Phát triển đô thị nén hơn 108 ha tại Hàng Xanh gắn với hai ga metro ngầm
Khu vực Hàng Xanh, quận Bình Thạnh, TP HCM đang được đề xuất nghiên cứu phát triển đô thị nén trên diện tích rộng hơn 108,4 ha. Dự án này gắn liền với hai ga metro ngầm Thủ Dầu Một và Tao Đàn, nhằm tổ chức lại không gian đô thị vùng phụ cận, đồng thời thúc đẩy giao thông công cộng phát triển. Liệu mô hình này sẽ thay đổi diện mạo khu vực cửa ngõ phía đông trung tâm thành phố như thế nào?
Bối cảnh
Khu Hàng Xanh nằm ở cửa ngõ phía đông trung tâm TP HCM, thuộc quận Bình Thạnh cũ, là điểm giao cắt của nhiều tuyến đường lớn như Điện Biên Phủ, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Đinh Bộ Lĩnh và Nguyễn Xí. Khu vực này có mật độ dân cư cao, gần bến xe Miền Đông cũ và thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm.
Trước tình trạng quá tải và nhu cầu phát triển hạ tầng, Công ty cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP HCM (CII) đã đề xuất nghiên cứu ý tưởng phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) tại đây. TOD là mô hình phát triển đô thị tập trung quanh các trạm giao thông công cộng, nhằm giảm sự phụ thuộc vào xe cá nhân và tăng cường kết nối giao thông hiệu quả.
Diễn biến chính
Theo đề xuất, phạm vi nghiên cứu tập trung quanh hai ga metro ngầm dự kiến xây dựng tại Hàng Xanh, gồm ga C18 ở ngã năm Đài Liệt Sỹ và ga C19 tại ngã ba Bạch Đằng - Xô Viết Nghệ Tĩnh. Đây là hai đầu mối giao thông quan trọng, làm cơ sở để tổ chức lại không gian đô thị vùng phụ cận.
Phạm vi nghiên cứu rộng 108,4 ha, được xác định trong bán kính tối đa 1.000 m từ tâm nhà ga hoặc depot metro, theo quy định của thành phố. Ranh giới cụ thể sẽ được điều chỉnh phù hợp với hiện trạng dân cư, công trình, mạng lưới đường sá, điều kiện tự nhiên và khả năng tiếp cận giao thông công cộng.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP HCM đã tiếp nhận kết quả nghiên cứu ý tưởng TOD do CII tài trợ làm tài liệu tham khảo, phục vụ công tác quy hoạch. Các đề xuất sẽ được xem xét và tiếp thu có chọn lọc trong quá trình lập và phê duyệt quy hoạch chính thức.
Trước đó, CII từng đề xuất cải tạo hạ tầng kết hợp tái thiết đô thị khu Hàng Xanh với tổng vốn sơ bộ gần 487.000 tỷ đồng. Phương án này bao gồm xây dựng hệ thống giao thông đa tầng, phát triển nhà ở, thương mại và dịch vụ, dự kiến thu hồi hơn 50 ha đất và ảnh hưởng khoảng 15.100 người dân.
Đáng chú ý, TP HCM cũng đã chấp thuận cho CII nghiên cứu dự án cải tạo giao thông Hàng Xanh - Bình Triệu theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao), nhằm nâng cấp hạ tầng giao thông khu vực.
Tuyến metro Thủ Dầu Một - Tao Đàn là một trong các tuyến đường sắt đô thị được TP HCM ưu tiên đầu tư, dự kiến hoàn thành vào năm 2030. Tuyến dài hơn 33 km, gồm gần 18 km trên cao và 15,5 km đi ngầm, kết nối Thành phố mới Bình Dương với trung tâm TP HCM, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.
Phân tích & Ý nghĩa
Mô hình phát triển đô thị nén theo định hướng giao thông công cộng (TOD) tại Hàng Xanh hứa hẹn sẽ tạo ra sự thay đổi căn bản về không gian đô thị và chất lượng sống. Việc tập trung phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ gần các ga metro giúp giảm nhu cầu sử dụng xe cá nhân, từ đó giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
Đồng thời, dự án cũng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng mật độ xây dựng theo hướng bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển đô thị hiện đại. Tuy nhiên, việc triển khai cần cân nhắc kỹ lưỡng để hạn chế ảnh hưởng đến cư dân hiện hữu, đảm bảo quyền lợi và sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất.
Với cộng đồng người Việt tại TP HCM nói riêng và các nhà đầu tư trong và ngoài nước, dự án này mở ra cơ hội mới trong phát triển kinh doanh, bất động sản và dịch vụ, đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông và môi trường sống.
Kết luận
Việc nghiên cứu phát triển đô thị nén hơn 108 ha tại khu Hàng Xanh, gắn với hai ga metro ngầm Thủ Dầu Một và Tao Đàn, là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững TP HCM. Mô hình TOD không chỉ giúp cải thiện giao thông, giảm ùn tắc mà còn góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân khu vực.
Hình ảnh từ bài viết
Khu vực Hàng Xanh được nghiên cứu phát triển đô thị theo mô hình TOD. Ảnh: Giang Anh
Một trong những phối cảnh về phát triển mô hình TOD với đô thị nén quanh nhà ga metro ở Hàng Xanh. Ảnh: Đơn vị tư vấn
Phát triển đô thị nén hơn 108 ha tại Hàng Xanh gắn với hai ga metro ngầm