Ô tô Trung Quốc mở rộng sản xuất tại châu Âu: Từ 90 nghìn lên 1,5 triệu xe
Trong những năm gần đây, các hãng xe Trung Quốc đang đẩy mạnh mở rộng sản xuất ngay trên lãnh thổ châu Âu. Điều này không chỉ giúp họ tránh được các mức thuế nhập khẩu cao mà còn tạo ra sự thay đổi đáng kể trong ngành công nghiệp ô tô tại khu vực. Nhưng điều gì đang thúc đẩy xu hướng này và nó sẽ ảnh hưởng ra sao đến thị trường châu Âu cũng như cộng đồng người Việt tại đây?
Bối cảnh
Tây Ban Nha hiện là trung tâm sản xuất ô tô Trung Quốc lớn nhất tại châu Âu. Các thương hiệu như BYD, Leapmotor, Chery đã bắt đầu sản xuất xe ngay tại châu Âu, bên cạnh đó các hãng khác như Jaecoo, Omoda cũng đang mở rộng quy mô. Việc sản xuất diễn ra tại các nhà máy mới hoặc tận dụng các cơ sở hiện có chưa được khai thác hết công suất.
Trước sự phát triển này, các nhà lập pháp châu Âu đang nỗ lực thông qua Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp (Industrial Accelerator Act - IAA) nhằm thúc đẩy sử dụng linh kiện sản xuất trong nước. Mục tiêu là tăng cường nền tảng công nghiệp châu Âu, tránh tình trạng các nhà máy chỉ lắp ráp linh kiện nhập khẩu từ Trung Quốc mà không tạo ra giá trị gia tăng thực sự cho nền kinh tế địa phương.
Diễn biến chính
Hiện chi tiết của đạo luật IAA vẫn đang được hoàn thiện, nhưng dự kiến sẽ áp dụng các hạn ngạch bắt buộc về tỷ lệ linh kiện châu Âu trong xe sản xuất tại đây. Nếu không có quy định này, nguy cơ các nhà máy tại EU chỉ là nơi lắp ráp thuần túy, sử dụng linh kiện nhập khẩu từ Trung Quốc, dẫn đến giá trị kinh tế thấp cho châu Âu.
Nguyên nhân chính khiến các hãng xe Trung Quốc xây dựng nhà máy tại châu Âu là nhằm tránh các mức thuế nhập khẩu cao khi đưa xe nguyên chiếc vào thị trường EU. Tuy nhiên, nếu IAA yêu cầu sản xuất nhiều linh kiện ngay tại châu Âu, các hãng như BYD, vốn có mô hình tích hợp dọc (vertical integration) cao, tức tự chủ nhiều khâu trong chuỗi sản xuất thay vì mua ngoài, sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng về lợi ích đầu tư.
Gregor Williams từ nhóm nghiên cứu Rhodium Group nhận định: "Để một chiếc xe được coi là 'Made in Europe', phần lớn các linh kiện, kể cả pin, phải được sản xuất ngay tại châu Âu." Đây là thách thức lớn với các hãng Trung Quốc vốn quen với chuỗi cung ứng nội địa mạnh mẽ.
Năm ngoái, số lượng đăng ký xe mới tại EU đạt 10,82 triệu chiếc, tăng 1,8% so với năm trước. Nếu tính cả Anh và các nước thuộc Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu (EFTA) gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein, con số này là 13,27 triệu chiếc, tăng 2,4%. Đây là thị trường lớn mà các hãng xe Trung Quốc đang nhắm tới.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc các hãng xe Trung Quốc mở rộng sản xuất tại châu Âu đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chiến lược toàn cầu hóa ngành ô tô. Nó giúp giảm chi phí thuế quan, tăng khả năng cạnh tranh và tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Tuy nhiên, các quy định mới của EU nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa sẽ tạo ra áp lực buộc các hãng phải đầu tư sâu hơn vào chuỗi cung ứng tại châu Âu, từ đó góp phần phát triển ngành công nghiệp phụ trợ và tạo việc làm cho người lao động địa phương.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, xu hướng này có thể ảnh hưởng đến ngành kinh doanh liên quan như dịch vụ sửa chữa, bảo dưỡng ô tô, cũng như các ngành công nghiệp phụ trợ khác. Ngoài ra, việc tăng cường sản xuất linh kiện tại châu Âu cũng có thể tạo ra cơ hội hợp tác kinh doanh, mở rộng mạng lưới cung ứng và phát triển kỹ năng nghề cho người lao động Việt.
Kết luận
Việc các hãng xe Trung Quốc mở rộng sản xuất tại châu Âu từ mức vài chục nghìn lên hàng triệu xe mỗi năm là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi lớn trong ngành ô tô toàn cầu. Cùng với các chính sách của EU nhằm tăng giá trị nội địa, xu hướng này không chỉ tác động đến thị trường ô tô mà còn ảnh hưởng đến nền kinh tế và cộng đồng người Việt tại châu Âu. Đây là một diễn biến cần theo dõi sát sao trong thời gian tới.
Ô tô Trung Quốc mở rộng sản xuất tại châu Âu: Từ 90 nghìn lên 1,5 triệu xe