Phụ nữ chiếm ưu thế trong làm việc bán thời gian tại Séc
Làm việc bán thời gian đang trở thành xu hướng phổ biến tại Cộng hòa Séc, với số lượng người lao động tăng đều qua các năm. Đáng chú ý, phụ nữ chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm này, chủ yếu do nhu cầu cân bằng giữa công việc và trách nhiệm gia đình. Vậy thực tế này phản ánh điều gì về thị trường lao động và xã hội Séc hiện nay?
Bối cảnh
Làm việc bán thời gian (částečný úvazek) là hình thức lao động phổ biến cho phép người lao động làm việc ít giờ hơn so với hợp đồng toàn thời gian. Đây là lựa chọn phù hợp với những người cần linh hoạt thời gian, như phụ nữ chăm sóc con nhỏ hoặc người cao tuổi có vấn đề sức khỏe. Tại Séc, số người làm việc bán thời gian đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu và cấu trúc xã hội.
Từ năm 2018 đến nay, số người có thu nhập chính từ công việc bán thời gian đã tăng hơn 126 nghìn người, tương đương gần một phần ba tổng số. Điều này cho thấy xu hướng làm việc bán thời gian không chỉ là hiện tượng nhất thời mà đã trở thành một phần quan trọng của thị trường lao động Séc.
Diễn biến chính
Theo báo cáo của Marta Petráňová và Gabriela Strašilová, trong quý IV năm ngoái, có 514.200 người làm việc chính với hợp đồng bán thời gian, tăng 30.900 người so với cùng kỳ năm trước, tương đương mức tăng hơn 6%.
Phụ nữ chiếm tỷ lệ áp đảo trong nhóm này, với khoảng 15% số nữ lao động làm việc bán thời gian. Lý do chính là họ cần sự linh hoạt để đảm nhận các trách nhiệm chăm sóc gia đình, đặc biệt là con cái và người già. Khoảng 18% phụ nữ cho biết họ làm việc bán thời gian để chăm sóc con hoặc cha mẹ già, trong khi gần 20% đưa ra lý do cá nhân không cụ thể. Ngoài ra, có đến 16% phụ nữ bị giới hạn bởi tính chất công việc không có hợp đồng toàn thời gian, hoặc không tìm được việc làm toàn thời gian.
Ngược lại, chỉ khoảng 5% nam giới làm việc bán thời gian, với lý do chủ yếu là cá nhân không rõ ràng (chiếm 30%), học tập hoặc vấn đề sức khỏe. Đáng chú ý, độ tuổi phổ biến nhất của nam giới làm việc bán thời gian là từ 60 tuổi trở lên, chiếm gần 44% nhóm này. Đây là nhóm người có thể gặp khó khăn về sức khỏe hoặc phải chăm sóc người thân, nên không thể làm việc toàn thời gian.
Phó Chủ tịch Hội đồng Người cao tuổi Lenka Desatová nhận định, việc người cao tuổi chọn làm việc bán thời gian là hợp lý vì họ thường gặp các vấn đề sức khỏe hoặc cần thời gian chăm sóc người thân, điều mà công việc toàn thời gian không cho phép.
Bên cạnh đó, chính sách ưu đãi thuế cho người sử dụng lao động từ tháng 2 năm 2023 cũng góp phần thúc đẩy số lượng hợp đồng bán thời gian. Theo đó, các doanh nghiệp được giảm 5% đóng góp xã hội nếu tuyển dụng những nhóm lao động dễ bị thiệt thòi như người trên 55 tuổi, cha mẹ có con dưới 10 tuổi, người chăm sóc người thân phụ thuộc hoặc sinh viên.
Phân tích & Ý nghĩa
Xu hướng tăng mạnh làm việc bán thời gian phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc xã hội và thị trường lao động Séc. Phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi từ 30 đến 44, lựa chọn hình thức này để cân bằng giữa công việc và chăm sóc gia đình, điều này cũng cho thấy vai trò quan trọng của họ trong việc duy trì sự ổn định của các gia đình.
Đối với người cao tuổi, làm việc bán thời gian là giải pháp phù hợp để duy trì thu nhập và sức khỏe, đồng thời tránh rơi vào tình trạng thất nghiệp kéo dài hoặc phải nghỉ hưu sớm với mức lương thấp hơn. Chính sách ưu đãi thuế cho người sử dụng lao động cũng tạo động lực để các nhóm lao động này có thêm cơ hội việc làm phù hợp.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, xu hướng này có thể ảnh hưởng đến các ngành nghề truyền thống như nail, nhà hàng, siêu thị, nơi nhiều lao động nữ và người cao tuổi tham gia. Việc hiểu rõ xu hướng này giúp người lao động Việt chủ động lựa chọn hình thức làm việc phù hợp với hoàn cảnh gia đình và sức khỏe.
Kết luận
Làm việc bán thời gian đang trở thành xu hướng phát triển bền vững tại Séc, với sự chiếm ưu thế rõ rệt của phụ nữ và người cao tuổi. Điều này không chỉ phản ánh nhu cầu linh hoạt trong cuộc sống mà còn cho thấy sự thích ứng của thị trường lao động với các nhóm lao động đa dạng. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước cũng góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho xu hướng này tiếp tục phát triển.
Phụ nữ chiếm ưu thế trong làm việc bán thời gian tại Séc