Phú Mỹ Hưng lún chậm, ít ngập nhờ quy hoạch thông minh giữa Nam Sài Gòn
Phú Mỹ Hưng, khu đô thị nổi bật tại Nam Sài Gòn, được ghi nhận có tốc độ lún đất chậm hơn so với nhiều khu vực lân cận. Điều này cùng với hệ thống kênh rạch và không gian trữ nước được quy hoạch bài bản giúp nơi đây hạn chế ngập lụt, một vấn đề nan giải của TP HCM trong những năm gần đây.
Bối cảnh
TP HCM, đặc biệt là khu vực Nam Sài Gòn, đang đối mặt với tình trạng sụt lún đất và ngập lụt ngày càng nghiêm trọng. Sụt lún là hiện tượng mặt đất bị hạ thấp do nhiều nguyên nhân như khai thác nước ngầm quá mức, biến đổi khí hậu, và quy hoạch đô thị không phù hợp. Ngập lụt do triều cường và mưa lớn cũng gây ảnh hưởng nặng nề đến đời sống và hạ tầng.
Phú Mỹ Hưng là khu đô thị được quy hoạch bài bản từ hơn ba thập niên trước trên vùng đất sình lầy, vốn là đặc trưng của Nam Sài Gòn. Việc giữ lại hệ thống kênh rạch, bố trí cây xanh và mặt nước, cùng với việc nâng cao cốt nền xây dựng, đã tạo ra sự khác biệt rõ nét so với các khu vực xung quanh.
Diễn biến chính
PGS. TS Lê Trung Chơn, Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển Bền vững, Đại học Tài nguyên và Môi trường TP HCM, cho biết qua nghiên cứu biến dạng mặt đất bằng công nghệ vệ tinh Sentinel-1 và kỹ thuật radar, Phú Mỹ Hưng có tốc độ lún chậm hơn nhiều so với các khu vực khác ở Nam Sài Gòn như dọc các đường Huỳnh Tấn Phát, Lê Văn Lương, Nguyễn Thị Thập, Trần Xuân Soạn.
Ông Chơn nhấn mạnh, khu đô thị này hiếm khi bị ngập, trong khi các khu vực lân cận thường xuyên phải chịu cảnh nước tràn đường. Hồ Bán Nguyệt trong khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc trữ nước, góp phần giảm thiểu ngập lụt.
TS Thiềm Quốc Tuấn, Trưởng khoa Địa chất và Khoáng sản, Đại học Tài nguyên và Môi trường TP HCM, phân tích thêm về vai trò của cốt nền. Khi quy hoạch Phú Mỹ Hưng khoảng 30 năm trước, các chuyên gia đã tính toán đỉnh triều cao nhất khoảng 1,5 m và chọn cao độ nền xây dựng là 2 m để tránh ngập. Tuy nhiên, hiện nay đỉnh triều tại Nhà Bè đã lên tới 1,8 m và còn có nguy cơ tăng, đòi hỏi phải có giải pháp thích ứng kịp thời.
Phân tích & Ý nghĩa
Phú Mỹ Hưng là minh chứng cho tư duy quy hoạch đô thị "thuận thiên", tức phát triển phù hợp với điều kiện tự nhiên, thay vì chống lại nó. Việc giữ lại hệ thống kênh rạch, bố trí cây xanh và mặt nước không chỉ giúp trữ nước mà còn giảm áp lực ngập lụt và sụt lún.
Trong khi đó, nhiều khu vực khác ở TP HCM đang lún với tốc độ từ 2-5 cm mỗi năm, thậm chí có nơi lên tới 7-8 cm. Những vùng này thường nằm ở quận 7, quận 8, Bình Tân, Nhà Bè cũ và các khu vực phát triển nhanh hoặc gần sông, kênh rạch. Tình trạng lún nhanh kết hợp với triều cường và mưa lớn làm tăng nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng.
Chuyên gia nhấn mạnh, để quản lý hiệu quả, TP HCM cần tích hợp dữ liệu vệ tinh đo biến dạng mặt đất, hệ thống định vị chính xác, quan trắc nước ngầm và mô hình dòng chảy trên cùng một nền tảng. Chuỗi quan trắc liên tục sẽ giúp nhận diện các điểm lún nhanh, dự báo xu hướng trong 5-10 năm tới, từ đó có các giải pháp thích ứng phù hợp.
Kết luận
Phú Mỹ Hưng với cốt nền cao, hệ thống kênh rạch và không gian trữ nước được quy hoạch bài bản đã hạn chế được tình trạng lún và ngập lụt so với nhiều khu vực khác tại Nam Sài Gòn. Đây là bài học quý giá cho việc phát triển đô thị bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sụt lún ngày càng nghiêm trọng tại TP HCM.
Hình ảnh từ bài viết
PGS. TS Lê Trung Chơn, Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển Bền vững, Đại học Tài nguyên và Môi trường TP HCM, phát biểu tại hội thảo ngày 29/9. Ảnh: An Phương
Đường Trần Xuân Soạn ngập nặng mỗi khi triều cường lên cao trùng trời mưa. Ảnh: Đình Văn
Phú Mỹ Hưng lún chậm, ít ngập nhờ quy hoạch thông minh giữa Nam Sài Gòn