Những chính sách quan trọng có hiệu lực từ tháng 9 tại Việt Nam
Tháng 9 năm 2026 đánh dấu nhiều bước chuyển biến trong chính sách quản lý và phát triển tại Việt Nam. Từ việc nâng cấp địa phương thành thành phố trực thuộc Trung ương, đến việc ứng dụng công nghệ trong chi trả lương hưu và quản lý đất đai, các chính sách này hứa hẹn sẽ tạo ra sự thay đổi rõ nét trong đời sống và công tác hành chính.
Bối cảnh
Việt Nam đang trong quá trình đổi mới và phát triển mạnh mẽ, đặc biệt chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Việc nâng cấp Quảng Ninh và Bắc Ninh thành thành phố trực thuộc Trung ương nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, tận dụng lợi thế địa lý và hạ tầng giao thông. Đồng thời, ứng dụng công nghệ số trong chi trả lương hưu qua VNeID và cấp mã định danh cho thửa đất là bước tiến trong chuyển đổi số quốc gia, giúp minh bạch hóa và hiện đại hóa các thủ tục hành chính.
Những chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến người dân trong nước mà còn có tác động gián tiếp đến cộng đồng người Việt ở nước ngoài, đặc biệt là kiều bào tại Cộng hòa Séc và các nước châu Âu, khi họ có thể theo dõi và thực hiện các thủ tục liên quan đến giấy tờ, quyền lợi của mình một cách thuận tiện hơn.
Diễn biến chính
Quảng Ninh và Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
- Ngày 1/9, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo nghị quyết của Quốc hội. Quảng Ninh có diện tích 6.231 km2, dân số khoảng 1,52 triệu người, bao gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Thành phố giáp Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông.
- Quảng Ninh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có vị trí chiến lược với biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, cùng hệ thống giao thông đa dạng như đường bộ, hàng không và đường biển. Mục tiêu phát triển là trở thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế, đồng thời là trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ.
- Bắc Ninh, với diện tích 4.713 km2 và dân số gần 3,99 triệu, gồm 45 phường và 54 xã, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 20/9. Thành phố này giáp Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Lạng Sơn và Thái Nguyên.
- Bắc Ninh được định hướng phát triển thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa Kinh Bắc, đồng thời tích cực tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Vị trí cửa ngõ phía Bắc Hà Nội giúp Bắc Ninh kết nối thuận lợi với sân bay Nội Bài, cảng biển Hải Phòng và cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được xây dựng.
Trả lương hưu qua ứng dụng VNeID
Chính phủ ban hành Nghị định 320 có hiệu lực từ ngày 28/9, sửa đổi, bổ sung quy định về định danh và xác thực điện tử. Theo đó, tài khoản hưởng an sinh trên ứng dụng VNeID sẽ được dùng để tiếp nhận các khoản chi trả như lương hưu, tiền hỗ trợ và các khoản kinh phí hợp pháp khác từ ngân sách nhà nước.
Người dân có thể tích hợp một trong ba phương tiện thanh toán gồm tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động vào tài khoản hưởng an sinh trên VNeID. Điều kiện là các phương tiện này phải chính chủ và thông tin trùng khớp với danh tính điện tử của người hưởng. Nếu chưa tạo tài khoản hưởng an sinh hoặc không ủy quyền, người dân vẫn được nhận tiền qua các hình thức khác theo quy định.
Chuyển đổi mã số bảo hiểm xã hội sang số định danh cá nhân
Từ ngày 1/9, hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam bắt đầu chuyển đổi mã số bảo hiểm xã hội (BHXH) sang số định danh cá nhân hoặc căn cước công dân sau khi làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu. Mã số BHXH là dãy 10 số gắn liền với mỗi cá nhân trong quá trình tham gia bảo hiểm, còn số định danh cá nhân là dãy 12 chữ số do Bộ Công an cấp.
