Putin gây căng thẳng với Nhật khi thăm quần đảo tranh chấp Kuril
Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa có chuyến thăm đầu tiên tới đảo Iturup, hòn đảo lớn nhất trong quần đảo Kuril đang tranh chấp với Nhật Bản. Chuyến thăm diễn ra ngay sau cuộc tập trận lớn của Hạm đội Thái Bình Dương Nga và vụ phóng tên lửa của Triều Tiên, khiến Tokyo phản ứng mạnh mẽ. Liệu động thái này có làm gia tăng căng thẳng trong khu vực Đông Bắc Á?
Bối cảnh
Quần đảo Kuril là chuỗi đảo nằm giữa bán đảo Kamchatka của Nga và đảo Hokkaido của Nhật Bản, gồm nhiều đảo lớn nhỏ. Từ sau Thế chiến II, Nga (trước đây là Liên Xô) kiểm soát toàn bộ quần đảo này, trong khi Nhật Bản vẫn đòi hỏi chủ quyền đối với bốn đảo phía Nam gồm Kunashir, Iturup, Shikotan và Habomai, gọi chung là "Lãnh thổ phương Bắc" (Severní území). Đây là điểm nóng tranh chấp lãnh thổ kéo dài nhiều thập kỷ giữa hai nước, cản trở việc ký kết hiệp ước hòa bình chính thức sau chiến tranh.
Chuyến thăm của Tổng thống Vladimir Putin tới đảo Iturup ngày 13 tháng 8 năm 2026 diễn ra trong bối cảnh khu vực Đông Bắc Á đang có nhiều biến động. Trước đó một ngày, Hạm đội Thái Bình Dương của Nga tổ chức cuộc tập trận quy mô lớn, đồng thời Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo vào Biển Nhật Bản, làm tăng thêm căng thẳng an ninh trong khu vực.
Diễn biến chính
Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, Putin đang trong chuyến công tác tại Siberia và Viễn Đông Nga. Sau khi thăm thành phố Južno-Sachalinsk trên đảo Sakhalin, nơi đặt trụ sở Hạm đội Thái Bình Dương, ông đã đến đảo Iturup, nơi ông tham quan nhà máy chế biến thủy sản và gặp gỡ người dân địa phương.
Hình ảnh từ đài truyền hình Vesti cho thấy Tổng thống Nga mặc bộ vest tối màu, đứng trong phòng xem xét hai con cá ngừ và cá bơn lớn đặt trên bàn, nghe các quan chức địa phương trình bày về nghề cá và tập tính di cư của cá. Ông cũng thử món trứng cá địa phương và trò chuyện với cư dân trên đảo, theo Reuters.
Động thái này ngay lập tức bị Ngoại trưởng Nhật Bản Tošimicu Motegi phản đối mạnh mẽ. Ông Motegi khẳng định trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter) rằng các đảo phía Bắc, bao gồm Iturup, là lãnh thổ không thể tách rời của Nhật Bản, được xác nhận cả về mặt lịch sử và luật pháp quốc tế. Chính phủ Nhật Bản lên án chuyến thăm và phản đối quyết liệt hành động của Nga.
Hãng tin Kyodo của Nhật nhận định rõ ràng Putin muốn gửi thông điệp tới cả trong nước và quốc tế rằng Nga, dù đang tham chiến ở Ukraine năm thứ năm, sẽ không nhượng bộ về lãnh thổ, kể cả với Nhật Bản, quốc gia đòi lại các đảo tranh chấp.
Phân tích & Ý nghĩa
Chuyến thăm của Putin tới quần đảo Kuril không chỉ là một sự kiện địa chính trị đơn thuần mà còn là biểu hiện rõ ràng của chính sách cứng rắn của Nga trong vấn đề lãnh thổ. Việc Nga duy trì kiểm soát các đảo này và khẳng định chủ quyền là một rào cản lớn đối với việc ký kết hiệp ước hòa bình giữa Nga và Nhật Bản, vốn vẫn chưa được thực hiện kể từ sau Thế chiến II.
Quan hệ Nga-Nhật vốn đã căng thẳng do nhiều yếu tố, trong đó có việc Nhật Bản tham gia các lệnh trừng phạt phương Tây nhằm vào Nga vì cuộc chiến ở Ukraine. Việc Tokyo phản đối chuyến thăm của Putin cho thấy mâu thuẫn về lãnh thổ vẫn là điểm nóng khó giải quyết, làm ảnh hưởng tới hợp tác kinh tế, an ninh và chính trị giữa hai nước.
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc và châu Âu, sự kiện này tuy không ảnh hưởng trực tiếp nhưng nằm trong bối cảnh rộng lớn hơn về an ninh và chính trị khu vực, có thể tác động gián tiếp tới môi trường kinh doanh, du học và di cư trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, nơi nhiều người Việt sinh sống và làm việc.
Kết luận
Chuyến thăm của Tổng thống Vladimir Putin tới đảo Iturup trong quần đảo Kuril đã làm dấy lên phản ứng mạnh mẽ từ phía Nhật Bản và làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Nga-Nhật. Vấn đề tranh chấp lãnh thổ tại Kuril tiếp tục là rào cản lớn cho việc ký kết hiệp ước hòa bình và ổn định khu vực Đông Bắc Á. Sự kiện này cũng phản ánh chính sách kiên định của Nga trong bối cảnh các áp lực quốc tế ngày càng gia tăng.
Hình ảnh từ bài viết
Ruský vládce Vladimir Putin sleduje vojenské cvičení Tichomořské flotily v Sachalinské oblasti
Putin gây căng thẳng với Nhật khi thăm quần đảo tranh chấp Kuril