Nông dân Séc thu hoạch ít lúa mì và cải dầu do thời tiết cực đoan
Năm 2026 được đánh giá là một trong những mùa thu hoạch tệ nhất trong nhiều năm qua tại Cộng hòa Séc, khi nông dân thu hoạch được ít lúa mì và cải dầu hơn hẳn. Nguyên nhân chính được xác định là do thời tiết cực đoan với các đợt hạn hán kéo dài và biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sản lượng mà còn tác động sâu rộng đến kinh tế nông nghiệp và kế hoạch canh tác trong tương lai.
Bối cảnh
Cộng hòa Séc là một quốc gia có truyền thống nông nghiệp lâu đời, với các loại cây trồng chủ lực như lúa mì, cải dầu (řepka) và các loại ngũ cốc khác. Tuy nhiên, những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã gây ra những thay đổi bất thường về thời tiết, đặc biệt là các đợt hạn hán kéo dài và nhiệt độ cao bất thường vào mùa hè. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cây trồng và làm tăng chi phí sản xuất do cần nhiều nước tưới và biện pháp bảo vệ cây trồng hơn.
Trong bối cảnh đó, ngành nông nghiệp Séc đang phải đối mặt với nhiều thách thức khi giá thành sản xuất tăng trong khi giá bán các sản phẩm nông nghiệp lại không tăng tương ứng, khiến lợi nhuận của nông dân ngày càng bị thu hẹp.
Diễn biến chính
Jan Doležal, Chủ tịch Agrární komora ČR (Phòng Nông nghiệp Séc), nhận định: "Đây là một trong những mùa thu hoạch tệ nhất trong nhiều năm qua." Dù mùa thu hoạch diễn ra suôn sẻ, không gặp trở ngại lớn và chất lượng hạt giống vẫn tốt, nhưng sản lượng lại giảm đáng kể.
Theo số liệu của Český statistický úřad (Cục Thống kê Séc), diện tích gieo trồng lúa mì năm nay giảm khoảng 25.000 ha so với năm trước, trong khi diện tích trồng cải dầu giảm gần 29.000 ha. Martin Volf, Chủ tịch Komoditní rady pro obiloviny a olejniny při Agrární komoře (Hội đồng Hàng hóa về ngũ cốc và dầu mỡ), dự báo diện tích cải dầu năm tới có thể giảm thêm 15%.
Nguyên nhân một phần được cho là do các hạn chế ngày càng nghiêm ngặt đối với các loại thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt là thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ, khiến nông dân khó kiểm soát sâu bệnh và bảo vệ cây trồng hiệu quả. Điều này làm giảm khả năng duy trì diện tích trồng cải dầu, vốn rất phụ thuộc vào các biện pháp bảo vệ này.
Thêm vào đó, do hạn hán kéo dài, nguồn cung thức ăn cho gia súc cũng bị thiếu hụt nghiêm trọng. Nhiều nông dân buộc phải chuyển đổi một số diện tích gieo trồng sang các loại cây trồng làm thức ăn cho vật nuôi nhằm bù đắp thiếu hụt này, nhưng điều đó đồng nghĩa với việc mất đi các diện tích gieo trồng cây thương phẩm, làm giảm doanh thu từ các loại cây trồng chính.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc giảm diện tích trồng và sản lượng thu hoạch không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung thực phẩm trong nước mà còn tác động tiêu cực đến thu nhập của nông dân và toàn bộ ngành nông nghiệp Séc. Jan Doležal cảnh báo rằng, với giá bán các loại cây trồng chính ngày càng giảm trong khi chi phí sản xuất tăng cao, nông dân đang phải chịu áp lực lớn về tài chính, dự kiến sẽ mất khoảng 20 tỷ Kč doanh thu trong năm nay.
Để ứng phó với tình hình, Agrární komora kêu gọi chính phủ và các cơ quan liên quan tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân đầu tư vào các phương pháp canh tác bền vững và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Nếu không có các khoản hỗ trợ và bù đắp thiệt hại do hạn hán và chi phí tăng, nhiều nông dân sẽ gặp khó khăn trong việc chuẩn bị cho mùa vụ tiếp theo, như mua giống và thực hiện các công việc cần thiết vào mùa thu.
Phản ứng trước tình hình này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Martin Šebestyán (đảng SPD) nhấn mạnh sự cần thiết phải thích ứng với điều kiện khí hậu mới và thường xuyên xảy ra hạn hán. Chính phủ đã khôi phục lại Národní koalice pro boj proti suchu (Liên minh Quốc gia chống hạn hán) nhằm phối hợp các biện pháp và tìm kiếm giải pháp liên ngành. Bộ cũng chuẩn bị chi trả các khoản hỗ trợ đặc biệt từ ngân sách EU để giúp nông dân vượt qua khó khăn do hạn hán gây ra.
Kết luận
Mùa thu hoạch năm 2026 tại Séc cho thấy rõ tác động nghiêm trọng của thời tiết cực đoan và biến đổi khí hậu đối với ngành nông nghiệp truyền thống. Việc giảm sản lượng và diện tích gieo trồng lúa mì, cải dầu không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế nông dân mà còn đặt ra thách thức lớn về an ninh lương thực và phát triển bền vững trong tương lai. Các chính sách hỗ trợ và thích ứng với biến đổi khí hậu sẽ là yếu tố then chốt giúp ngành nông nghiệp Séc vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Nông dân Séc thu hoạch ít lúa mì và cải dầu do thời tiết cực đoan