OSN cảnh báo Trái Đất sẽ nóng lên trên 1,5 độ C, kêu gọi chuẩn bị thích ứng
Năm 2024 đánh dấu một bước ngoặt lớn khi nhiệt độ trung bình toàn cầu lần đầu tiên vượt qua mức 1,5 độ C so với thời kỳ trước cách mạng công nghiệp. Liên Hợp Quốc (OSN) vừa công bố báo cáo mới, cảnh báo rằng con người sẽ phải chấp nhận thực tế này trong thời gian ít nhất là tạm thời, đồng thời đưa ra những khuyến nghị quan trọng để ứng phó với kỷ nguyên khí hậu mới này.
Bối cảnh
Nhiệt độ trung bình toàn cầu là chỉ số quan trọng phản ánh mức độ nóng lên của Trái Đất do các hoạt động của con người, đặc biệt là phát thải khí nhà kính. Mức tăng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp được xem là ngưỡng cảnh báo quan trọng trong Hiệp định Paris năm 2015, khi các quốc gia cam kết hạn chế sự nóng lên toàn cầu dưới 2 độ C, ưu tiên là không vượt quá 1,5 độ C để giảm thiểu các tác động nghiêm trọng.
Tuy nhiên, theo báo cáo mới của OSN, năm 2024 là năm đầu tiên nhiệt độ trung bình toàn cầu vượt qua mức 1,5 độ C, đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên khí hậu mới với nhiều thách thức chưa từng có. Đây không chỉ là một con số biểu tượng mà còn là dấu hiệu của những thay đổi sâu rộng về khí hậu và môi trường trên toàn thế giới.
Diễn biến chính
Báo cáo của OSN chỉ ra rằng hiện tượng "overshooting" – tức là vượt quá ngưỡng 1,5 độ C – sẽ không chỉ xảy ra trong một năm đơn lẻ mà có thể kéo dài và thậm chí lên tới ít nhất 1,8 độ C. Điều này đồng nghĩa với việc các tác động tiêu cực như sóng nhiệt kéo dài, cháy rừng, hạn hán nghiêm trọng và các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ ngày càng phổ biến và nghiêm trọng hơn.
OSN khuyến nghị các quốc gia cần điều chỉnh chiến lược ứng phó với biến đổi khí hậu, chấp nhận thực tế rằng mức tăng nhiệt độ sẽ vượt ngưỡng đã đề ra, nhưng phải cố gắng để thời gian vượt ngưỡng này càng ngắn và mức độ tăng nhiệt càng thấp càng tốt. Đồng thời, cần nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính để nhiệt độ có thể giảm trở lại sau khi đạt đỉnh.
Báo cáo cũng nhấn mạnh rằng việc giảm phát thải khí nhà kính là phương án kinh tế hơn so với việc phải loại bỏ khí thải đã phát ra trong khí quyển. Nếu không kiểm soát tốt, các hệ quả như suy giảm năng suất nông nghiệp, đặc biệt là giảm sản lượng lương thực toàn cầu đến năm 2050 có thể lên tới 14%, sẽ gây ra khủng hoảng về an ninh lương thực và kinh tế toàn cầu.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5 độ C không chỉ là vấn đề môi trường mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống con người, kinh tế và an ninh toàn cầu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, hạn hán, cháy rừng không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn đe dọa sức khỏe và sinh kế của hàng triệu người, trong đó có cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, đặc biệt những ai làm trong các ngành kinh doanh nhỏ, nông nghiệp hay dịch vụ.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, những biến đổi khí hậu này có thể tác động gián tiếp qua việc tăng chi phí sinh hoạt do giá thực phẩm và năng lượng tăng cao, cũng như ảnh hưởng tới các chuỗi cung ứng hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam và các nước khác. Ngoài ra, việc thay đổi khí hậu cũng có thể làm gia tăng các vấn đề về sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự chuẩn bị và thích ứng từ phía các cơ quan y tế và cộng đồng.
Kết luận
Báo cáo của Liên Hợp Quốc nhấn mạnh rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn mới, nơi mà mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu vượt qua ngưỡng 1,5 độ C sẽ trở thành hiện thực. Điều này đòi hỏi sự thay đổi trong cách tiếp cận và hành động của các quốc gia cũng như cộng đồng toàn cầu. Việc giảm phát thải khí nhà kính nhanh chóng và bền vững vẫn là ưu tiên hàng đầu để hạn chế những hậu quả nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.
OSN cảnh báo Trái Đất sẽ nóng lên trên 1,5 độ C, kêu gọi chuẩn bị thích ứng