Petimex bán xăng dầu dưới giá vốn, gây thiệt hại hơn 322 tỉ đồng
Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex) vừa bị Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động kinh doanh xăng dầu. Trong đó, việc bán xăng dầu cho 6 đối tác nước ngoài với giá thấp hơn chi phí kế toán đã gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Vậy những vi phạm này có ý nghĩa gì và ảnh hưởng ra sao đến quản lý vốn nhà nước?
Bối cảnh
Petimex là một trong những doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực thương mại xăng dầu tại tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam. Việc quản lý và sử dụng vốn nhà nước tại các doanh nghiệp như Petimex luôn được Chính phủ và các cơ quan thanh tra giám sát chặt chẽ nhằm tránh thất thoát tài sản quốc gia. Thanh tra Chính phủ là cơ quan chuyên trách thực hiện các cuộc thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện sai phạm trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước.
Trong bối cảnh thị trường xăng dầu có nhiều biến động về giá cả và nhu cầu tiêu thụ, việc tuân thủ các quy định về kinh doanh, quản lý tồn kho và sử dụng quỹ bình ổn giá là rất quan trọng để đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả trong hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.
Diễn biến chính
Theo kết luận thanh tra do Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn ký ban hành, Petimex đã thực hiện bán xăng dầu tạm nhập tái xuất cho 6 đối tác nước ngoài với giá thấp hơn chi phí kế toán. Hành vi này vi phạm quy chế bán hàng do Hội đồng quản trị công ty ban hành, trong đó quy định việc tái xuất khẩu xăng dầu phải tự cân đối về tài chính.
Đoàn thanh tra đánh giá việc bán hàng dưới giá vốn không chỉ trái với quy chế kinh doanh của doanh nghiệp mà còn vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng vốn nhà nước, gây thiệt hại ước tính khoảng 322 tỉ đồng. Hành vi này có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự theo Điều 219 Bộ luật Hình sự về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Petimex và hai công ty con có hành vi "găm hàng" trong kho vượt quá mức quy định. Trong tháng 3-2026, có những ngày lượng tồn kho xăng dầu vượt đến 500% so với mức bình quân ba tháng trước đó, vi phạm Nghị định 98/2020 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất.
Đoàn thanh tra cũng chỉ ra việc Petimex không duy trì đủ mức dự trữ xăng RON95 bắt buộc trong 28 ngày của quý I năm 2026, với lượng tồn kho thấp hơn mức tối thiểu quy định là 12,9 triệu lít/ngày. Hành vi này thuộc khung phạt tiền từ 120 - 140 triệu đồng.
Thanh tra còn phát hiện Petimex sử dụng quỹ bình ổn giá xăng dầu sai quy định, với số tiền hơn 4,2 tỉ đồng dùng cho gần 1 triệu lít xăng dầu mua trong các kỳ điều hành giá có chi sử dụng quỹ. Việc này vi phạm các quy định về trích lập, chi sử dụng và quản lý quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Ngoài ra, công ty còn có nhiều vi phạm trong quản lý công nợ và tài sản nhà nước. Cụ thể, Petimex nâng định mức nợ cho Công ty CP Thương mại Dầu khí Cửu Long mà không có tài sản thế chấp hay bảo lãnh ngân hàng, gây thiệt hại khoảng 86,1 tỉ đồng. Hệ thống đo mức, nhiệt độ và báo tràn tự động tại các bồn chứa được đầu tư nhưng không được sử dụng để quản lý lượng hàng nhập xuất, đồng thời các thiết bị này không được kiểm định theo quy định.
Phân tích & Ý nghĩa
Việc Petimex bán xăng dầu dưới giá vốn cho đối tác nước ngoài không chỉ làm thất thoát tài sản nhà nước mà còn làm giảm hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy chế quản lý vốn nhà nước và có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng nếu cơ quan điều tra xác minh và xử lý.
Hành vi găm hàng tồn kho vượt mức quy định cũng ảnh hưởng đến thị trường xăng dầu, có thể gây ra tình trạng khan hiếm giả tạo hoặc thao túng giá cả. Việc không duy trì đủ dự trữ xăng RON95 theo quy định làm giảm khả năng ứng phó với các biến động thị trường, ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia.
Việc sử dụng quỹ bình ổn giá sai mục đích làm giảm hiệu quả chính sách bình ổn giá xăng dầu của Nhà nước, có thể gây thiệt hại cho người tiêu dùng và ảnh hưởng đến sự minh bạch trong quản lý tài chính doanh nghiệp nhà nước.
Những vi phạm trong quản lý công nợ và tài sản, cùng với việc không sử dụng hệ thống đo lường tự động đúng cách, cho thấy sự thiếu trách nhiệm và quản lý lỏng lẻo trong hoạt động của Petimex. Điều này làm tăng nguy cơ thất thoát tài sản và giảm hiệu quả quản lý vốn nhà nước.
Kết luận
Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều vi phạm nghiêm trọng tại Petimex, từ bán hàng dưới giá vốn, găm hàng tồn kho, sử dụng quỹ bình ổn giá sai quy định đến quản lý công nợ và tài sản không chặt chẽ. Các hành vi này không chỉ gây thiệt hại tài chính lớn mà còn ảnh hưởng đến uy tín và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước. Cơ quan điều tra và chính quyền địa phương được đề nghị tiếp tục làm rõ và xử lý nghiêm các sai phạm theo quy định pháp luật.
Hình ảnh từ bài viết
Tổng Thanh tra Chính phủ chỉ đạo việc thanh tra chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu đối với một số thương nhân đầu mối trên cả nước - Ảnh: TTCP
Đại diện đoàn thanh tra công bố quyết định thanh tra tại Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp - Ảnh: TTCP
Trụ sở Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex Đồng Tháp) - Ảnh: BTT
Petimex bán xăng dầu dưới giá vốn, gây thiệt hại hơn 322 tỉ đồng