Việc chuyển đổi này giúp đồng bộ hóa thông tin, tạo thuận lợi cho việc tra cứu quá trình đóng và hưởng chế độ bảo hiểm xã hội qua ứng dụng VssID. Ngoài ra, Nghị định 301/2026 cũng điều chỉnh quy trình liên thông điện tử, bổ sung thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi khi đăng ký khai sinh và đăng ký thường trú.
Chính sách xử phạt vi phạm trong lĩnh vực lao động
Nghị định 283/2026 có hiệu lực từ ngày 10/9 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Theo đó, người sử dụng lao động sẽ bị phạt tiền từ 5 đến 75 triệu đồng tùy theo mức độ vi phạm nếu trả lương không đúng hạn, trả thiếu lương hoặc trả thấp hơn mức tối thiểu vùng.
Những hành vi như can thiệp quyền tự quyết chi tiêu lương của người lao động hoặc ép họ dùng lương để mua hàng hóa, dịch vụ của người sử dụng lao động cũng bị xử phạt nghiêm minh. Ngoài tiền phạt, người sử dụng lao động còn phải trả đủ lương và tiền lãi trên khoản chậm trả hoặc trả thiếu.
Cấp mã định danh cho từng thửa đất
Chính phủ ban hành Nghị định số 326/2026 có hiệu lực từ ngày 1/9 quy định về định danh địa điểm. Theo đó, mỗi địa điểm, bao gồm từng thửa đất, sẽ được cấp một mã định danh duy nhất gồm 12 chữ số, có cấu trúc thống nhất trên toàn quốc, không trùng lặp và đảm bảo tính liên tục, ổn định lâu dài.
Việc cấp mã định danh dựa trên dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, nhằm kế thừa, đồng bộ và thống nhất thông tin, đồng thời không làm thay đổi chức năng quản lý nhà nước của các cơ quan có thẩm quyền.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc nâng cấp Quảng Ninh và Bắc Ninh thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ nâng cao vị thế địa phương mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, thu hút đầu tư và cải thiện hạ tầng. Đây là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia.
Ứng dụng VNeID trong chi trả lương hưu và các khoản an sinh xã hội là minh chứng cho sự phát triển của chính phủ số tại Việt Nam. Điều này giúp giảm thủ tục giấy tờ, tăng tính minh bạch và thuận tiện cho người dân, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh.
Chuyển đổi mã số BHXH sang số định danh cá nhân giúp đồng bộ dữ liệu, giảm thiểu sai sót và tạo điều kiện thuận lợi cho người tham gia bảo hiểm xã hội trong việc quản lý quyền lợi. Đồng thời, việc cấp mã định danh cho thửa đất góp phần minh bạch hóa quản lý đất đai, hỗ trợ công tác quy hoạch và phát triển đô thị.
Chính sách xử phạt vi phạm trong lĩnh vực lao động nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động, đảm bảo tính công bằng và nghiêm minh trong quan hệ lao động. Điều này cũng góp phần nâng cao môi trường làm việc, tạo sự ổn định cho thị trường lao động.
Kết luận
Những chính sách có hiệu lực từ tháng 9 năm 2026 tại Việt Nam đánh dấu bước tiến trong phát triển kinh tế - xã hội và quản lý nhà nước. Từ việc nâng cấp địa phương, ứng dụng công nghệ số trong chi trả lương hưu, đến quản lý đất đai bằng mã định danh, tất cả đều hướng tới mục tiêu hiện đại hóa, minh bạch và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Đối với cộng đồng người Việt ở nước ngoài, đặc biệt là tại Séc và châu Âu, việc theo dõi và nắm bắt những thay đổi này giúp họ dễ dàng hơn trong việc thực hiện các quyền lợi và thủ tục liên quan.
Hình ảnh từ bài viết
Giao diện VNeID trên điện thoại thông minh. Ảnh: Lưu Quý
Công nhân làm việc tại công ty may mặc Dony (xã Vĩnh Lộc A, TP HCM), tháng 8/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Những chính sách quan trọng có hiệu lực từ tháng 9 tại Việt Nam