Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan: Đừng để sầu riêng đi một mình, phía sau phải có ai?

0001-01-01

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan: Đừng để sầu riêng đi một mình, phía sau phải có ai?

Ngành sầu riêng Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức khi mở rộng thị trường và tăng diện tích trồng. Tuy nhiên, làm thế nào để không chỉ kết nối sản xuất và tiêu thụ mà còn xây dựng được một hệ sinh thái bền vững, gắn kết trách nhiệm giữa các bên liên quan, là câu hỏi được ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, đặt ra trong hội nghị về ngành hàng sầu riêng.

Bối cảnh

Sầu riêng là một trong những ngành hàng nông sản có giá trị cao của Việt Nam, đặc biệt là ở các vùng như Đắk Lắk. Việc phát triển ngành hàng này không chỉ đơn thuần là trồng cây và thu hoạch mà còn liên quan đến nhiều khâu như tiêu chuẩn chất lượng, thị trường xuất khẩu, logistics, kiểm dịch và cả uy tín thương hiệu nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt, việc xây dựng một hệ sinh thái ngành hàng bền vững, có sự phối hợp chặt chẽ giữa nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học, ngân hàng, cơ quan quản lý và người tiêu dùng là điều cần thiết để đảm bảo sự phát triển ổn định và lâu dài cho ngành sầu riêng.

Diễn biến chính

Ông Lê Minh Hoan chia sẻ rằng mỗi bên trong chuỗi giá trị sầu riêng đều có cách nhìn riêng về ngành hàng này:

Người nông dân tập trung vào mùa vụ và thu nhập từ cây trồng.
Doanh nghiệp quan tâm đến đơn hàng, tiêu chuẩn, thị trường và logistics.
Nhà khoa học nghiên cứu về giống, dinh dưỡng, sâu bệnh và thổ nhưỡng.
Ngân hàng chú ý đến dòng tiền và tài chính.
Cơ quan quản lý tập trung vào mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, kiểm dịch và thị trường xuất khẩu.
Người tiêu dùng quan tâm đến chất lượng và an toàn sản phẩm.

Tuy nhiên, nếu mỗi bên chỉ nhìn vào phần việc của mình mà không phối hợp, ngành hàng sầu riêng có thể không nhìn thấy được bức tranh toàn diện và sẽ khó phát triển bền vững. Hội nghị kết nối sản xuất và tiêu thụ sầu riêng không nên chỉ dừng lại ở việc xác định ai mua của ai, mua bao nhiêu và giá cả ra sao. Sau những hợp đồng và mở rộng thị trường, câu hỏi quan trọng là làm sao để duy trì và phát triển bền vững ngành hàng này.

Ông nhấn mạnh rằng kết nối phải là sự gắn kết con người, nguồn lực và trách nhiệm để tạo thành một hệ sinh thái bền vững. Đây là sự chuyển đổi tư duy từ việc mỗi người làm tốt phần việc của mình sang mỗi người chịu trách nhiệm với kết quả chung của toàn ngành.

Ông cũng cảnh báo về việc mở rộng diện tích trồng sầu riêng dựa trên tín hiệu giá cao hiện tại mà không tính đến nhu cầu thị trường thực sự, điều này có thể dẫn đến rủi ro khi thị trường biến động. Do đó, cần có dữ liệu, bản đồ vùng trồng, dự báo mùa vụ, thông tin về dịch bệnh và biến đổi khí hậu để quản lý sản xuất một cách chuyên nghiệp và bền vững.

Phân tích & Ý nghĩa

Ngành sầu riêng không chỉ là câu chuyện sản xuất mà còn là quản trị toàn bộ chuỗi giá trị từ trồng trọt đến tiêu thụ. Một vườn sầu riêng đạt năng suất cao chưa chắc đã có lợi nhuận bền vững nếu không tính đến giá trị trên diện tích và hiệu quả vốn đầu tư.

Liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp cần được xây dựng từ trước mùa vụ với sự phối hợp trong việc xác định tiêu chuẩn, thị trường, lịch thu hoạch, kiểm soát đầu vào, dự báo sản lượng và quản trị rủi ro. Mối quan hệ này không còn đơn thuần là người bán - người mua mà là đối tác cùng tạo ra sản phẩm có giá trị.

Việc phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất có thể tạo ra áp lực lớn khi có biến động. Do đó, ngành hàng cần đa dạng hóa thị trường, phát triển các sản phẩm chế biến từ sầu riêng và khai thác các giá trị gia tăng khác như du lịch vườn, câu chuyện văn hóa vùng trồng để tạo ra nhiều tầng giá trị từ cùng một tài nguyên.

Hệ sinh thái ngành hàng sầu riêng bao gồm nhiều thành phần như nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, ngân hàng, logistics, kiểm nghiệm, chính quyền, nền tảng số, cơ quan kiểm dịch và người tiêu dùng. Một hệ sinh thái bền vững là nơi các bên nhận thức được sự phụ thuộc lẫn nhau và cùng phối hợp giải quyết các vấn đề chung.

Kết luận

Ông Lê Minh Hoan đề xuất thành lập một cơ chế như Bàn tròn ngành hàng sầu riêng, nơi các đại diện của người trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp, nhà khoa học, ngân hàng, cơ quan quản lý và thị trường có thể cùng theo dõi và chia sẻ thông tin về sản lượng, thị trường, dịch bệnh và các vấn đề liên quan để phối hợp hành động hiệu quả.

Ông nhắn nhủ người trồng sầu riêng cần trở thành những nhà sản xuất chuyên nghiệp, hiểu biết về thị trường, giá thành, tiêu chuẩn, hợp tác và ứng dụng công nghệ. Đừng để trái sầu riêng đi một mình ra thị trường mà phía sau phải có một hệ thống đồng hành, từ người nông dân, doanh nghiệp có trách nhiệm đến chính quyền và cộng đồng cùng giữ gìn uy tín.