Nguy cơ UAV và diều gây gián đoạn bay tại sân bay Tân Sơn Nhất
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, trung tâm hàng không lớn nhất Việt Nam, đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng từ việc UAV (thiết bị bay không người lái) và diều xuất hiện trong vùng cấm bay. Những sự cố này không chỉ gây gián đoạn hàng trăm chuyến bay mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hàng không và hành khách.
Bối cảnh
Sân bay Tân Sơn Nhất được người Pháp xây dựng từ năm 1930 trên vùng đất làng Tân Sơn Nhứt, Gia Định cũ. Qua gần một thế kỷ phát triển, đây đã trở thành sân bay lớn nhất Việt Nam, với công suất phục vụ lên đến 50 triệu hành khách mỗi năm. Trung bình mỗi ngày có khoảng 700-800 chuyến bay cất cánh và hạ cánh, trong các dịp cao điểm như lễ, Tết, con số này có thể vượt 1.000 chuyến.
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của sân bay, khu vực xung quanh cũng đô thị hóa nhanh chóng. Từ một vùng ngoại ô, Tân Sơn Nhất giờ đây nằm giữa khu dân cư đông đúc với nhà cửa san sát và nhiều tòa nhà cao tầng. Ba nhà ga T1, T2, T3 kết nối với các trục đường lớn như Trường Sơn, Phổ Quang, Cộng Hòa, Hoàng Văn Thụ, tạo nên mật độ xây dựng dày đặc. Điều này không chỉ gây áp lực lên hạ tầng giao thông mà còn làm khó khăn trong việc kiểm soát các thiết bị bay nhỏ như UAV và diều.
Diễn biến chính
Trong hai ngày 11 và 13 tháng 8, sân bay Tân Sơn Nhất đã phải tạm dừng hoạt động cất và hạ cánh do phát hiện UAV và diều xuất hiện trong khu vực ảnh hưởng đến hoạt động bay. Sự cố này khiến gần 130 chuyến bay bị ảnh hưởng, tác động đến hàng chục nghìn hành khách.
Trước đó, đầu năm 2024, tổ lái cũng từng phát hiện flycam hoạt động trái phép trong vùng cấm bay, gây nguy hiểm cho an toàn hàng không. Ngoài UAV, việc thả diều trong khu vực hạn chế bay cũng được cảnh báo nhiều lần do tiềm ẩn nguy cơ va chạm với máy bay.
Theo thượng tá Tạ Đình Chiến, Phó tham mưu trưởng Sư đoàn 367, đơn vị quản lý và bảo vệ vùng trời phía Nam, nhà cao tầng và mật độ xây dựng dày đặc quanh sân bay làm hạn chế khả năng quan sát UAV. Các hệ thống quang học có thể mất dấu khi thiết bị bay di chuyển phía sau các tòa nhà. Đặc biệt, UAV hoạt động ở độ cao khoảng 100-200 m dễ bị công trình che khuất, gây khó khăn cho việc theo dõi đường bay.
- Nhiều UAV có kích thước rất nhỏ, khung bằng nhựa, trọng lượng chỉ vài trăm gram, khiến tín hiệu phản xạ radar rất yếu, khó phân biệt với chim hoặc các vật thể khác.
- Vùng cấm và hạn chế bay quanh Tân Sơn Nhất được thiết lập theo hình chữ nhật dài 40 km, rộng 16 km, lấy khu vực giữa đường băng làm tâm. Khi khởi động một số loại flycam, drone trong phạm vi này, hệ thống sẽ cảnh báo người sử dụng.
- Tuy nhiên, một số trường hợp có thể can thiệp phần mềm để thiết bị hoạt động trái phép hoặc được lập trình bay tự động theo tọa độ GPS, khiến việc truy tìm nguồn điều khiển phức tạp hơn.
Ông Hồ Minh Tấn, Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, cũng bày tỏ lo ngại khi hệ thống kiểm soát không lưu tại sân bay chưa có thiết bị tự động chuyên dụng để nhận diện UAV. Việc phát hiện vật thể xâm nhập chủ yếu dựa vào quan sát bằng mắt thường hoặc ống nhòm, đặc biệt trong giai đoạn cất và hạ cánh, khi máy bay hoạt động ở độ cao thấp và phi công có rất ít thời gian để xử lý nguy cơ.
Phân tích & Ý nghĩa
Tình trạng UAV và diều xâm nhập vùng cấm bay tại Tân Sơn Nhất không chỉ gây gián đoạn hoạt động bay mà còn đặt ra thách thức lớn về an toàn hàng không. Với mật độ bay dày đặc, mỗi sự cố có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng chục nghìn hành khách và gây thiệt hại kinh tế.
Đặc biệt, việc đô thị hóa nhanh quanh sân bay khiến việc kiểm soát và phát hiện UAV trở nên khó khăn hơn. Các thiết bị bay nhỏ, trọng lượng nhẹ và khả năng bay tự động làm tăng nguy cơ vi phạm vùng cấm mà không bị phát hiện kịp thời. Điều này đòi hỏi các cơ quan quản lý phải nâng cấp công nghệ giám sát, đồng thời tăng cường tuyên truyền, kiểm soát hoạt động thả diều và sử dụng UAV trong khu vực sân bay.
Kết luận
Những sự cố liên tiếp do UAV và diều gây ra tại sân bay Tân Sơn Nhất là lời cảnh báo về nguy cơ an toàn hàng không trong bối cảnh đô thị hóa và công nghệ phát triển. Việc nâng cao năng lực giám sát, kiểm soát và xử lý các thiết bị bay không người lái là cần thiết để bảo đảm hoạt động bay an toàn, ổn định tại sân bay lớn nhất Việt Nam.
Hình ảnh từ bài viết
Hình ảnh nhà cửa san sát sân bay Tân Sơn Nhất chụp từ trực thăng. Ảnh: Đình Quân
Thượng tá Tạ Đình Chiến, Phó tham mưu trưởng Sư đoàn 367, trả lời về việc UAV gây ảnh hưởng đến sân bay Tân Sơn Nhất, ngày 14/8. Ảnh: Đình Văn
Sân bay Tân Sơn Nhất cùng với vùng cấm và hạn chế bay. Đồ họa: Hoàng Thanh
Nhiều người dân thả diều ở khu đất trống gần khu công nghiệp Tân Bình, phường Tây Thạnh, vị trí này gần đường cất cánh của sân bay Tân Sơn Nhất. Nhìn từ xa giống như máy bay xuyên qua những con diều. Ảnh: Trần Sơn
Nguy cơ UAV và diều gây gián đoạn bay tại sân bay Tân Sơn Nhất