường Mầm Non
Người dân Séc vẫn mong muốn có con, nhưng nhiều gia đình trẻ đang phải trì hoãn kế hoạch sinh con vì những khó khăn thực tế trong cuộc sống. Từ giá thuê nhà tăng cao đến công việc không ổn định và thiếu các cơ sở chăm sóc trẻ em, những rào cản này đang khiến tỷ lệ sinh tại Séc giảm mạnh trong những năm gần đây.
Bối cảnh
Tỷ lệ sinh tại Cộng hòa Séc đã có những biến động đáng chú ý trong những năm gần đây. Năm 2021, trung bình mỗi phụ nữ ở Séc sinh khoảng 1,83 con, thuộc nhóm cao nhất châu Âu lúc bấy giờ. Tuy nhiên, chỉ một năm sau, con số này giảm tới một phần ba, còn 1,28 con mỗi phụ nữ. Số trẻ sơ sinh cũng giảm tương ứng, xuống còn 77,6 nghìn trẻ, mức thấp nhất trong lịch sử nước này.
Hiện tượng này diễn ra trong bối cảnh giá thuê nhà và chi phí năng lượng tăng mạnh, gây áp lực tài chính lớn lên các gia đình trẻ. Đồng thời, thiếu hụt các trường mầm non và dịch vụ chăm sóc trẻ em cũng là những yếu tố làm khó người dân trong việc cân bằng giữa công việc và gia đình.
Diễn biến chính
Báo cáo "Zpráva o rodině 2026" (Báo cáo về Gia đình 2026) do Viện Nghiên cứu Lao động và Xã hội Séc thực hiện đã khảo sát hơn 2.000 người chưa có con và gần 23.000 người đang nhận trợ cấp nuôi con. Kết quả cho thấy:
- Hơn hai phần ba người chưa có con trong độ tuổi từ 25 đến 44 vẫn mong muốn có con trong tương lai.
- Tuy nhiên, chỉ có khoảng một phần ba phụ nữ đã lên kế hoạch sinh con trong vòng ba năm tới thực sự thực hiện được kế hoạch đó.
- Gần một nửa số phụ nữ đã hoãn kế hoạch sinh con, và khoảng một phần năm từ bỏ ý định này.
- Phụ nữ đã có một con và muốn sinh thêm con thứ hai có tỷ lệ thực hiện kế hoạch cao hơn.
- Yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc sinh con là tình trạng quan hệ và sống chung với bạn đời: 44% phụ nữ đã kết hôn và 33% phụ nữ sống chung với bạn đời không kết hôn thực hiện được kế hoạch sinh con, trong khi chỉ 14% phụ nữ không có bạn đời làm được điều này.
- Thu nhập cũng đóng vai trò quan trọng: Phụ nữ trong các hộ gia đình gặp khó khăn về tài chính có tỷ lệ từ bỏ kế hoạch sinh con cao hơn (30%) so với nhóm không gặp khó khăn (17%).
- Những trở ngại phổ biến khác gồm chi phí nhà ở cao và sự không chắc chắn trong công việc.
Báo cáo cũng tìm hiểu các yếu tố có thể giúp người dân dễ dàng quyết định sinh con hơn. Kết quả cho thấy:
- Dịch vụ chăm sóc trẻ em trước tuổi đi học và khả năng làm việc bán thời gian là những yếu tố quan trọng nhất.
- Trợ cấp nuôi con có ảnh hưởng yếu hơn đến quyết định sinh con.
- Một số người cho biết, việc có nơi gửi trẻ và khả năng làm việc ba ngày một tuần sẽ giúp họ cân bằng giữa công việc và gia đình tốt hơn.
- Phương án trợ cấp tài chính cao nhất nhưng thời gian ngắn nhất (90% thu nhập trước đó chỉ trong năm đầu tiên của trẻ) được đánh giá thấp hơn so với các phương án hỗ trợ lâu dài đi kèm với dịch vụ chăm sóc và khả năng trở lại làm việc dần dần.
Phân tích & Ý nghĩa
Những con số trên cho thấy, mặc dù người dân Séc vẫn có mong muốn sinh con, nhưng thực tế cuộc sống hiện đại với những áp lực về nhà ở, công việc và chăm sóc trẻ em đang khiến họ phải trì hoãn hoặc từ bỏ kế hoạch này. Giá thuê nhà tăng gấp đôi trong vài năm gần đây và chi phí năng lượng cũng tăng mạnh, làm gia tăng áp lực tài chính lên các gia đình trẻ, khiến họ phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định sinh con.
Thiếu hụt các trường mầm non và dịch vụ chăm sóc trẻ em khiến nhiều phụ nữ khó có thể vừa làm việc vừa chăm sóc con nhỏ. Khả năng làm việc bán thời gian được xem là giải pháp thiết thực để giúp cân bằng giữa công việc và gia đình, nhưng không phải nơi làm việc nào cũng hỗ trợ điều này. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định sinh con của các gia đình.
Kết luận
Tỷ lệ sinh giảm tại Séc không phải do người dân không muốn có con, mà chủ yếu là do những rào cản thực tế trong cuộc sống hiện đại như giá nhà tăng cao, công việc không ổn định và thiếu dịch vụ chăm sóc trẻ em. Các chính sách hỗ trợ cần tập trung vào việc cải thiện dịch vụ chăm sóc trẻ em và tạo điều kiện cho người lao động có thể làm việc linh hoạt hơn, thay vì chỉ tăng trợ cấp tài chính đơn thuần.
Người Séc Muốn Có Con Nhưng Bị Cản Trở Bởi Nhà Ở, Công Việc và Thiếu Trường Mầm Non