Phó thủ tướng nhấn mạnh chống lợi dụng nhập ôtô biếu tặng để trục lợi
Nhập khẩu ôtô theo hình thức quà biếu tặng đang là vấn đề được Chính phủ Việt Nam đặc biệt quan tâm. Liệu chính sách hiện hành đã đủ chặt chẽ để ngăn chặn việc lợi dụng hình thức này nhằm trục lợi? Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc vừa có cuộc họp quan trọng với Bộ Công Thương để làm rõ vấn đề này và định hướng hoàn thiện chính sách.
Bối cảnh
Ngày 22 tháng 6, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp với Bộ Công Thương để bàn về vấn đề nhập khẩu và tạm nhập khẩu ôtô dưới hình thức quà biếu tặng và tài sản di chuyển. Đây là một trong những lĩnh vực có nhiều phức tạp do dễ bị lợi dụng để trục lợi chính sách, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước.
Hiện nay, ôtô nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại chủ yếu được thực hiện dưới dạng quà biếu tặng. Tuy nhiên, theo Nghị định 116/2017 của Chính phủ quy định về điều kiện kinh doanh và quản lý nhập khẩu ôtô, các trường hợp nhập khẩu theo diện quà biếu tặng lại không được áp dụng đầy đủ các điều kiện ngoại trừ. Điều này dẫn đến tình trạng doanh nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện theo nghị định vẫn có thể nhập khẩu ôtô để kinh doanh, gây ra những kẽ hở trong quản lý.
Diễn biến chính
Phó thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh việc hoàn thiện chính sách phải đảm bảo tính công bằng, minh bạch và không để bị lợi dụng dưới hình thức quà biếu, quà tặng nhằm trục lợi chính sách. Mục tiêu là tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để quản lý nhà nước hiệu quả hơn trong lĩnh vực này.
Ông cũng yêu cầu Bộ Công Thương phải nhận diện rõ các vướng mắc trong quá trình xây dựng chính sách, tránh việc cấm đoán hoặc không cho thực hiện chỉ vì khó khăn trong quản lý. Thay vào đó, cần có giải pháp tháo gỡ phù hợp để vừa đảm bảo quản lý, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hợp pháp.
Trong dự thảo Quyết định của Thủ tướng về vấn đề này, Bộ Công Thương đề xuất quy định rõ ràng rằng ôtô nhập khẩu, tạm nhập khẩu theo diện quà biếu, quà tặng hoặc tài sản di chuyển phải phù hợp với loại xe, nhãn hiệu, nhà sản xuất và loại nhiên liệu ghi trong giấy phép kinh doanh nhập khẩu ôtô của doanh nghiệp thực hiện thủ tục nhập khẩu.
Hoạt động nhập khẩu theo các hình thức này chỉ được phép thông qua doanh nghiệp được cấp giấy phép kinh doanh nhập khẩu ôtô theo Nghị định 116/2017, trừ các trường hợp được hưởng ưu đãi hoặc miễn trừ riêng biệt. Đồng thời, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải cung cấp đầy đủ hồ sơ theo quy định hải quan, kèm theo văn bản thể hiện mục đích nhập khẩu, thông tin bên tặng - nhận hoặc chủ thể sử dụng cùng các thông số cơ bản của xe.
Dự thảo cũng quy định trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong quản lý hoạt động này. Bộ Công Thương sẽ công khai danh sách doanh nghiệp được cấp phép nhập khẩu ôtô và phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung. Bộ Xây dựng có trách nhiệm công bố danh sách các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Bộ Tài chính chỉ đạo hải quan trong việc thông quan, giám sát chuyển nhượng, biếu tặng xe tạm nhập và chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước.
Ngoài ra, các doanh nghiệp nhập khẩu ôtô phải báo cáo định kỳ về số lượng, giá trị, chủng loại, nhãn hiệu và nhiên liệu sử dụng của xe nhập khẩu để đảm bảo minh bạch và dễ dàng kiểm soát.
Phân tích & Ý nghĩa
Quy định mới nhằm hạn chế tình trạng nhập khẩu xe đã qua sử dụng không đáp ứng yêu cầu về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và an toàn giao thông. Việc yêu cầu bảo hành, bảo dưỡng theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất tại Việt Nam cũng giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Việc thực hiện nhập khẩu ôtô theo diện quà biếu, quà tặng thông qua doanh nghiệp có giấy phép kinh doanh nhập khẩu ôtô góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời tăng tính minh bạch trong hoạt động nhập khẩu. Điều này cũng giúp các cơ quan quản lý dễ dàng giám sát, phát hiện và xử lý các trường hợp lợi dụng chính sách để trục lợi.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và các nước EU, dù không trực tiếp liên quan đến chính sách nhập khẩu ôtô tại Việt Nam, nhưng việc minh bạch và chặt chẽ trong quản lý nhập khẩu ôtô cũng phản ánh xu hướng quản lý nghiêm ngặt hơn của Việt Nam đối với các mặt hàng giá trị cao. Điều này có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp, cá nhân có nhu cầu vận chuyển tài sản hoặc xe cộ về nước, đòi hỏi phải tuân thủ đúng quy định, tránh rủi ro pháp lý.
Kết luận
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã chỉ đạo Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan tiếp tục hoàn thiện chính sách nhập khẩu ôtô theo hình thức quà biếu tặng nhằm đảm bảo công bằng, minh bạch và tránh lợi dụng để trục lợi. Việc này không chỉ giúp quản lý nhà nước hiệu quả hơn mà còn bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.
Hình ảnh từ bài viết
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại cuộc họp, ngày 22/6. Ảnh: VGP
Phó thủ tướng nhấn mạnh chống lợi dụng nhập ôtô biếu tặng để trục lợi