Phim Odyssea của Nolan gây tranh cãi vì thiếu nét Hy Lạp truyền thống
Bộ phim Odyssea do đạo diễn Christopher Nolan thực hiện dựa trên sử thi nổi tiếng của Homer đang tạo nên nhiều tranh luận. Tại sao một tác phẩm lấy cảm hứng từ văn hóa Hy Lạp cổ đại lại thiếu vắng diễn viên Hy Lạp và sử dụng ngôn ngữ cùng phong cách hiện đại, khiến nhiều người hâm mộ đặt câu hỏi về sự trung thực với nguyên tác?
Bối cảnh
Odyssea là một trong những sử thi cổ điển của Hy Lạp, được cho là do nhà thơ Homer sáng tác, kể về hành trình trở về nhà đầy gian nan của vua Ithaca, Odysseus, sau chiến tranh thành Troy. Tác phẩm này không chỉ là nền tảng của văn học phương Tây mà còn là biểu tượng văn hóa sâu sắc của vùng Địa Trung Hải. Christopher Nolan, đạo diễn người Anh nổi tiếng với các bộ phim bom tấn, đã chọn chuyển thể câu chuyện này thành phim điện ảnh, dự kiến ra mắt vào tháng 7 năm 2026.
Tuy nhiên, sự lựa chọn diễn viên và phong cách thể hiện của Nolan đã gây nhiều tranh cãi, đặc biệt là trong cộng đồng người Hy Lạp và những người yêu thích văn hóa cổ đại. Việc không sử dụng diễn viên Hy Lạp và cách thoại mang âm hưởng Mỹ hiện đại khiến nhiều người cảm thấy tác phẩm mất đi phần nào sự chân thực và tôn trọng nguyên tác.
Diễn biến chính
Trong phim, nhân vật Odysseus do ngôi sao Hollywood Matt Damon thủ vai. Khi xem trailer, nhiều người nhận thấy giọng nói của các nhân vật mang đậm chất "Mỹ", thậm chí cả những diễn viên người Anh như Charlize Theron (vai nữ thần Calypso) hay Robert Pattinson (vai phản diện Antinoos) cũng không thoát khỏi phong cách này.
Các nhà phê bình cho rằng giọng điệu và cách diễn xuất mang đậm dấu ấn Mỹ không phù hợp với bối cảnh Hy Lạp cổ đại. Một số ý kiến còn so sánh với bộ phim "The Passion of the Christ" của Mel Gibson, trong đó các nhân vật nói bằng các ngôn ngữ cổ như Aramaic, Latin và Hebrew để tăng tính chân thực.
Thêm vào đó, nhiều câu thoại trong phim được cho là quá hiện đại, như từ "daddy" (bố), hay những câu chửi thề như "ufňukaný bastard" (đồ khốn khóc nhè) và câu hô "Let's go!" khi Odysseus lao vào trận chiến, khiến người xem cảm thấy bị kéo ra khỏi không gian thời gian của sử thi Homer.
Christopher Nolan, kiêm luôn vai trò biên kịch, cho rằng khoảng cách thời gian không phải là vấn đề lớn. Ông xem Homer như một "Marvel của thời cổ đại" và so sánh ông với George Lucas, người sáng tạo ra Star Wars. Theo Nolan, các câu chuyện thần thoại Hy Lạp cũng giống như truyện tranh hiện đại, giúp con người tin rằng các vị thần có thể hiện diện giữa chúng ta. Ông muốn tiếp cận câu chuyện quen thuộc này bằng một góc nhìn hoàn toàn mới.
Phân tích & Ý nghĩa
Sự lựa chọn dàn diễn viên nổi tiếng quốc tế như Anne Hathaway vai Penelope, Tom Holland vai Telemachus, và Lupita Nyong'o vai Helena đã giúp phim thu hút sự chú ý lớn. Tuy nhiên, việc Lupita Nyong'o, một nữ diễn viên gốc Kenya-Mexico, được chọn vào vai Helena và cả em gái cô, Klytaiméstra, đã làm dấy lên làn sóng tranh cãi, đặc biệt trong các nhóm bảo thủ Mỹ. Elon Musk cũng đã lên tiếng chỉ trích việc này, cho rằng Nolan đang cố gắng lấy giải thưởng bằng cách chọn diễn viên không phù hợp với bối cảnh lịch sử.
Ngược lại, Lupita Nyong'o khẳng định cô ủng hộ ý tưởng của Nolan và cho rằng dàn diễn viên đại diện cho sự đa dạng toàn cầu. Điều này phản ánh xu hướng hiện nay trong điện ảnh Hollywood khi các nhà làm phim muốn mở rộng phạm vi đại diện văn hóa, dù điều này đôi khi gây ra tranh luận về tính xác thực lịch sử.
Đối với người Hy Lạp, sự vắng mặt của diễn viên bản địa và cách thể hiện hiện đại khiến họ cảm thấy bị "vô hình hóa" trong chính câu chuyện văn hóa của mình. Đây là một vấn đề lớn khi một tác phẩm kinh điển được chuyển thể mà không giữ được bản sắc văn hóa gốc, làm giảm giá trị của sử thi trong mắt khán giả bản địa và những người am hiểu lịch sử.
Kết luận
Phim Odyssea của Christopher Nolan là một dự án điện ảnh lớn với dàn sao hạng A và cách tiếp cận mới mẻ đối với một tác phẩm kinh điển. Tuy nhiên, sự thiếu vắng diễn viên Hy Lạp và phong cách hiện đại trong lời thoại đã làm dấy lên nhiều tranh luận về tính trung thực văn hóa và sự tôn trọng nguyên tác. Đây là câu chuyện không chỉ của người Hy Lạp mà còn là bài học cho các nhà làm phim khi chuyển thể các tác phẩm có giá trị lịch sử và văn hóa sâu sắc.
Hình ảnh từ bài viết
Anne Hathawayová a Tom Holland ve filmu Odyssea
Z filmu Odyssea (režie: Christopher Nolan)
Matt Damon jako Odysseus a Zendaya v roli bohyně Athény
Phim Odyssea của Nolan gây tranh cãi vì thiếu nét Hy Lạp truyền thống