OKD báo lỗ lớn do ngừng khai thác than và nhu cầu giảm
Công ty khai thác than OKD vừa công bố kết quả kinh doanh với lợi nhuận giảm mạnh, nguyên nhân chính là kế hoạch ngừng khai thác than sâu và thị trường than tiếp tục chịu áp lực giá thấp cùng nhu cầu giảm. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho ngành than truyền thống tại Cộng hòa Séc trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng và thay đổi thị trường.
Bối cảnh
OKD là công ty khai thác than đen lớn nhất tại Cộng hòa Séc, hoạt động chủ yếu ở vùng Moravskoslezsko, nơi có truyền thống khai thác than sâu lâu đời. Tuy nhiên, ngành than truyền thống đang đối mặt với nhiều khó khăn do áp lực từ chính sách năng lượng xanh của EU, chi phí khai thác ngày càng tăng và nhu cầu than giảm trên thị trường nội địa cũng như quốc tế. Việc ngừng khai thác than sâu đã được lên kế hoạch từ trước nhằm thích ứng với xu hướng chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải carbon.
Thị trường than năm 2025 tiếp tục chứng kiến giá than thấp và nhu cầu sụt giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận của các công ty khai thác than, trong đó có OKD. Đây là bối cảnh chung của ngành than không chỉ tại Séc mà còn ở nhiều quốc gia châu Âu khác đang đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo.
Diễn biến chính
Theo ông Jiří Bubík, giám đốc tài chính OKD, thị trường than năm 2025 vẫn duy trì mức giá thấp và nhu cầu giảm so với các năm trước. Công ty đã bán than với giá trung bình thấp hơn chi phí khai thác, dẫn đến lợi nhuận giảm mạnh. Để giảm thiểu tổn thất, OKD đã cắt giảm nhiều hoạt động vận hành do kế hoạch ngừng khai thác than sâu đã được triển khai.
Năm 2025, hoạt động chính của OKD vẫn là bán than với sản lượng dự kiến vượt 800.000 tấn. Đồng thời, công ty đầu tư hơn 600 triệu korun vào các dự án mới trong lĩnh vực năng lượng và phát triển bất động sản. Tuy nhiên, kế hoạch kinh doanh năm nay được dự báo thua lỗ, với chi phí dự kiến hơn 2 tỷ korun bao gồm chi phí kỹ thuật để đóng cửa mỏ và tiền trợ cấp cho nhân viên nghỉ việc.
Việc khai thác than sâu tại mỏ ČSM đã chính thức kết thúc vào ngày 31 tháng 1 năm 2026 sau gần 250 năm hoạt động. Công tác kỹ thuật tháo dỡ mỏ đang được tiến hành với dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028 hoặc đầu năm 2029, với khoản dự phòng tài chính lên tới 3,3 tỷ korun. Ngoài ra, OKD cũng đang phát triển các dự án năng lượng mới như lắp đặt thiết bị đồng phát điện từ khí mỏ, xây dựng kho lưu trữ pin và xử lý chất thải than để tạo ra sản phẩm năng lượng mới. Công ty còn có kế hoạch xây dựng và cho thuê trung tâm dữ liệu, khu công nghiệp và nhà ở.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc OKD báo lỗ lớn phản ánh rõ ràng xu hướng chuyển dịch trong ngành năng lượng và khai thác tài nguyên truyền thống tại châu Âu. Giá than thấp và nhu cầu giảm không chỉ do cạnh tranh từ năng lượng tái tạo mà còn do thay đổi trong chính sách môi trường của EU, trong đó Cộng hòa Séc là thành viên từ năm 2004. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp khai thác than và cả người lao động trong ngành.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, nhiều người hoạt động trong các ngành liên quan như vận tải, kinh doanh vật liệu xây dựng hoặc dịch vụ hỗ trợ có thể bị ảnh hưởng gián tiếp do sự thay đổi trong chuỗi cung ứng và thị trường lao động. Việc OKD hỗ trợ nhân viên nghỉ việc bằng trợ cấp cao và chương trình tìm việc mới cũng là điểm sáng trong bối cảnh khó khăn này.
Kết luận
OKD đang trong giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ khi kết thúc khai thác than sâu sau gần 250 năm, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới và bất động sản. Mặc dù kế hoạch năm 2026 dự báo thua lỗ, nhưng đây là bước đi cần thiết để thích ứng với xu hướng toàn cầu và bảo đảm phát triển bền vững trong tương lai.
OKD báo lỗ lớn do ngừng khai thác than và nhu cầu giảm