Ông Trump âm thầm tái khởi động chính sách áp thuế nhập khẩu
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng gây chú ý khi tuyên bố sẽ tái lập các mức thuế nhập khẩu sau khi chính sách này bị Tòa án bác bỏ và gặp nhiều thách thức pháp lý. Tuy nhiên, lần này ông chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, không còn ồn ào như trước mà thực hiện qua các bước có phương pháp và kiên nhẫn hơn. Liệu chiến lược này sẽ ảnh hưởng thế nào đến thương mại toàn cầu và các đối tác, trong đó có Việt Nam?
Bối cảnh
Chính sách áp thuế nhập khẩu của ông Trump từng gây nhiều tranh cãi khi ông sử dụng các đạo luật như Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế với nhiều quốc gia, nhưng sau đó bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ. Để tiếp tục duy trì sức ép thương mại, ông chuyển sang sử dụng Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) điều tra các hành vi thương mại không công bằng của các đối tác và áp thuế bổ sung mà không bị giới hạn về mức thuế hay thời hạn áp dụng.
Điều này mở đường cho các cuộc điều tra kéo dài nhằm xác định các hành vi như sử dụng lao động cưỡng bức hoặc các chính sách thương mại gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ. Trong bối cảnh đó, ngày 2/6, USTR công bố kết quả điều tra về việc các đối tác thương mại có sử dụng lao động cưỡng bức trong sản xuất hay không, từ đó đề xuất các mức thuế bổ sung nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế Mỹ.
Diễn biến chính
Cuộc điều tra của USTR kéo dài nhiều tháng, dựa trên Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, tập trung vào việc ngăn chặn lưu thông sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Kết quả cho thấy nhiều quốc gia bị đề xuất áp thuế bổ sung 10%, bao gồm Canada, Ecuador, Liên minh châu Âu (EU), Indonesia, Mexico, Pakistan, Argentina, Bangladesh, Campuchia, El Salvador, Guatemala, Malaysia, Đài Loan và Anh.
Đáng chú ý, với 45 nền kinh tế còn lại trong diện điều tra, trong đó có Việt Nam, mức thuế bổ sung được đề xuất là 12,5%. Tuy nhiên, các mức thuế này chưa có hiệu lực ngay mà sẽ trải qua quá trình lấy ý kiến công chúng kéo dài đến ngày 6/7, sau đó USTR sẽ tổ chức các phiên điều trần để thảo luận về đề xuất.
Phản ứng trước đề xuất này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Phạm Thu Hằng, khẳng định kết luận điều tra của USTR không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng ngừa và giảm thiểu lao động cưỡng bức. Việt Nam cam kết nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức, tuân thủ các quy định của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và các hiệp định thương mại tự do, đồng thời đã cung cấp đầy đủ thông tin trong quá trình điều tra và sẽ tiếp tục hợp tác với Mỹ để giải quyết các bất đồng.
Phân tích & Ý nghĩa
Chiến lược áp thuế nhập khẩu của ông Trump lần này được đánh giá là có tính kỹ thuật và mục tiêu hơn, nhằm duy trì lâu dài thay vì chỉ mang tính tạm thời như trước. Việc sử dụng Điều 301 cho phép Mỹ áp thuế mà không bị giới hạn về mức thuế hay thời hạn, tạo ra công cụ mạnh mẽ để bảo vệ lợi ích kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh thương mại toàn cầu ngày càng căng thẳng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, chính sách này có thể ảnh hưởng đến ngành kinh doanh nhỏ, xuất nhập khẩu hàng hóa Việt Nam sang Mỹ, cũng như các doanh nghiệp có liên quan đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc áp thuế bổ sung có thể làm tăng chi phí sản phẩm, ảnh hưởng đến giá cả và lợi nhuận của doanh nghiệp Việt Nam trong dài hạn.
Kết luận
Ông Trump đang âm thầm tái khởi động chính sách áp thuế nhập khẩu với cách tiếp cận thận trọng và có phương pháp hơn, nhằm duy trì sức ép thương mại lâu dài. Các đề xuất thuế bổ sung với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đang trong quá trình lấy ý kiến và điều trần, mở ra những thách thức mới cho thương mại quốc tế và doanh nghiệp Việt. Việc theo dõi sát sao diễn biến này là cần thiết để người Việt ở nước ngoài hiểu rõ ảnh hưởng và có sự chuẩn bị phù hợp.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng thống Donald Trump phát biểu tại một sự kiện ở Nghĩa trang Quốc gia Arlington, bang Virginia, Mỹ, hôm 25/5. Ảnh: AP
Ông Trump âm thầm tái khởi động chính sách áp thuế nhập khẩu