Phong trào Sinh viên thắng lớn tại Serbia nhưng chưa rõ thủ tướng tương lai
Liên danh Sinh viên (Studentská kandidátka - SL) đã giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử quốc hội Serbia ngày 25 tháng 10 năm 2026, kết thúc chuỗi hai năm biểu tình chống chính phủ do sinh viên dẫn đầu. Tuy nhiên, SL không có lãnh đạo rõ ràng hay đường lối chính trị cụ thể, khiến nhiều người đặt câu hỏi về hướng đi và nhân sự lãnh đạo trong tương lai.
Bối cảnh
Chiến thắng của SL là kết quả của một phong trào biểu tình kéo dài hai năm tại Serbia, bắt đầu từ một vụ tai nạn nghiêm trọng vào tháng 11 năm 2024 tại thành phố Novi Sad, khi một mái che nhà ga đổ sập khiến 16 người thiệt mạng. Sự kiện này đã làm rung chuyển vị thế của Tổng thống Aleksandar Vučič và chính quyền của ông, khi sinh viên đứng ra lãnh đạo các cuộc biểu tình đòi công lý và trách nhiệm.
Phong trào biểu tình sau đó mở rộng thành một phong trào xã hội đòi chống tham nhũng, bảo vệ độc lập các cơ quan nhà nước và chấm dứt chế độ được cho là mang tính độc tài của Vučič. Từ phong trào này, Liên danh Sinh viên (SL) ra đời như một lực lượng chính trị mới, đại diện cho sự thay đổi và phản đối chính quyền cũ.
Diễn biến chính
SL không phải là một đảng truyền thống với cơ cấu lãnh đạo rõ ràng. Đây là một tổ chức phi tập trung, mọi quyết định quan trọng đều được thông qua bởi đại hội toàn thể, và họ không có phát ngôn viên chính thức. Điều này khiến báo chí quốc tế như The Guardian gọi SL là một "thí nghiệm dân chủ táo bạo".
Đáng chú ý, các ứng viên của SL không phải là sinh viên mà là những nhân vật nổi tiếng trong xã hội Serbia, bao gồm giáo sư đại học, bác sĩ, nghệ sĩ và các chuyên gia khác chưa từng tham gia chính trị truyền thống. Ví dụ, trong danh sách ứng cử viên có cựu cầu thủ bóng rổ Dejan Bodiroga, diễn viên Tihomir Stanić, ca sĩ opera Nikola Mikić và cựu thống đốc ngân hàng trung ương Dejan Šoškić.
Người đứng đầu danh sách ứng cử viên là bác sĩ tim mạch Ilija Srdanović, nhưng SL chưa xác nhận ông sẽ là thủ tướng nếu SL thành lập chính phủ. Theo phóng viên Andreas Papadopulos của ČT, SL vẫn hoạt động theo nguyên tắc bỏ phiếu của từng nhóm nhỏ trong tổ chức, nên ngay cả lãnh đạo danh sách cũng không chắc chắn về vị trí thủ tướng.
Phân tích & Ý nghĩa
Chiến thắng của SL là một bước ngoặt mang tính biểu tượng trong chính trị Serbia, đánh dấu sự thất bại của Aleksandar Vučič, người đã thống trị chính trường Serbia trong nhiều năm với phong cách lãnh đạo được cho là độc đoán. Tuy nhiên, chế độ của Vučič chưa hoàn toàn sụp đổ, và quá trình chuyển giao quyền lực sẽ còn nhiều thử thách, đặc biệt là trong việc kiểm soát các lực lượng an ninh và các cơ quan nhà nước.
Việc SL không có đường lối chính trị rõ ràng và không muốn trở thành một đảng truyền thống cho thấy đây là một phong trào xã hội mang tính phản kháng hơn là một tổ chức chính trị chuyên nghiệp. Điều này có thể tạo ra khó khăn trong việc xây dựng chính phủ ổn định và đưa ra các chính sách cụ thể trong thời gian tới.
Kết luận
Liên danh Sinh viên đã tạo nên một bất ngờ lớn trong cuộc bầu cử quốc hội Serbia năm 2026, kết thúc chuỗi biểu tình kéo dài hai năm và thách thức vị thế của Tổng thống Aleksandar Vučič. Tuy nhiên, tương lai chính trị của SL vẫn còn nhiều điều phải chờ đợi, khi họ chưa có lãnh đạo rõ ràng và chưa xác định được nhân sự thủ tướng. Đây là một thí nghiệm chính trị mới mẻ, phản ánh sự thay đổi trong xã hội Serbia nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng điều hành và ổn định chính trị.
Phong trào Sinh viên thắng lớn tại Serbia nhưng chưa rõ thủ tướng tương lai