Ông Trump và chiến lược dựng lại hàng rào thuế quan mới
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đầy biến động, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục thể hiện quyết tâm bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia bằng cách áp đặt các mức thuế nhập khẩu mới lên hàng loạt đối tác thương mại. Liệu những động thái này có thể duy trì hiệu quả và vượt qua các thách thức pháp lý hay không? Đây là câu hỏi được nhiều chuyên gia và doanh nghiệp quan tâm.
Bối cảnh
Tổng thống Donald Trump, người từng gây chú ý với chính sách thương mại bảo hộ trong nhiệm kỳ đầu tiên, đang tiếp tục sử dụng công cụ thuế nhập khẩu để bảo vệ nền kinh tế Mỹ. Mặc dù Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ một số chính sách thuế đối ứng trước đây, ông Trump vẫn tìm cách xây dựng lại hàng rào thuế quan dựa trên các cơ sở pháp lý khác nhau nhằm tránh bị tòa án phản đối.
Thuế nhập khẩu là một phần quan trọng trong chính sách đối ngoại và thương mại của Mỹ, được sử dụng để điều chỉnh cán cân thương mại, bảo vệ ngành sản xuất trong nước và phản ứng với các hành vi thương mại không công bằng từ các đối tác. Tuy nhiên, việc áp thuế cũng gây ra nhiều tranh cãi và có thể dẫn đến căng thẳng thương mại quốc tế.
Diễn biến chính
Ngày 24 tháng 7, Mỹ bắt đầu áp thuế nhập khẩu mới với 60 nền kinh tế sau một cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng về việc các đối tác có sử dụng lao động cưỡng bức trong sản xuất hay không. Mức thuế mới gồm hai mức 10% và 12,5%, thay thế cho mức thuế 10% trước đó đã hết hiệu lực cùng thời điểm.
Trước đó vài ngày, Mỹ cũng áp thuế 25% lên hàng hóa xuất khẩu từ Brazil, với cáo buộc nước này có hành vi thương mại không công bằng. Mức thuế này ảnh hưởng tới giá trị xuất khẩu từ 7 đến 11 tỷ USD của Brazil sang Mỹ, tương đương khoảng 18-26% kim ngạch xuất khẩu của Brazil sang thị trường Mỹ.
Đáng chú ý, tuần này ông Trump còn thông báo sẽ áp thuế nhập khẩu lên tới 50% với hàng hóa Canada, với lý do nước này có hành vi "phân biệt đối xử" với sản phẩm Mỹ. Mức thuế này sẽ có hiệu lực sau một tháng kể từ thông báo.
Các chính sách thuế mới đều dựa trên những cơ sở pháp lý từng được sử dụng trước đây, như Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Điều 338 của Đạo luật Thuế nhập khẩu 1930. Tuy nhiên, việc sử dụng Điều 338 để áp thuế với Canada là lần đầu tiên và được giới phân tích đánh giá là đáng lo ngại do chưa có tiền lệ pháp lý rõ ràng.
Phản ứng từ các doanh nghiệp Mỹ cũng không đồng nhất. Ngày 24 tháng 7, một nhóm doanh nghiệp nhỏ đã nộp đơn kiện lên Tòa án Thương mại Quốc tế ở New York, cho rằng Tổng thống Trump không có thẩm quyền áp thuế này.
Phân tích & Ý nghĩa
Chính sách thuế nhập khẩu của ông Trump cho thấy sự ưu tiên sử dụng các biện pháp bảo hộ kinh tế và công cụ thuế quan để đối phó với các hành vi thương mại không công bằng. Theo nhận định của Wendy Cutler, Phó Chủ tịch Viện Chính sách Xã hội Châu Á, các mức thuế mới được thiết kế cẩn trọng nhằm giảm thiểu nguy cơ bị tòa án bác bỏ, đồng thời duy trì hiệu quả trong việc bảo vệ lợi ích kinh tế Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc sử dụng thuế nhập khẩu như một công cụ trừng phạt có thể tạo ra sự bất ổn trong quan hệ thương mại quốc tế. Động thái này có thể khiến các đối tác thương mại lớn như Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ phải đối mặt với áp lực kép: vừa chịu thuế nhập khẩu, vừa phải giải quyết các vấn đề khác như hạn chế xuất khẩu nguyên liệu quan trọng.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và các nước EU, chính sách thuế mới của Mỹ có thể gián tiếp ảnh hưởng đến ngành kinh doanh nhỏ, như nhà hàng, siêu thị, và dịch vụ nail vốn nhập khẩu nhiều hàng hóa từ các nước bị áp thuế. Ngoài ra, các doanh nghiệp Việt có quan hệ thương mại với Mỹ hoặc các nền kinh tế bị ảnh hưởng cũng cần theo dõi sát sao để điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp.
Kết luận
Chính sách thuế nhập khẩu mới của Tổng thống Donald Trump là một phần trong chiến lược bảo vệ nền kinh tế Mỹ bằng các công cụ thương mại phi truyền thống. Dù đối mặt với nhiều thách thức pháp lý và phản ứng từ các đối tác, ông Trump vẫn kiên định sử dụng thuế quan như một công cụ chính sách quan trọng. Các diễn biến này không chỉ ảnh hưởng đến thương mại toàn cầu mà còn có tác động lan tỏa đến cộng đồng doanh nghiệp và người lao động Việt Nam ở nước ngoài.
Ông Trump và chiến lược dựng lại hàng rào thuế quan mới