ODS yêu cầu kiểm tra quy trình cấp vốn hỗ trợ cho tập đoàn Agrofert
Liệu có hay không những sai phạm trong việc cấp các khoản trợ cấp nhà nước cho tập đoàn Agrofert? Đảng Dân chủ Dân tộc (ODS) đã chính thức đề nghị bà Zuzana Brücknerová, người đứng đầu Cơ quan Dịch vụ Nhà nước Séc, tiến hành kiểm tra toàn diện các thủ tục liên quan. Mục tiêu là ngăn chặn việc cấp vốn không đúng quy định, gây thiệt hại hàng trăm triệu korun cho ngân sách quốc gia.
Bối cảnh
Agrofert là một tập đoàn lớn tại Cộng hòa Séc, từng thuộc sở hữu của Thủ tướng Andrej Babiš (An-đrây Ba-bít) trước khi ông chuyển giao cổ phần vào quỹ tín thác RSVP Trust nhằm tránh xung đột lợi ích. Tuy nhiên, vấn đề xung đột lợi ích vẫn được Ủy ban châu Âu (EC) đặt nghi vấn, đặc biệt liên quan đến việc cấp các khoản trợ cấp nhà nước cho Agrofert.
Trong bối cảnh đó, đảng đối lập ODS đã yêu cầu bà Zuzana Brücknerová, người đứng đầu Cơ quan Dịch vụ Nhà nước Séc, kiểm tra xem các bộ ngành có tuân thủ đúng quy định pháp luật trong việc cấp các khoản trợ cấp cho Agrofert hay không. Đây là một phần trong nỗ lực nhằm ngăn chặn các hành vi cấp vốn sai quy định có thể gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước.
Diễn biến chính
Ngày 29 tháng 5 năm 2026, ông Martin Kupka, Chủ tịch đảng ODS, cho biết việc yêu cầu kiểm tra này xuất phát từ một lá thư của Ủy ban châu Âu gửi tuần trước, trong đó đề nghị cung cấp thông tin về các biện pháp ngăn ngừa xung đột lợi ích của Thủ tướng Babiš. Ông Kupka nhấn mạnh:
- Vai trò của người đứng đầu Cơ quan Dịch vụ Nhà nước không phải là kiểm soát trực tiếp các khoản trợ cấp, mà là đảm bảo các bộ ngành tuân thủ đúng các nghĩa vụ pháp luật theo luật về dịch vụ nhà nước.
- Kiểm tra xem có hay không các chỉ thị trái pháp luật hoặc áp lực chính trị nhằm thúc đẩy cấp trợ cấp không đúng quy định.
- Xác minh liệu các nhân viên nhà nước có sử dụng đầy đủ các thủ tục pháp lý khi nghi ngờ về tính hợp pháp của các khoản trợ cấp hay không.
Bà Zuzana Brücknerová, người từng là Giám đốc nhân sự của Cục Dịch vụ Nhà nước, đã tiếp nhận quyền hạn của Thư ký Nhà nước cao nhất vào tháng 2 năm 2026, sau khi ông Jindřich Fryč từ chức theo thỏa thuận với Thủ tướng Babiš. ODS cho rằng việc kiểm tra nhanh chóng là cần thiết để tránh cho Séc phải gánh chịu hậu quả từ các quyết định cấp trợ cấp thiếu minh bạch.
Trong khi đó, Thủ tướng Babiš khẳng định ông đã giải quyết xung đột lợi ích một cách vượt trội khi chuyển giao cổ phần Agrofert vào quỹ tín thác. Ông cho rằng áp lực từ phía EU và phe đối lập là nguyên nhân dẫn đến việc EC chưa chấp nhận thanh toán các khoản trợ cấp cho Agrofert.
Đáng chú ý, Bộ Nông nghiệp do ông Martin Šebestyán (SPD) đứng đầu vẫn tiếp tục giải ngân các khoản trợ cấp cho Agrofert, bất chấp yêu cầu tạm dừng từ phe đối lập cho đến khi EU xác nhận các khoản trợ cấp này hợp lệ. Bộ này cho rằng các hạn chế của EC không áp dụng cho các khoản trợ cấp nông nghiệp.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của EU xác nhận với truyền thông rằng việc tạm dừng thanh toán trợ cấp cũng bao gồm các quỹ nông nghiệp. Theo đó, việc giải thích của Bộ Nông nghiệp về bức thư của Tổng cục Chính sách Vùng và Đô thị (DG Regio) là không chính xác, vì bức thư này mang tính chất tham khảo và không có giá trị pháp lý ràng buộc.
Bộ trưởng Šebestyán cho biết các khoản thanh toán cho Agrofert đã bị tạm dừng từ ngày 9 tháng 12 năm ngoái, ngay sau khi Babiš nhậm chức Thủ tướng. Tuy nhiên, từ ngày 9 tháng 5 năm nay, Quỹ can thiệp nông nghiệp quốc gia đã nối lại việc xử lý hồ sơ và phối hợp với Tổng cục Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (DG Agri). Theo báo Seznam Zprávy, kể từ khi Babiš làm Thủ tướng, quỹ này đã giải ngân gần 200 triệu korun trợ cấp cho Agrofert.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc ODS yêu cầu kiểm tra các thủ tục cấp trợ cấp cho Agrofert cho thấy sự quan ngại sâu sắc về tính minh bạch và hợp pháp trong quản lý các khoản ngân sách nhà nước tại Séc. Đây cũng là biểu hiện của áp lực chính trị từ phe đối lập nhằm giám sát chặt chẽ hơn các hoạt động của chính phủ, đặc biệt khi liên quan đến Thủ tướng Babiš và tập đoàn từng thuộc sở hữu của ông.
Động thái này có thể ảnh hưởng đến cách các bộ ngành xử lý hồ sơ trợ cấp, đồng thời tạo ra áp lực để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh các hành vi lợi dụng chức vụ để trục lợi. Với cộng đồng người Việt tại Séc, những chính sách và quyết định liên quan đến trợ cấp nhà nước cũng có thể tác động gián tiếp đến môi trường kinh doanh và các ngành nghề như nông nghiệp, sản xuất hay dịch vụ, vốn có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp Việt.
Kết luận
Việc ODS đề nghị Cơ quan Dịch vụ Nhà nước Séc kiểm tra quy trình cấp trợ cấp cho Agrofert là bước đi quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp trong quản lý tài chính công. Trong bối cảnh xung đột lợi ích của Thủ tướng Babiš vẫn đang được EU giám sát chặt chẽ, các cơ quan chức năng Séc cần có những biện pháp rõ ràng để tránh những tổn thất không đáng có cho ngân sách nhà nước.
ODS yêu cầu kiểm tra quy trình cấp vốn hỗ trợ cho tập đoàn Agrofert