Phát triển kinh tế tư nhân: Thước đo năng lực quản lý nhà nước
Kinh tế tư nhân được xem là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Vậy sau một năm thực hiện nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, những kết quả thực tế ra sao? Liệu các doanh nghiệp có thực sự cảm nhận được sự thay đổi trong môi trường kinh doanh và thủ tục hành chính? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện, phân tích sâu sắc về những chuyển biến này.
Bối cảnh
Phát triển kinh tế tư nhân đã trở thành mệnh lệnh từ thực tiễn và là yêu cầu chiến lược lâu dài của Việt Nam. Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị được ban hành nhằm định vị khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân. Đây cũng là thước đo năng lực điều hành của bộ máy nhà nước trong việc tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.
Việc thúc đẩy kinh tế tư nhân không chỉ giúp tăng trưởng GDP mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế. Đồng thời, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh cũng là trọng tâm nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Diễn biến chính
Trong một năm qua, khu vực kinh tế tư nhân đã có những chuyển biến rõ nét. Nghị quyết 68 đã tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp và kinh doanh trên toàn quốc. Từ tháng 5-2025 đến hết năm 2025, trung bình mỗi tháng có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới và hơn 8.300 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế đạt gần 6,4 triệu tỉ đồng, tăng 77,8% so với cùng kỳ năm trước.
Tiếp nối đà phát triển, trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước có gần 75.000 doanh nghiệp thành lập mới với tổng vốn đăng ký hơn 730.000 tỉ đồng, tạo việc làm cho gần 400.000 lao động. Đồng thời, hơn 48.000 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên gần 123.000 doanh nghiệp, tăng 36,7%.
Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng có bước khởi sắc, với tổng giá trị vốn hóa toàn thị trường đạt khoảng 10,5 triệu tỉ đồng tính đến hết tháng 4-2026, tương đương khoảng 82% GDP cả nước năm 2025. Thu ngân sách nhà nước trong 4 tháng đầu năm 2026 cũng tăng 15,2% so với cùng kỳ, đạt hơn 1,1 triệu tỉ đồng.
Về cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết và quyết định nhằm cắt giảm, đơn giản hóa hàng nghìn thủ tục, điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực tư pháp, đầu tư, môi trường. Luật Đầu tư mới cũng đã được Quốc hội thông qua, với việc rà soát, cắt giảm 38 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và chuyển nhiều ngành nghề từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" nhằm tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Về tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh, đây là một trong những điểm nghẽn lớn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việt Nam hiện có 324 khu công nghiệp với khoảng 68.000ha đất công nghiệp đã đi vào hoạt động, tỉ lệ lấp đầy khoảng 78,8%. Nghị quyết 68 đã đặt ra yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, đồng thời kiểm soát biến động giá đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.
Phân tích & Ý nghĩa
Những kết quả đạt được sau một năm thực hiện nghị quyết 68 cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị và xã hội đối với khu vực kinh tế tư nhân. Việc tăng mạnh số lượng doanh nghiệp thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động phản ánh niềm tin được củng cố và động lực kinh doanh được khơi thông.
Cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", giúp giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp phát triển. Điều này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa mà còn thúc đẩy sự tham gia của các tập đoàn tư nhân lớn vào các dự án hạ tầng chiến lược quốc gia, góp phần định hình lại cấu trúc phát triển kinh tế.
Việc tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai và mặt bằng sản xuất kinh doanh, cùng với chuyển đổi số, sẽ giúp tháo gỡ các điểm nghẽn lâu dài, nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân. Đây cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo phát triển nhanh và bền vững trong trung và dài hạn.
Kết luận
Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đã tạo ra bước ngoặt trong phát triển kinh tế tư nhân, thể hiện qua sự tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng doanh nghiệp, vốn đăng ký và thu ngân sách. Đồng thời, cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ tiếp cận đất đai đã góp phần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn. Tuy nhiên, việc tổ chức thực hiện và đo lường hiệu quả chính sách vẫn cần được tập trung quyết liệt hơn để doanh nghiệp thực sự cảm nhận được sự thay đổi và phát triển bền vững.
Hình ảnh từ bài viết
Nghị quyết 68 thu hút các tập đoàn tư nhân tham gia đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược. Trong ảnh: sân bay Phú Quốc do một doanh nghiệp tư nhân đang đầu tư mở rộng - Ảnh: CHÍ CÔNG
Nguồn: Bộ Tài chính - Dữ liệu: Bảo Ngọc - Đồ họa: N.KH.
Phát triển kinh tế tư nhân: Thước đo năng lực quản lý nhà nước